چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

(۵۳۸) حکم صدا زدن اشخاص فوت شده

(۵۳۸) سوال: برخی مردم می‌گویند: “ای فلان شیخ!‌ای فلان بزرگ!” در حالی‌ که آن شیخ و شخص بزرگ، مرده است؛ وقتی می‌گوییم که این کار جایز نیست، می‌گویند: “قصد ما، دعا و درخواست نیست” حکم این سخن چیست؟

جواب:

گفتن (ای فلان شيخ یا‌ای فلان بزرگ) هیچ مفهومی جز ندا و صدا زدن ندارد؛ لذا برای هیچ کس حلال و جایز نیست که چنین بگوید. اگر گفتن این سخن در سیاق مدح و ثنا باشد، ایرادی ندارد؛ چنان که مثلا بگوید: “ای فلان شیخ! الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تو را رحمت کند” اما این که وی را فرا بخواند و بگوید: “ای شیخ! مرا از فلان چیز نجات بده، ‌ای شیخ! فلان چیز را به من عطا کن” این سخن، شرک اکبر است. پناه بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بعض الناس يقولون يا شیخ فلان یا شیخ فلان والشيخ هذا ميت، وحينما نقول لهم بأن هذا لا يجوز يقولون: نحن لا نقصد دعاء ذلك، فما حكم هذا القول؟

فأجاب رحمه الله تعالى: ما معنى يا شيخ فلان إلا أن أقول: ليس معناه إلا النداء، فلا يحل لأحد أن يقول: يا شيخ فلان، نعم لو أن أحدا أثنى عليه بشيء، وقال القائل: رحمك الله يا شيخ مثلا هذا لا بأس به، وأما أن يدعوه ويقول: يا شيخ أنجني من كذا، يا شيخ أعطني كذا. فهذا شرك أكبر، والعياذ بالله.

مطالب مرتبط:

(۵۳۱) نظرتان درباره‌ی عبارت: : “(ای الله! از علمی که سودی ندارد به تو پناه می‌برم)” چیست؟

منظور علمی است که با قید (غیر سودمند) وصف شده است زیرا علم، سودمند یا زیان‌بار است

ادامه مطلب …

(۵۶۹) حکم گفتن عبارت “بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باورم نمی‌شد که چنین رخ دهد”

این سخن، ایرادی ندارد زیرا مقصود گوینده، معنای آن است و لفظش مقصود نیست. از استعمال مردم می‌دانیم که هرگز منظورشان این نیست که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را تصدیق نمی‌کنند.

ادامه مطلب …

(۵۶۰) حکم گفتن “يا هادی، يا دليل، لا سمح الله، لا قدَّر الله”

گفتن عبارت "لا سَمَحَ الله" شایسته نیست زیرا ظاهرش اقتضا می‌کند که گویا کسی می‌تواند الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را اجبار کند ‌که اجازه دهد یا ندهد و بخواهد یا نخواهد.

ادامه مطلب …

(۵۵۶) حکم اسنفاده از جمله‌ی “به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این‌ را به من بده”.

این سخن، جایز نیست؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را واسطه قرار داده و با نام او از مخلوق الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درخواست می‌کند.

ادامه مطلب …

(۵۴۶) آیا نام‌گذاری به (عبد الحارث) شرك است؟

نام‌گذاری "عبد الحارث" نسبت دادن عبودیت و بندگی به مخلوق است؛ زیرا "حارث" از صفت‌های مخلوق است؛ بنابراین جایز نیست که انسان، فرزندش را با چنان نام نهد که بنده و عبادت‌گزار غير الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد.

ادامه مطلب …

(۵۶۸) حکم این سخن مردم: “بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باورم نمی‌شد که تو را پیدا کنم”

تا زمانی که سخن در ذات خود، ممنوعیت و اشکال شرعی نداشته باشد، جایز است. بنابراین نظرم این است که اشکال و گناهی ندارد  زیرا مقصود از آن، واضح است و در ذات خود بر معنای فاسدی دلالت ندارد.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه