(۳۵۷۱) سوال: یکی از خویشاوندانم خانه‌ای برای خود می‌سازد و من برای این منظور، مبلغ زیادی را به او قرض داده‌ام. وی بدین خاطر بسیار بدهکار گشته است و من از وضعیت مادی وی آگاه هستم. دو سال از این موضوع گذشته است و من زكات آن مبلغ که به او قرض داده‌ام ‌را نپرداخته‌ام. آیا آین مبلغ، زكات دارد؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

پرداخت زکات این مبلغ بر شما واجب نیست زیرا نزد کسی است که توانایی پرداخت بدهی را ندارد. قرض دو نوع است؛ نوع اول: بدهی نزد شخص توانمندی باشد که هر لحظه آن ‌را بخواهید، می‌تواند به شما بپردازد؛ پرداخت زکات این بدهی بر طلبکار، واجب است و می‌تواند زکات این بدهی را با سایر اموالش بپردازد یا زکات آن را تا زمان دریافت مالش به تأخیر بیاندازد و سپس زکات سال‌های قبل را بپردازد. نوع دوم: بدهی نزد فردی فقیر یا ثروتمندی باشد که بدهی خویش را نمی‌پردازد و نمی‌توانید از وی پس بگیرید؛ این بدهی، زكات ندارد و فقط زمانی واجب است که مبلغ را بگیرید، آن‌گاه در مقابل تمام مدتی که گذشته است فقط یک بار زکات می‌پردازید حتی اگر این مدت به طول بیانجامد. این صحیح‌ترین دیدگاه در مسئله‌ی دَین و بدهی است.