یکشنبه 5 جمادی‌الثانی 1448
۲۴ آبان ۱۴۰۵
15 نوامبر 2026

(۲۱۷۲) حکم نماز بیمار ناتوان از قرائت کامل

(۲۱۷۲) سوال: مادرم به بیماری فشار خون بالا مبتلا است که به این خاطر نصف بدنش فلج شده است به صورتی که اعضای سمت راستش را نمی‌تواند حرکت دهد و حافظه‌اش نیز کم شده است و بعضی از آیات قرآن و همچنین فاتحه و بعضی از اذکار نماز را فراموش کرده است و حرف زدن برایش سنگین است تا جایی که نمی‌تواند یک را بگوید مگر بعد از تلاش زیاد. سوالم این است که حکم نماز مادرم چیست اگر که بعضی از آیات یا فاتحه و اذکار واجب نماز را از آنکه تلاش کند ولی نتواند بخواند؟

جواب:

اگر که نمی‌تواند مگر این پس معذور است زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ مَا ٱسۡتَطَعۡتُمۡ} [سوره التغابن: ۱۶] (پس تا (جایی که) می‌توانید از الله بترسید) و: {لَا یُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۚ} [سوره البقرة: ۲۸۶] (الله هیچ کس را جز به‌اندازه توانش تکلیف نمی‌کند) ولی نهایت تلاش خود را به اندازه‌ی توانش برای خواندن فاتحه و اذکار واجب بکند اگرچه یک نفر نزدش باشد که بیادش آورد. اما چیزهای مستحب: مانند قرائت بیش‌تر از فاتحه و بیش‌تر از سبحان ربی الأعلی در سجده و سبحان ربی العظیم در رکوع و مانند آن اشکالی در ترک کردن آن نمی‌باشد

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أصيبت والدتي بارتفاع في ضغط الدم، فنتج عن ذلك شلل نصفي، بحيث إنها لا تستطيع أن تحرك أعضاءها اليمنى، وضعفت ذاكرتها فأصبحت تنسى بعض الآيات القرآنية، وكذلك الفاتحة، وكذلك بعض الأذكار التي تقال في الصلاة، وثَقُلَ لسانها عن الكلام بحيث إنها لا تستطيع التفوه بالكلمة إلا بعد جهد كبير. فالسؤال: ما حكم صلاة والدتي إن تركت بعض الآيات أو الفاتحة أو بعض الأذكار الواجبة في الصلاة، بعد اجتهادها؟

فأجاب رحمه الله تعالى : أقول: إذا كانت لا تستطيع إلا هذا فهي معذورة، لقول الله تعالى: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾ [التغابن: ١٦]، وقوله تعالى: ﴿ لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ﴾ [البقرة: ٢٨٦] لكن لتحرص غاية الحرص على أن تأتي بالفاتحة والأذكار الواجبة بقدر المستطاع، ولو أن يكون عندها أحد يذكرها. أما الشيء المستحب كقراءة ما زاد على الفاتحة، وقراءة ما زاد على سبحان ربي الأعلى في السجود، وسبحان ربي العظيم في الركوع، وما أشبه ذلك فلا بأس بتركه.

مطالب مرتبط:

(۲۱۵۵) آیا قرائت فاتحه برای مأمومی که پشت امام ایستاده‌اند واجب است؟

قول راجح این است که برای مأموم همانطور که برای امام و همچنین منفرد واجب است، واجب می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۲۱۷۶) حکم گفتن “استعنا بالله” توسط مأموم هنگام قرائت {إِیَّاكَ نَعۡبُدُ وَإِیَّاكَ نَسۡتَعِینُ} امام

این کلمه هیچ معنایی ندارد پس شایسته است که اگر از یکی از مأمومین این را شنیدید برای او واضح سازید که این مشروع نمی‌باشد....

ادامه مطلب …

(۲۱۶۱) آیا زمانی که امام شروع به خواندن کند، من نیز همراه او بخوانم؟

افضل این است در حالی که امام فاتحه را می‌خواند قرائت نکنی و هنگامی که قرائت فاتحه‌ی امام به پایان رسید که غالبا بعد از آن سکوتی می‌کنند که مأموم می‌تواند نصف سوره‌ی فاتحه را در آن بخواند قبل از این سوره‌ی بعدی را شروع کند....

ادامه مطلب …

(۲۱۷۰) اگر در نماز جهری نمازگزار یک نفر باشد آیا نماز را جهری می‌خواند؟

سنت این است که در نماز جهری اگر به صورت جماعت می‌باشد سوره‌ی فاتحه و آنچه برایش میسر است را به صورت جهری می‌خواند و اما منفرد اختیار دارد که جهری یا سری بخواند...

ادامه مطلب …

(۲۱۵۴) حکم قرائت فاتحه در نماز چیست؟

قول راجح نزد من این است که قرائت فاتحه رکن نماز امام و مأموم و منفرد است....

ادامه مطلب …

(۲۱۵۷) احکام قرائت مأموم در نماز جماعت

مأموم قرائت نمی‌کند و امامش قرائت می‌کند مگر سوره‌ی فاتحه...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه