جمعه 4 محرم 1448
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

۱۶۱ – چگونه خورشید در روز قیامت نزدیک می‌شود اما مردم را نمی‌سوزاند؟

۱۶۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چگونه خورشید در روز قیامت یک میل به مردم نزدیک می‌شود و آنها را نمی‌سوزاند، اما اگر الان یک وجب هم به زمین نزدیک‌تر شود، زمین را می‌سوزاند؟

جواب دادند: وظیفه‌ی انسان مومن در مورد خبرهای غیب، قبول و تسلیم است و نباید بپرسد: چگونه و چرا؟ – و این قاعده‌ای است که واجب است عقیده‌ی خود را بر آن بنا کنیم – . زیرا این امری فوق تصور توست . پس بر تو واجب است که آن را پذیرفته و تسلیم شوی و بگویی ایمان آوردیم و تصدیق نمودیم. ایمان داریم که خورشید در روز قیامت به مقدار یک میل به خلایق نزدیک می‌شود، و هر آنچه از ایراداتی که به این مساله گرفته شود، بدعت است. به همین خاطر وقتی امام مالک رَحِمَهُ‌الله در مورد استقرار الله بر عرش سوال شد که این استقرار چگونه است؟ گفت: «سوال در مورد آن بدعت است». همین طور سوال در مورد همه‌ی امور غیبی بدعت بوده و باید موقف انسان در قبال آن، قبول و تسلیم باشد.

جواب قسمت دوم: در مورد نزدیک شدن خورشید به مخلوقات در روز قیامت، می‌گوییم:

بدن‌ها در روز قیامت بر همان وصف نقص و عدم تحمل که در دنیا هستند، بر انگیخته نمی‌شوند. بلکه بر انگیختنشان کامل و تامّ است، و به همین خاطر مردم در روز قیامت، یک روز می‌ایستند که مقدار آن پنجاه هزار سال است و در این روز، نه چیزی می‌خورند و نه چیزی می‌نوشند. این چیزی است که در دنیا اصلا احتمال ندارد. بنا بر این، نزدیک شدن خورشید به آنها در حالی است که به بدن‌هایشان قدرتی داده شده که این نزدیکی را برایشان قابل تحمل می‌کند، و نیز از آن جمله، ایستادنشان در روزی است که پنجاه هزار سال است، بدون اینکه چیزی بخورند و بنوشند. پس جسم‌ها در روز قیامت شرایطی دارند که در دنیا ندارند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(161) سئل فضيلة الشيخ: كيف تدنو الشمس يوم القيامة من الخلائق مقدار ميل ولا تحرقهم وهي لو دنت عما هي عليه الآن بمقدار شبر واحد لاحترقت الأرض؟

فأجاب بقوله : إن وظيفة المؤمن – وهذه قاعدة يجب أن تبنى عليها عقيدتنا – فيما ورد من أخبار الغيب القبول والتسليم وأن لا يسأل عن كيف؟ ولم؟ لأن هذا أمر فوق ما تتصوره أنت، فالواجب عليك أن تقبل وتسلم وتقول : آمنا وصدقنا ، آمنا بأن الشمس تدنو من الخلائق يوم القيامة بمقدار ميل ، وما زاد على ذلك من الإيرادات فهو من البدع ، ولهذا لما سئل الإمام مالك- رَحِمَهُ‌الله – عن استواء الله كيف استوى؟ قال : “السؤال عنه بدعة” هكذا أيضاً كل أمور الغيب السؤال عنها بدعة وموقف الإنسان منها القبول والتسليم.

جواب الشق الثاني بالنسبة لدنو الشمس من الخلائق يوم القيامة فإننا نقول:

إن الأجسام تبعث يوم القيامة لا على الصفة التي عليها في الدنيا من النقص وعدم التحمل بل هي تبعث بعثاً كاملاً تاماً ، ولهذا يقف الناس يوم القيامة يوماً مقداره خمسون ألف سنة لا يأكلون ولا يشربون ، وهذا أمر لا يحتمل في الدنيا ، فتدنو الشمس منهم وأجسامهم قد أعطيت من القوة ما يتحمل دنوها ، ومن ذلك ما ذكرناه من الوقوف خمسين ألف سنة لا يحتاجون إلى طعام ولا شراب ، فالأجسام يوم القيامة لها شأن آخر غير شأنها في هذه الدنيا.

مطالب مرتبط:

۱۸۵ – آیا عذاب جهنم حقیقی است یا اینکه اهل جهنم مانند سنگ دردی احساس نمی‌کنند؟

۱۸۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا عذاب جهنم حقیقی است یا اینکه اهل جهنم در آنجا مانند سنگ هستند و دردی را احساس نمی‌کنند؟ جواب دادند: بدون شک عذاب اهل جهنم حقیقی است و کسی که غیر از این بگوید، اشتباه می‌کند و از حق دور شده است. اهل جهنم در آنجا عذاب […]

ادامه مطلب …

۱۷۴ – اگر عرض بهشت مانند عرض آسمان‌ها و زمین است، پس جهنم کجاست؟

۱۷۴ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: اگر عرض بهشت مانند عرض آسمان‌ها و زمین است، پس در این هستی که جز آسمان‌ها و زمین در آن نیست، جهنم کجاست؟ جواب دادند: قبل از جواب به این سوال، باید مقدمه چینی کنیم: هر آنچه در کتاب الله و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمده، حق است […]

ادامه مطلب …

۱۴۸ – آیا دجال الان وجود دارد؟

۱۴۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: شما در فتوای قبلی، فتوای شماره‌ی «۱۴۷» گفتید که دجال الان وجود ندارد، و ظاهر این کلام شما با حدیث فاطمه بنت قیس در حدیث صحیح که از تمیم داری نقل شده، تعارض دارد. امیدواریم که این را برایمان توضیح دهید. جواب دادند: ما این سخن را با […]

ادامه مطلب …

۱۷۱ – چرا الله جَلَّ‌جَلَالُهُ در روز قیامت عده‌ای را از آتش نجات می‌دهد که «هیچ خیری انجام نداده‌اند»؟

۱۷۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد این فرموده‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سوال شد: «الله تعالی می‌فرماید: ملائکه و انبیاء و مومنان شفاعت کردند، و کسی جز ارحم الراحمین باقی نماند. پس جماعتی از اهل آتش را گرفته و از آن خارج می‌کند که هیچ خیری انجام نداده‌اند»، روایت مسلم. معنی این قسمت از حدیث چیست: […]

ادامه مطلب …

۱۵۶ – پاسخ به کسی که عذاب قبر را انکار می‌کند

۱۵۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: جواب کسی را که منکر عذاب قبر است و می‌گوید اگر قبری را باز کنید، می‌بینید که هیچ تغییر نکرده؛ نه تنگ شده و نه فراخ، چگونه باید داد؟ جواب دادند: از چند جهت جواب کسی که عذاب قبر را انکار می‌کند، و می‌گوید اگر قبر باز شود، […]

ادامه مطلب …

۱۵۸ – آیا عذاب قبر برای مومن گناهکار، کم می‌شود؟

۱۵۸ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا عذاب قبر برای مومن عاصی، کم می‌شود؟ جواب دادند: بله، گاهی تخفیف یافته و کم می‌شود. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر دو قبر گذشته و فرمودند: «این دو، عذاب می‌شوند و به خاطر چیز بزرگی که احتراز و اجتناب از آن مشکل باشد نیز عذاب نمی‌شوند؛ اما […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه