شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

۱۶۱ – چگونه خورشید در روز قیامت نزدیک می‌شود اما مردم را نمی‌سوزاند؟

۱۶۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چگونه خورشید در روز قیامت یک میل به مردم نزدیک می‌شود و آنها را نمی‌سوزاند، اما اگر الان یک وجب هم به زمین نزدیک‌تر شود، زمین را می‌سوزاند؟

جواب دادند: وظیفه‌ی انسان مومن در مورد خبرهای غیب، قبول و تسلیم است و نباید بپرسد: چگونه و چرا؟ – و این قاعده‌ای است که واجب است عقیده‌ی خود را بر آن بنا کنیم – . زیرا این امری فوق تصور توست . پس بر تو واجب است که آن را پذیرفته و تسلیم شوی و بگویی ایمان آوردیم و تصدیق نمودیم. ایمان داریم که خورشید در روز قیامت به مقدار یک میل به خلایق نزدیک می‌شود، و هر آنچه از ایراداتی که به این مساله گرفته شود، بدعت است. به همین خاطر وقتی امام مالک رَحِمَهُ‌الله در مورد استقرار الله بر عرش سوال شد که این استقرار چگونه است؟ گفت: «سوال در مورد آن بدعت است». همین طور سوال در مورد همه‌ی امور غیبی بدعت بوده و باید موقف انسان در قبال آن، قبول و تسلیم باشد.

جواب قسمت دوم: در مورد نزدیک شدن خورشید به مخلوقات در روز قیامت، می‌گوییم:

بدن‌ها در روز قیامت بر همان وصف نقص و عدم تحمل که در دنیا هستند، بر انگیخته نمی‌شوند. بلکه بر انگیختنشان کامل و تامّ است، و به همین خاطر مردم در روز قیامت، یک روز می‌ایستند که مقدار آن پنجاه هزار سال است و در این روز، نه چیزی می‌خورند و نه چیزی می‌نوشند. این چیزی است که در دنیا اصلا احتمال ندارد. بنا بر این، نزدیک شدن خورشید به آنها در حالی است که به بدن‌هایشان قدرتی داده شده که این نزدیکی را برایشان قابل تحمل می‌کند، و نیز از آن جمله، ایستادنشان در روزی است که پنجاه هزار سال است، بدون اینکه چیزی بخورند و بنوشند. پس جسم‌ها در روز قیامت شرایطی دارند که در دنیا ندارند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(161) سئل فضيلة الشيخ: كيف تدنو الشمس يوم القيامة من الخلائق مقدار ميل ولا تحرقهم وهي لو دنت عما هي عليه الآن بمقدار شبر واحد لاحترقت الأرض؟

فأجاب بقوله : إن وظيفة المؤمن – وهذه قاعدة يجب أن تبنى عليها عقيدتنا – فيما ورد من أخبار الغيب القبول والتسليم وأن لا يسأل عن كيف؟ ولم؟ لأن هذا أمر فوق ما تتصوره أنت، فالواجب عليك أن تقبل وتسلم وتقول : آمنا وصدقنا ، آمنا بأن الشمس تدنو من الخلائق يوم القيامة بمقدار ميل ، وما زاد على ذلك من الإيرادات فهو من البدع ، ولهذا لما سئل الإمام مالك- رَحِمَهُ‌الله – عن استواء الله كيف استوى؟ قال : “السؤال عنه بدعة” هكذا أيضاً كل أمور الغيب السؤال عنها بدعة وموقف الإنسان منها القبول والتسليم.

جواب الشق الثاني بالنسبة لدنو الشمس من الخلائق يوم القيامة فإننا نقول:

إن الأجسام تبعث يوم القيامة لا على الصفة التي عليها في الدنيا من النقص وعدم التحمل بل هي تبعث بعثاً كاملاً تاماً ، ولهذا يقف الناس يوم القيامة يوماً مقداره خمسون ألف سنة لا يأكلون ولا يشربون ، وهذا أمر لا يحتمل في الدنيا ، فتدنو الشمس منهم وأجسامهم قد أعطيت من القوة ما يتحمل دنوها ، ومن ذلك ما ذكرناه من الوقوف خمسين ألف سنة لا يحتاجون إلى طعام ولا شراب ، فالأجسام يوم القيامة لها شأن آخر غير شأنها في هذه الدنيا.

مطالب مرتبط:

۱۴۷ – آیا دجال الان نیز وجود دارد؟

۱۴۷ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا دجال الان نیز وجود دارد؟ جواب دادند: دجال الان وجود ندارد. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در آخر حیات مبارکشان خطبه خوانده و فرمودند: «سر هر صد سال، هیچ احدی که امروز بر روی زمین است، وجود نخواهد داشت». این خبر است، و در خبر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دروغ […]

ادامه مطلب …

۱۸۱ – آیا جهنم، ابدی است یا اینکه فنا می‌شود؟

۱۸۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا جهنم، ابدی است یا اینکه فنا می‌شود؟ جواب دادند: قطعا جهنم ابدی است و نزد سلف جز این قول، چیزی دیگری شناخته شده نبود. به همین خاطر علما آن را در جمله‌ی عقایدشان قرار داده‌اند. بدین معنی که ایمان داشته و معتقد باشیم که آتش تا ابد […]

ادامه مطلب …

۱۷۹ – چگونه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در معراج اهل بهشت و اهل جهنم را دید در حالی که قیامت هنوز برپا نشده است؟

۱۷۹ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در شب اسراء و معراج چگونه حال اهل بهشت و اهل جهنم را دید در حالی که قیامت هنوز برپا نشده است؟ جواب دادند: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن به ما خبر داده و گفته‌اند که بهشت و جهنم را دیده‌اند. دیده‌اند که گروهی عذاب […]

ادامه مطلب …

۱۶۲ – درباره‌ی خلقت مجدد در روز قیامت

توضیحی راجع به فتوای قبلی (شماره‌ی ۱۶۱) که گقته شد وصف جسم انسان‌ها در روز قیامت با جسمی که در دنیا دارد، متفاوت است...

ادامه مطلب …

۱۴۲ – دجال از کجا خروج می‌کند؟

۱۴۲ – از شیخ در مورد مکانی که دجال از آنجا خروج می‌کند، سوال شد. جواب دادند: از سمت مشرق از جهت فتنه‌ها و شر خارج می‌شود. چنان که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «فتنه اینجاست»، و به مشرق اشاره کرد. پس مشرق منبع شر و فتنه است. از مشرق خارج می‌شود؛ از خراسان، و به […]

ادامه مطلب …

۱۷۱ – چرا الله جَلَّ‌جَلَالُهُ در روز قیامت عده‌ای را از آتش نجات می‌دهد که «هیچ خیری انجام نداده‌اند»؟

۱۷۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله در مورد این فرموده‌ی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سوال شد: «الله تعالی می‌فرماید: ملائکه و انبیاء و مومنان شفاعت کردند، و کسی جز ارحم الراحمین باقی نماند. پس جماعتی از اهل آتش را گرفته و از آن خارج می‌کند که هیچ خیری انجام نداده‌اند»، روایت مسلم. معنی این قسمت از حدیث چیست: […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه