چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

۱۶۱ – چگونه خورشید در روز قیامت نزدیک می‌شود اما مردم را نمی‌سوزاند؟

۱۶۱ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چگونه خورشید در روز قیامت یک میل به مردم نزدیک می‌شود و آنها را نمی‌سوزاند، اما اگر الان یک وجب هم به زمین نزدیک‌تر شود، زمین را می‌سوزاند؟

جواب دادند: وظیفه‌ی انسان مومن در مورد خبرهای غیب، قبول و تسلیم است و نباید بپرسد: چگونه و چرا؟ – و این قاعده‌ای است که واجب است عقیده‌ی خود را بر آن بنا کنیم – . زیرا این امری فوق تصور توست . پس بر تو واجب است که آن را پذیرفته و تسلیم شوی و بگویی ایمان آوردیم و تصدیق نمودیم. ایمان داریم که خورشید در روز قیامت به مقدار یک میل به خلایق نزدیک می‌شود، و هر آنچه از ایراداتی که به این مساله گرفته شود، بدعت است. به همین خاطر وقتی امام مالک رَحِمَهُ‌الله در مورد استقرار الله بر عرش سوال شد که این استقرار چگونه است؟ گفت: «سوال در مورد آن بدعت است». همین طور سوال در مورد همه‌ی امور غیبی بدعت بوده و باید موقف انسان در قبال آن، قبول و تسلیم باشد.

جواب قسمت دوم: در مورد نزدیک شدن خورشید به مخلوقات در روز قیامت، می‌گوییم:

بدن‌ها در روز قیامت بر همان وصف نقص و عدم تحمل که در دنیا هستند، بر انگیخته نمی‌شوند. بلکه بر انگیختنشان کامل و تامّ است، و به همین خاطر مردم در روز قیامت، یک روز می‌ایستند که مقدار آن پنجاه هزار سال است و در این روز، نه چیزی می‌خورند و نه چیزی می‌نوشند. این چیزی است که در دنیا اصلا احتمال ندارد. بنا بر این، نزدیک شدن خورشید به آنها در حالی است که به بدن‌هایشان قدرتی داده شده که این نزدیکی را برایشان قابل تحمل می‌کند، و نیز از آن جمله، ایستادنشان در روزی است که پنجاه هزار سال است، بدون اینکه چیزی بخورند و بنوشند. پس جسم‌ها در روز قیامت شرایطی دارند که در دنیا ندارند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

(161) سئل فضيلة الشيخ: كيف تدنو الشمس يوم القيامة من الخلائق مقدار ميل ولا تحرقهم وهي لو دنت عما هي عليه الآن بمقدار شبر واحد لاحترقت الأرض؟

فأجاب بقوله : إن وظيفة المؤمن – وهذه قاعدة يجب أن تبنى عليها عقيدتنا – فيما ورد من أخبار الغيب القبول والتسليم وأن لا يسأل عن كيف؟ ولم؟ لأن هذا أمر فوق ما تتصوره أنت، فالواجب عليك أن تقبل وتسلم وتقول : آمنا وصدقنا ، آمنا بأن الشمس تدنو من الخلائق يوم القيامة بمقدار ميل ، وما زاد على ذلك من الإيرادات فهو من البدع ، ولهذا لما سئل الإمام مالك- رَحِمَهُ‌الله – عن استواء الله كيف استوى؟ قال : “السؤال عنه بدعة” هكذا أيضاً كل أمور الغيب السؤال عنها بدعة وموقف الإنسان منها القبول والتسليم.

جواب الشق الثاني بالنسبة لدنو الشمس من الخلائق يوم القيامة فإننا نقول:

إن الأجسام تبعث يوم القيامة لا على الصفة التي عليها في الدنيا من النقص وعدم التحمل بل هي تبعث بعثاً كاملاً تاماً ، ولهذا يقف الناس يوم القيامة يوماً مقداره خمسون ألف سنة لا يأكلون ولا يشربون ، وهذا أمر لا يحتمل في الدنيا ، فتدنو الشمس منهم وأجسامهم قد أعطيت من القوة ما يتحمل دنوها ، ومن ذلك ما ذكرناه من الوقوف خمسين ألف سنة لا يحتاجون إلى طعام ولا شراب ، فالأجسام يوم القيامة لها شأن آخر غير شأنها في هذه الدنيا.

مطالب مرتبط:

۱۸۵ – آیا عذاب جهنم حقیقی است یا اینکه اهل جهنم مانند سنگ دردی احساس نمی‌کنند؟

۱۸۵ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا عذاب جهنم حقیقی است یا اینکه اهل جهنم در آنجا مانند سنگ هستند و دردی را احساس نمی‌کنند؟ جواب دادند: بدون شک عذاب اهل جهنم حقیقی است و کسی که غیر از این بگوید، اشتباه می‌کند و از حق دور شده است. اهل جهنم در آنجا عذاب […]

ادامه مطلب …

۱۶۳ – چطور با فرد مومن در روز قیامت مناقشه می‌شود؟

۱۶۳ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: جمع بین این دو حدیث چگونه است: «کسی که در محاسبه‌اش مناقشه شد، عذاب می‌شود»، روایت بخاری از حدیث عایشه، و حدیث مناقشه‌ی مومن در بخاری که آمده: «الله در روز قیامت، مومن را ستر نموده، می‌فرماید: چنین گناهی را به یاد می‌آوری؟ چنان گناه را به یاد […]

ادامه مطلب …

۱۶۶ – کتاب اعمال کفار چگونه به دست چپ داده می‌شود؟

۱۶۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: چگونه بین این آیه: ﴿وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِشِمَالِهِ﴾[۱]، یعنی: ﴿و اما کسی که کتابش به دست چپش داده شد﴾، و این آیه: ﴿وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ وَرَاءَ ظَهْرِهِ﴾[۲]، یعنی: ﴿و اما کسی که کتابش از پشت سر به او داده شود﴾، جمع بندی کنیم؟ جواب دادند: جمع […]

ادامه مطلب …

۱۸۶ – جهنم در آسمان است یا در زمین؟

۱۸۶ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا آتش در آسمان است یا در زمین؟ جواب دادند: در زمین است. اما برخی علما گفته‌اند که این آتش، همان دریاها هستند، و دیگران گفته‌اند که این آتش در درون زمین است. اظهر این است که این آتش در درون زمین قرار دارد. ولی نمی‌دانیم دقیقا کجای […]

ادامه مطلب …

۱۶۲ – درباره‌ی خلقت مجدد در روز قیامت

توضیحی راجع به فتوای قبلی (شماره‌ی ۱۶۱) که گقته شد وصف جسم انسان‌ها در روز قیامت با جسمی که در دنیا دارد، متفاوت است...

ادامه مطلب …

۱۶۰ – آیا سوال میت در قبر، حقیقی بوده و در قبرش نشانده شده و مورد سوال قرار می‌گیرد؟

۱۶۰ – از شیخ رَحِمَهُ‌الله سوال شد: آیا سوال میت در قبر، حقیقی بوده و او در قبرش نشانده شده و مورد سوال قرار می‌گیرد؟ جواب دادند: بدون شک، سوال شدن میت در قبر حقیقی بوده و انسان در قبرش نشانده شده و مورد سوال قرار می‌گیرد. اگر کسی بگوید: قبر که تنگ است. پس […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه