یکشنبه 30 ذیقعده 1447
۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
17 می 2026

(۲۱۷۲) حکم نماز بیمار ناتوان از قرائت کامل

(۲۱۷۲) سوال: مادرم به بیماری فشار خون بالا مبتلا است که به این خاطر نصف بدنش فلج شده است به صورتی که اعضای سمت راستش را نمی‌تواند حرکت دهد و حافظه‌اش نیز کم شده است و بعضی از آیات قرآن و همچنین فاتحه و بعضی از اذکار نماز را فراموش کرده است و حرف زدن برایش سنگین است تا جایی که نمی‌تواند یک را بگوید مگر بعد از تلاش زیاد. سوالم این است که حکم نماز مادرم چیست اگر که بعضی از آیات یا فاتحه و اذکار واجب نماز را از آنکه تلاش کند ولی نتواند بخواند؟

جواب:

اگر که نمی‌تواند مگر این پس معذور است زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ مَا ٱسۡتَطَعۡتُمۡ} [سوره التغابن: ۱۶] (پس تا (جایی که) می‌توانید از الله بترسید) و: {لَا یُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَاۚ} [سوره البقرة: ۲۸۶] (الله هیچ کس را جز به‌اندازه توانش تکلیف نمی‌کند) ولی نهایت تلاش خود را به اندازه‌ی توانش برای خواندن فاتحه و اذکار واجب بکند اگرچه یک نفر نزدش باشد که بیادش آورد. اما چیزهای مستحب: مانند قرائت بیش‌تر از فاتحه و بیش‌تر از سبحان ربی الأعلی در سجده و سبحان ربی العظیم در رکوع و مانند آن اشکالی در ترک کردن آن نمی‌باشد

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أصيبت والدتي بارتفاع في ضغط الدم، فنتج عن ذلك شلل نصفي، بحيث إنها لا تستطيع أن تحرك أعضاءها اليمنى، وضعفت ذاكرتها فأصبحت تنسى بعض الآيات القرآنية، وكذلك الفاتحة، وكذلك بعض الأذكار التي تقال في الصلاة، وثَقُلَ لسانها عن الكلام بحيث إنها لا تستطيع التفوه بالكلمة إلا بعد جهد كبير. فالسؤال: ما حكم صلاة والدتي إن تركت بعض الآيات أو الفاتحة أو بعض الأذكار الواجبة في الصلاة، بعد اجتهادها؟

فأجاب رحمه الله تعالى : أقول: إذا كانت لا تستطيع إلا هذا فهي معذورة، لقول الله تعالى: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ ﴾ [التغابن: ١٦]، وقوله تعالى: ﴿ لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ﴾ [البقرة: ٢٨٦] لكن لتحرص غاية الحرص على أن تأتي بالفاتحة والأذكار الواجبة بقدر المستطاع، ولو أن يكون عندها أحد يذكرها. أما الشيء المستحب كقراءة ما زاد على الفاتحة، وقراءة ما زاد على سبحان ربي الأعلى في السجود، وسبحان ربي العظيم في الركوع، وما أشبه ذلك فلا بأس بتركه.

مطالب مرتبط:

(۲۱۵۶) چگونه فاتحه را بخوانیم در حالی‌که امام قرائت را به صورت جهری می‌خواند؟

امام شایسته است که سکوت کمی را بعد از سوره‌ی فاتحه و قبل از سوره‌ای که بعد از آن قرائت می‌شود بکند همانطور که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از حدیث سمرة بن جُندُب روایت شده است....

ادامه مطلب …

(۲۱۶۴) حکم شک در قرائت فاتحه هنگام خواندن سوره در نماز

ما دامی شک دارد واجب است که سوره‌ی فاتحه را بخواند ولی به شرط این که زیادی شک نداشته باشد یا این شکش مجرد وهمی باشد که اصلی ندارد که در این صورت این شک اعتباری ندارد...

ادامه مطلب …

(۲۱۶۷) علاج وسواس در نماز

نصیحت من به این زنی که به این درد دچار شده است این می‌باشد‌ که به آنچه رسول الله را امر کرده است انجام دهد یعنی هنگامی که این وسوسه‌ها را احساس کرد سه بار به سمت چپ خود تف کند و اعوذ بالله من الشیطان الرجیم را بگوید....

ادامه مطلب …

(۲۱۶۹) وسواس در وضو

این زن را که بیش از اندازه به وسواس دچار شده است نصحیت می‌کنم و می‌گویم: چه بسا که به حال وخیمی برسد زیرا که شیطان که شیطان العیاد بالله انسان را کم کم از کوچک و کم به بزرگ‌تر و بیشتر دچار می‌کند پس بر او لازم است که به الله از شیطان رانده شده پناه ببرد و بیش‌تر از آنچه در شرعیت در مورد وضو و نماز آمده است را انجام ندهد....

ادامه مطلب …

(۲۱۵۹) مأموم هنگام قرائت امام، فاتحه را بخواند یا سکوت کند؟

این مسئله یعنی قرائت مأموم پشت امام اهل در آن اختلاف کرده‌اند و راجح در نزد من و آنچه شافعی و جماعتی از علما می‌گویند این است که فاتحه را مأموم باید در نمازهای جهری و سری بخوانن ...

ادامه مطلب …

(۲۱۷۰) اگر در نماز جهری نمازگزار یک نفر باشد آیا نماز را جهری می‌خواند؟

سنت این است که در نماز جهری اگر به صورت جماعت می‌باشد سوره‌ی فاتحه و آنچه برایش میسر است را به صورت جهری می‌خواند و اما منفرد اختیار دارد که جهری یا سری بخواند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه