سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۲۲۲۸) چرا خواندن دعاهای قرآنی وارده در قرآن در اثنای رکوع و سجود نماز جایز نیست؟

(۲۲۲۸) سوال: چرا خواندن دعاهای قرآنی وارده در قرآن در اثنای رکوع و سجود نماز جایز نیست؟

جواب:

در حقیقت شایسته که سوال این باشد که چرا قرائت قرآن در اثنای رکوع و سجود جایز نیست که می‌گوییم چون رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «أَلَا وَإِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَقْرَأَ الْقُرْآنَ رَاكِعًا أَوْ سَاجِدًا، فَأَمَّا الرُّكُوعُ فَعَظِّمُوا فِيهِ الرَّبَّ عَزَّ وَجَلَّ، وَأَمَّا السُّجُودُ فَاجْتَهِدُوا فِي الدُّعَاءِ، فَقَمِنٌ أَنْ يُسْتَجَابَ لَكُمْ»[۱] (آگاه باشید و بدانید که من از خواندن قرآن در حالت رکوع و سجود نهی شده‌ام، در وقت رکوع پروردگار خود را بزرگ دارید و در وقت سجود بسیار دعا کنید که در این صورت سزاوار است که مورد اجابت قرار گیرید) اما دعا کردن در سجودش با آنچه موافق قرآن است مانند: {رَبَّنَاۤ ءَاتِنَا فِی ٱلدُّنۡیَا حَسَنَةࣰ وَفِی ٱلۡـَٔاخِرَةِ حَسَنَةࣰ وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ} [سوره البقرة: ۲۰۱] (پروردگارا! به ما در دنیا نیکی عطا کن، و در آخرت (نیز) نیکی (عطا فرما) و ما را از عذاب آتش نگه دار) و {رَبَّنَا لَا تُزِغۡ قُلُوبَنَا بَعۡدَ إِذۡ هَدَیۡتَنَا وَهَبۡ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحۡمَةًۚ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡوَهَّابُ} [سوره آل عمران: ۸] (می‌گویند: پروردگارا! دل‌های ما را، بعد از آنکه ما را هدایت کردی (از راه حق) منحرف مگردان، و از سوی خود، رحمتی بر ما ببخش براستی که تو بخشنده‌ای) و {رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لَنَا ذُنُوبَنَا وَإِسۡرَافَنَا فِیۤ أَمۡرِنَا وَثَبِّتۡ أَقۡدَامَنَا وَٱنصُرۡنَا عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡكَـٰفِرِینَ} [سوره آل عمران: ۱۴۷] (پروردگارا! گناهان ما را بیامرز، و از زیاده روی ما، در کارمان (بر ما بیامرز) و گام‌های ما را استوار بدار و ما را بر گروه کافران، پیروز گردان)  پس این مشکلی ندارد زیرا که قصد آن دعا است و تلاوت نمی‌باشد و اگر انسان در رکوع و سجودش با آنچه در قرآن وارد شده است دعا کرد مشکلی ندارد و آنچیزی که نهی شده است قرائت قرآن در اثنای رکوع یا سجود است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لماذا لا يجوز قراءة الدعوات الواردة في القرآن الكريم أثناء الركوع والسجود في الصلاة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الحقيقة أن السؤال ينبغي أن يكون: لماذا لا تجوز قراءة القرآن أثناء الركوع والسجود؟ نعم نقول: لا تجوز، لأنه ثبت عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: «ألا وإني نهيت أن أقرأ القرآن راكعا أو ساجدا، أما الركوع فَعَظَمُوا فيه الرب، وأما السجود فاجتهدوا في الدعاء فَقَمِنٌ أن يستجاب لكم»، وأما إذا دعا بما يوافق القرآن في أثناء سجوده، مثل: ﴿رَبَّنَاءَاتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ ﴾ [البقرة: ٢٠١]، و ﴿ رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّابُ ﴾ [آل عمران: 8]، ﴿ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَإِسْرَافَنَا فِي أَمْرِنَا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَأَنصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الكَفِرِينَ ﴾ [آل عمران: ١٤٧] فهذا لا بأس به، لأنه قصد به الدعاء دون التلاوة، فإذا دعا الإنسان في ركوعه وسجوده بما يوافق القرآن فلا حرج عليه في ذلك، والمنهي عنه أن يقرأ القرآن أثناء الركوع أو السجود.

مطالب مرتبط:

(۲۲۲۵) آیا در حالت رکوع در نماز به موضع سجده نگاه می‌شود؟

در حالت قیام به جلو نگاه می‌شود و اگر در حالت رکوع است به بین دو قدمش نگاه می‌کند و اگر نشسته است که به دست راستش نگاه می‌کند..

ادامه مطلب …

(۲۲۳۵) بعضی از صیغه‌های دعای بعد از بلند شدن از رکوع

هنگامی که انسان از رکوع بالا می‌آید اگر امام است یا به صورت تنهایی نماز می‌خواند می‌گوید: سمع الله لمن حمده سپس ربنا و لک الحمد. و اگر مأموم است می‌گوید: ربنا و لک الحمد و نمی‌گوید: سمع الله لمن حمده ....

ادامه مطلب …

(۲۲۲۷) حکم دعا در رکوع در اثنای نماز

دعا کردن در رکوع با آنچه از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است مشکلی ندارد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در رکوع و سجودش بسیار این دعا را می‌گفتند: {سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي}

ادامه مطلب …

(۲۲۳۱) دعاها و اذکاری که در رکوع و سجود نماز تهجد گفته می‌شود

از دعاهای وارده در رکوع و سجود این است که بگوید: {سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي}[2] (پروردگارا تو پاک و منزهی و تو را ستایش می‌کنم، بارالهی مرا ببخشای)...

ادامه مطلب …

(۲۲۳۶) حکم و صحت اذکار پس از رکوع و سجود در نماز

برای انسان جایز است که در نمازش هر دعای را که بخواهد بکند ولی شایسته است که در سجده بسیار دعا کند زیرا که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بدان امر کرده است...

ادامه مطلب …

(۲۲۳۴) حکم تسبیح در رکوع و سجود و در تشهد با صدای بلند

مشروع برای انسان این که اذکار رکوع و سجود و قیام  و نشستن را سری بخواند مگر قرائت که مشروع است در نماهای عید، جمعه، استسقاء، مغرب، عشاء و فجر جهری خوانده شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه