پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۱۷۸۴) حکم کمک به شخصی كه نماز و روزه را بجای نمی‌آورد

(۱۷۸۴) سوال: پیش ما مرد مسنّ و عاجزی است که نماز و روزه را بجای نمی‌آورده است از قبل پیری تا الان و مرد شرّی بوده که مردم را اذیت می‌کرده است و با دیگران با کلمات بد صحبت می‌کرده است با وجود این عقلش سالم بوده است و الان از ما و دیگران می‌خواهد که کمکش کنیم و غذا به او بدهیم. آیا بر ما لازم است که به او بدهیم یا چکار کنیم؟ با وجود این که نصیحت را قبول نمی‌کند. لطفا ما را راهنمایی کنید بارک الله فیکم.

جواب:

اگر این مرد اوصافی که سؤال کننده گفتند را دارد که نماز و روزه را بجای نمی‌آورد پس او حرمتی ندارد و شایسته نیست که چیزی از غذا و نوشیدنی و یا غیره به او کمک شود زیرا او از اسلام مرتد گشته است و حکم او این است که به اسلام دعوت شود و اگر توبه کرد و که از او پذیرفته می‌شود  و هر آنچه برای مسملین لازم است در حق این نیز همینگونه می‌باشد و اگر امتناع کرد و بر ردّتش استمرار کرد پس واجب است که کشته شود و جایز نیست که غسل و کفن کرده شود و بر او نماز خواند نمی‌شود و همراه مسلمین دفن نمی‌شود و دعای رحمت و مغفرت برایش کرده نمی‌شود چون که او از اهل رحمت و مغفرت نیست برای این که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَمَن یَرۡتَدِدۡ مِنكُمۡ عَن دِینِهِۦ فَیَمُتۡ وَهُوَ كَافِرࣱ فَأُو۟لَـٰۤىِٕكَ حَبِطَتۡ أَعۡمَـٰلُهُمۡ فِی ٱلدُّنۡیَا وَٱلۡـَٔاخِرَةِۖ وَأُو۟لَـٰۤىِٕكَ أَصۡحَـٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِیهَا خَـٰلِدُونَ} [سوره البقرة: ۲۱۷] (و هر کس از شما که از دینش بر گردد و در حال کفر بمیرد، پس آنان اعمال‌شان در دنیا و آخرت تباه شده است، و آنان اهل آتش (دوزخ) اند، و همیشه در آن خواهند بود) اما شرارت او بر مردم موجب ردّتش نمی‌شود و اینجا به مصلحت توجه می‌شود اگر مصلحت اقتضا کند که کمک شود پس کمک می‌شود وگرنه خیر و بر متولیان امر واجب است که مقابل شر و فساد اهل فساد بایستد تا امور مردم اصلاح شود و در بین جامعه هرج و مرج به وجود نیاید.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لنا جار رجل مسن وعاجز، لا يصوم ولا يصلي قبل العجز وحتى الآن، وهو رجل شرير يتعدى على الناس، ويتكلم عليهم بكلمات سيئة، علما بأن عقله سليم، ويطلب منا ومن الآخرين أن يساعدوه، ويطلب منهم الطعام. هل علينا أن نعطيه أم ماذا؟ علما بأنه لا يقبل النصيحة. أفيدونا بارك الله فيكم.

فأجاب -رحمه الله تعالى-: إذا كان هذا الرجل كما وصفته السائلة لا يصلي ولا يصوم فإنه لا حرمة له ولا ينبغي أن نُعِينه بشيء يطلبه من أكل أو شرب أو لباس أو غير ذلك، لأن المرتد عن الإسلام حكمه أن يُدْعَى إلى الإسلام، فإن أجاب وتاب إلى الله -عز وجل- من رِدَّتِهِ قُبِلَ منه، وصار له ما للمسلمين وعليه ما على المسلمين وإن امتنع واستمر على ردته فإنه يجب أن يُقتل، وفي حال قتله على الردة لا يجوز أن يغسل ولا أن يكفن، ولا أن يصلَّى عليه، ولا أن يُقَبَرَ مع المسلمين، ولا أن يُدْعَى له بالرحمة والمغفرة، لأنه ليس من أهل الرحمة والمغفرة، لأن الله تعالى يقول: ﴿ وَمَن يَرْتَدِ دْمِنكُمْ عَن دِينِهِ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَأُوْلَيكَ حَبِطَتْ أَعْمَلُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأُولَيكَ أَصْحَبُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴾ [البقرة: ٢١٧].

أما إذا كان هذا الرجل شريرًا وذا عدوان على الناس، لكنه لم يحصل منه ما يوجب الردة، فإنه ينظر للمصلحة فإن اقتضت المصلحة أن يُعان بشيء من الأمور أعِينَ ، وإن لم تقتض المصلحة ذلك فإنه لا يُعان، ويجب على ولاة الأمور أن يَرْدَعُوا أهل الشر والفساد عن شرهم وفسادهم، حتى تستقيم أمور الناس، ولا تحصل الفوضى في مجتمعهم.

مطالب مرتبط:

(۱۷۹۹) آیا قضای نماز بعد از فجر و عصر جایز می‌باشد؟

برای سوال کننده مشروع نیست که نمازهای گذشته را قضا کند زیرا عملی که فایده‌ای ندارد شرعا مطلوب نیست و بلکه ترک آن فایده دارد پس خودت را آرام کن و زیاد عمل صالح انجام بده و خوبی‌ها، بدی‌ها را از یین می‌برد....

ادامه مطلب …

(۱۷۹۳) حکم قضای نمازهای شخص فوت شده

شخصی که وفات کرد هیچ عبادتی برای او قضا نمی‌شود مگر این نصّ برایش باشد و نصّ برای قضای حج و روزه آمده‌ است....

ادامه مطلب …

(۱۸۲۷) زنی شوهری دارد که نماز نمی‌خواند،به نظر شما راه حل چیست؟

برای این زن واجب است که تا حد توان خود را از این این مرد خلاص کند و تمکین کردن برای آن حلال نیست و برای او حرام است...

ادامه مطلب …

(۱۷۶۶) حکم دعا فرزند برای پدر تارک نماز

اگر پدر شما تا زمان مرگش نماز نمی‌خوانده برای شما حلال نمی‌باشد که برای او دعای مغفرت و رحمت کنی چون که او بر کفر مرده است...

ادامه مطلب …

(۱۷۹۶) حکم قضای نمازهای فوت شده

قضای آنچه گذشته است لازم نیست ولی بر او واجب است به سوی الله توبه کند و اعمال صالح را زیاد انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۱۷۷۶) حکم شخصی که شهادتین را می‌گوید ولی نماز نمی‌خواند

این مرد در تناقض است چگونه بر فعل خیر حریص است در صورتی که بزرگترین خیر نماز است؟ برای چه بر نماز حریص نمی‌باشد؟...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه