پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۳۷۱۶) آیا بهتر است زکات به شخص بدهکار داده شود یا به فرد فقیر؟

(۳۷۱۶) سوال: آیا بهتر است زکات به شخص بدهکار داده شود یا به فرد فقیری داده شود که چیزی ندارد؟

جواب:

نیاز فقیر، اولویت دارد؛ زیرا نیازهای شخص فقیر، ابتدایی و ضروری است که به غذا، نوشیدنی و پوشاک نیاز دارد اما بدهکار می‌تواند قرضش را در آینده نیز بپردازد. همچنین اگر شخص بدهکار اموال مردم را به قصد ادای آن‌ بگیرد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرضش را در دنیا یا در آخرت ادا می‌نماید ولی نیاز فقیر، شدید و ضروری است و بدین خاطر است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در آغاز برشمردن اهل زکات، از فقیراء و مساکین نام ‌برده است: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ} [التوبة: ۶۰] : (صدقات فقط مختص فقیران، مساکین، متصدیان اداره‌ی آن، کسانی که دل‌هایشان را باید به دست آورد، برای آزادی بردگان، بدهکاران، در راه الله و در راه درماندگان است؛ فریضه‌ای از جانب الله است و الله بسیار دانا و با حکمت است).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: دفع الزكاة هل الأفضل فيه أن تُدفع للمدينين، أم للفقراء المعدمين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: حاجة الفقير أولى؛ لأن حاجة الفقير حاضرة يحتاج إلى أكل وشرب وكسوة، والمدين يمكنه أن يقضي الدين في المستقبل، ثم إن المدين إذا كان أخذ أموال الناس يريد أداءها أدى الله عنه إما في الدنيا وإما في الآخرة، لكن الفقير حاجته مُلحة، ولهذا بدأ الله بالفقراء والمساكين قبل كُل أَهْلِ الزكاة: ﴿ إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَرِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِّنَ اللَّهِ وَاللهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ﴾ [التوبة: ٦٠].

مطالب مرتبط:

(۳۷۴۶) اگر خواهر، زكاتش را به برادرش بپردازد، چه حکمی دارد؟

اگر برادر، مستحق و از اهل زکات باشد و تأمین مخارجش بر زکات دهنده واجب نباشد، ایرادی ندارد.....

ادامه مطلب …

(۳۷۳۶) حکم پرداخت‌ زکات به خانواده

زکاتی که به مادرت داده‌ای پذیرفته نیست زیرا پرداخت نفقه‌‌ی او بر تو واجب است. زکاتی که به خواهرانت داده‌ای، اگر نفقه‌ی آنان نیز بر تو واجب است، آن زکات پذیرفته نیست...

ادامه مطلب …

(۳۷۳۸) حکم پرداخت زکات به خویشاوندان

اگر این خواهرت با پدرت زندگی می‌کند و پدر، توانایی تأمین مخارج او را دارد و این کار را انجام می‌داده، درست نیست که از زکاتت به او بده....

ادامه مطلب …

(۳۷۵۷) حکم پرداخت زکات برای ساخت مسجد و مدرسه

علما در این مورد اختلاف نظر دارند و علت این اختلاف، اختلاف در تفسیر فرموده‌ی الله: {وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ} [التوبة: 60] : (برای در راه الله) است...

ادامه مطلب …

(۳۷۵۴) حکم پرداخت زکات به برادری که نماز نمی‌خواند

اگر برادرت اصلا نه در مسجد و نه در خانه نماز نمی‌خواند، زكاتت را به او نده زیرا وی مرتد است و از اسلام خارج شده است مگر این که شرط کنی که به دینش بازگردد و نماز بخواند...

ادامه مطلب …

(۳۷۶۲) حکم پرداخت زکات برای کمک به سفر حج

شخص تا زمانی که تنگ‌دست و توانایی ندارد، حج بر او فرض نیست و وقتی که فرض نباشد، جایز نیست که از زکات به او داده شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه