(۵۳۱) سوال: نظرتان درباره‌ی عبارت: “اللّهُمَّ أعُوذُ بِكَ مِن عِلمٍ لاَ يَنفَعُ“: (ای الله! از علمی که سودی ندارد به تو پناه می‌برم) و همچنین عبارت: (کسی که کفر را نقل ‌کند، کافر نیست) چیست؟

جواب:

دعای “اللّهُمَّ إنّی أعُوذُ بِكَ مِن عِلمٍ لاَ يَنفَعُ“: (ای الله! از علمی که سود ندارد به تو پناه می‌برم) علمی است که با قید (غیر سودمند) وصف شده است زیرا علم، سودمند یا زیان‌بار است؛ به دلیل فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «القُرآنُ حُجَّةٌ لَكَ أو عَلَيكَ»^۱ : (قرآن حجت و دلیلی به سود تو یا به زیان تو است) بنابراین علم به شريعت از یکی از این دو حالت خارج نخواهد بود:

اول: علمی که به صاحبش سود می‌رساند؛ این زمانی است که عالم به آن علم، عمل نماید، آن را آموزش دهد و مردم را به سوی آن دعوت کند.

دوم: علمی که زیان‌بار است؛ این زمانی است که عالم به آن علم، عمل نکند، آن را آموزش ندهد و مردم را به سوی آن دعوت نکند.

دعایی که بیان شد همانند این است که گفته شود: (ای الله! از علمی که زیان برساند به تو پناه می‌برم).

***

1. صحیح مسلم: كتاب الطهارة، باب فضل الوضوء، شماره (۲۲۳). ↩︎