شنبه 29 ذیقعده 1447
۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
16 می 2026

(۲۱۶۷) علاج وسواس در نماز

(۲۱۶۷) سوال: جوانی حمد الله را می‌کند که مؤمن است ولی مشکل آن این است که در اثنای نماز دچار سهو می‌شود و در سجده و حالت نشستن سوره‌ی فاتحه و دیگر سوره‌ی را می‌خواند و نماز را به سرعت ادا می‌کند آیا در این چیزی بر گردن او می‌باشد؟

جواب:

شکی نیست بر انسان واجب است که باید تلاش کند این شک‌ها و وسوسه‌ها را را از خود دور کند تا این که قلبش در نماز حاضر شود و بداند که چه می‌گوید و چه انجام می‌دهد و برای همین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ انسان را نهی کرده است که به نماز نزدیک شود تا این که بداند آنچه را می‌گوید و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز از نماز در هنگام حاضر بودن غذا و دستشویی داشتن نهی کرده است[۱] و همه‌ی این‌ها برای حاضر بودن قلب و خشوع در نماز است.

و نصیحت من به این زنی که به این درد دچار شده است این می‌باشد‌ که به آنچه رسول الله را امر کرده است انجام دهد یعنی هنگامی که این وسوسه‌ها را احساس کرد سه بار به سمت چپ خود تف کند و اعوذ بالله من الشیطان الرجیم را بگوید و اگر این کار را از روی اخلاص و ایمان و شفا یافتن از این درد انجام دادی پس به تو نفع خواهد رساند اما اگر این وسوسه‌ها را به حال خود رها کردی شیطان بوسیله‌ی آن با تو بازی می‌کند و آن با تو باقی همیشه باقی خواهند ماند و چه بسا در کل نماز ندانی که چه می‌گویی.


[۱] رواه مسلم (۵۶۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا أعاني من كثرة الوساوس، وبالخصوص في الصلاة والوضوء، فعندما أتوضأ أشك في وضوئي فأعيده، كذلك في الصلاة أحيانًا أشك في عدم قراءتي للفاتحة أو غير ذلك، ما الحل؟ أرشدوني مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الحل أن يتعوذ الإنسان من الشيطان الرجيم إذا حصلت له هذه الشكوك، وألا يلتفت إليها، وأن يعرض عنها إعراضا تاما، وقد أرشد إلى مثل هذا رسول الله صلى الله عليه وسلم، حين شكي إليه الرجل يخيل إليه أنه يجد الشيء في الصلاة؟ فقال: «لا ينصرف حتى يسمع صوتًا أو يجد ريحا»، فإذا توضأت وشككت هل أنت أتممت الوضوء أم لم تتميه؟ فالأصل الإتمام، لا تلتفتي. وإذا شككت أنك نويت أم لم تنوي؟ فالأصل النية. وإذا شككت: سميت أم لم تسمي؟ فالأصل التسمية.

وأقول: هذا فيمن ابتلي بالوسواس لأن الذي ابتلي بالوسواس لا تكون شكوكه إلا وهما ليس لها أساس، وعلى هذا فلا تلتفتي إلى مثل هذه الشكوك أبدا، لا في الصلاة ولا في الوضوء، وأنا أظن -كما هو الواقع كثيرا- أنك إذا لم تلتفتي إلى هذا الوسواس، فإن هذا يزول قريبا، فاصبري عليه.

مطالب مرتبط:

(۲۱۵۹) مأموم هنگام قرائت امام، فاتحه را بخواند یا سکوت کند؟

این مسئله یعنی قرائت مأموم پشت امام اهل در آن اختلاف کرده‌اند و راجح در نزد من و آنچه شافعی و جماعتی از علما می‌گویند این است که فاتحه را مأموم باید در نمازهای جهری و سری بخوانن ...

ادامه مطلب …

(۲۱۸۲) حکم بلند گفتن «آمین»

جهر گفتن آمین افضل است همانطور که از صحابه پشت سر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ذکر شده است...

ادامه مطلب …

(۲۱۷۶) حکم گفتن “استعنا بالله” توسط مأموم هنگام قرائت {إِیَّاكَ نَعۡبُدُ وَإِیَّاكَ نَسۡتَعِینُ} امام

این کلمه هیچ معنایی ندارد پس شایسته است که اگر از یکی از مأمومین این را شنیدید برای او واضح سازید که این مشروع نمی‌باشد....

ادامه مطلب …

(۲۱۶۰) آیا قرائت فاتحه در نماز جهری برای مأموم واجب است؟

قول راجح این است که قرائت فاتحه برای مأموم واجب است و تفاوتی بین نماز جهری و سری ندارد...

ادامه مطلب …

(۲۱۷۴) حکم نماز سالمندی ناتوان از یادگیری قرائت و اذکار نماز

نماز‌های گذشته‌ی این زن صحیح است هرچند که واجب‌ها را بجا نیاورده است چون که معذور بوده و جهل داشته است و اما از این بعد برایش واجب است که امور دینش را یاد بگیرد و به آنچه از دین الله آموخت عمل کند....

ادامه مطلب …

(۲۱۶۵) حکم شک در قرائت فاتحه مأموم و تأثیر آن بر صحت نماز

شک‌های بسیار واجب است که ترک شود و به آن توجهی نشود زیرا که انسان به وسواس می‌افتد و شیطان نیز در به شک انداختنش کوتاهی نمی‌کند بلکه ر امور دیگر نیز او را به شک می‌اندازد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه