یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۲۱۶۷) علاج وسواس در نماز

(۲۱۶۷) سوال: جوانی حمد الله را می‌کند که مؤمن است ولی مشکل آن این است که در اثنای نماز دچار سهو می‌شود و در سجده و حالت نشستن سوره‌ی فاتحه و دیگر سوره‌ی را می‌خواند و نماز را به سرعت ادا می‌کند آیا در این چیزی بر گردن او می‌باشد؟

جواب:

شکی نیست بر انسان واجب است که باید تلاش کند این شک‌ها و وسوسه‌ها را را از خود دور کند تا این که قلبش در نماز حاضر شود و بداند که چه می‌گوید و چه انجام می‌دهد و برای همین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ انسان را نهی کرده است که به نماز نزدیک شود تا این که بداند آنچه را می‌گوید و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز از نماز در هنگام حاضر بودن غذا و دستشویی داشتن نهی کرده است[۱] و همه‌ی این‌ها برای حاضر بودن قلب و خشوع در نماز است.

و نصیحت من به این زنی که به این درد دچار شده است این می‌باشد‌ که به آنچه رسول الله را امر کرده است انجام دهد یعنی هنگامی که این وسوسه‌ها را احساس کرد سه بار به سمت چپ خود تف کند و اعوذ بالله من الشیطان الرجیم را بگوید و اگر این کار را از روی اخلاص و ایمان و شفا یافتن از این درد انجام دادی پس به تو نفع خواهد رساند اما اگر این وسوسه‌ها را به حال خود رها کردی شیطان بوسیله‌ی آن با تو بازی می‌کند و آن با تو باقی همیشه باقی خواهند ماند و چه بسا در کل نماز ندانی که چه می‌گویی.


[۱] رواه مسلم (۵۶۰).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا أعاني من كثرة الوساوس، وبالخصوص في الصلاة والوضوء، فعندما أتوضأ أشك في وضوئي فأعيده، كذلك في الصلاة أحيانًا أشك في عدم قراءتي للفاتحة أو غير ذلك، ما الحل؟ أرشدوني مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الحل أن يتعوذ الإنسان من الشيطان الرجيم إذا حصلت له هذه الشكوك، وألا يلتفت إليها، وأن يعرض عنها إعراضا تاما، وقد أرشد إلى مثل هذا رسول الله صلى الله عليه وسلم، حين شكي إليه الرجل يخيل إليه أنه يجد الشيء في الصلاة؟ فقال: «لا ينصرف حتى يسمع صوتًا أو يجد ريحا»، فإذا توضأت وشككت هل أنت أتممت الوضوء أم لم تتميه؟ فالأصل الإتمام، لا تلتفتي. وإذا شككت أنك نويت أم لم تنوي؟ فالأصل النية. وإذا شككت: سميت أم لم تسمي؟ فالأصل التسمية.

وأقول: هذا فيمن ابتلي بالوسواس لأن الذي ابتلي بالوسواس لا تكون شكوكه إلا وهما ليس لها أساس، وعلى هذا فلا تلتفتي إلى مثل هذه الشكوك أبدا، لا في الصلاة ولا في الوضوء، وأنا أظن -كما هو الواقع كثيرا- أنك إذا لم تلتفتي إلى هذا الوسواس، فإن هذا يزول قريبا، فاصبري عليه.

مطالب مرتبط:

(۲۱۸۲) حکم بلند گفتن «آمین»

جهر گفتن آمین افضل است همانطور که از صحابه پشت سر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ذکر شده است...

ادامه مطلب …

(۲۱۷۴) حکم نماز سالمندی ناتوان از یادگیری قرائت و اذکار نماز

نماز‌های گذشته‌ی این زن صحیح است هرچند که واجب‌ها را بجا نیاورده است چون که معذور بوده و جهل داشته است و اما از این بعد برایش واجب است که امور دینش را یاد بگیرد و به آنچه از دین الله آموخت عمل کند....

ادامه مطلب …

(۲۱۶۹) وسواس در وضو

این زن را که بیش از اندازه به وسواس دچار شده است نصحیت می‌کنم و می‌گویم: چه بسا که به حال وخیمی برسد زیرا که شیطان که شیطان العیاد بالله انسان را کم کم از کوچک و کم به بزرگ‌تر و بیشتر دچار می‌کند پس بر او لازم است که به الله از شیطان رانده شده پناه ببرد و بیش‌تر از آنچه در شرعیت در مورد وضو و نماز آمده است را انجام ندهد....

ادامه مطلب …

(۲۱۷۹) حکم گفتن «آمین» بعد از خواندن سوره فاتحه در نماز

بله برای انسان مشروع هنگامی که سروه‌ی فاتحه را تمام کرد بگوید: آمین....

ادامه مطلب …

(۲۱۷۸) حکم گفتن «علیهما السلام» بعد از {صُحُفِ إِبۡرَ ٰ⁠هِیمَ وَمُوسَىٰ} توسط ماموم

اشکالی ندارد زیرا در این موضع، امام سکوت می‌کند و حرجی برای مأموم نیست که بگویند: علیهما السلام....

ادامه مطلب …

(۲۱۶۶) اسباب وسواس و آشفتگی فکری در نماز

(۲۱۶۶) سوال: زیاد بودن وسواس و آشفتگی در نماز اسبابش چیست؟ و آیا نماز در این حالت صحیح است؟ و اسباب معین برای خشوع در نماز چیست؟ جواب: اسباب زیاد بودن وسوسه در نماز شیطان است و هنگامی که شیطان در نماز وارد انسان شد قلب او را مشغول می‌سازد و به او گفت: این […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه