سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۴۳۱) چه زمانی بدعت به وجود آمد؟

(۴۳۱) سوال: چه زمانی بدعت به وجود آمد؟ و چه زمانی شناخته شد؟

جواب:

بدعت‌ها در اواخر عصر صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم پدیدار گشت اما بدعت‌هایی در چند مسئله‌ی معيّن بود سپس بدعت‌ها منتشر شد تا به بدعت در اعتقاد در مورد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ رسید. در زمان صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم بدعت قَدَر ظاهر شد که قضا و قدر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد امور مربوط به اعمال مخلوقات را انکار کردند. همچنین بدعت ارجاء پدید آمد. سپس بدعت جهميه پدیدار گشت که همان انكار صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ یا بعضی از صفات الله است. برای آگاهی بیشتر در این مسئله باید به مصادر آن از جمله کتاب‌های شيخ الإسلام ابن تيميه رَحِمَهُ‌الله یا شاگردش ابن القيم رَحِمَهُ‌الله مراجعه نمایید.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: متى ظهرت البدعة؟ ومتى عرفت؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: البدع ظهرت في أواخر عصر الصحابة رضي الله عنهم، لكن تجدها بدعًا في مسائل معينة، ثم انتشرت حتى وصلت إلى العقيدة في الله -عز وجل-.

فقد ظهر في عهد الصحابة رضي الله عنهم بدعة القدر، وهو: إنكار قدر الله -عز وجل – فيما يتعلق بأعمال المخلوق. وجاءت بدعة الإرجاء، ثم جاءت بدعة الجهمية، وهي: إنكار الصفات أو بعضها ومن أراد أن يستزيد من ذلك فليرجع إلى مظانه من كتب شيخ الإسلام ابن تيمية الله رحمه الله، أو تلميذه ابن القيم  رحمه الله.

مطالب مرتبط:

(۴۷۳) حکم توزیع غذا و خوراکی‌ به عنوان صدقه در نیمه‌ی شعبان

بله، بدعت است زیرا در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یارانش وجود نداشته است؛ هر عملی که به نیت تقرب به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ انجام شود و در زمان پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و یارانش انجام نشده باشد، بدعت است.

ادامه مطلب …

(۴۵۲) دیدگاه شرع درباره‌ی قصاید و اشعاری که در مدح رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سروده می‌شود

درباره‌ی قصاید و اشعاری که در مدح رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سروده می‌شود، باید گفت: رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شایسته‌ی هر مدح و بزرگداشتی است. اما قصیده‌هایی که وی را از آن حدی که سزاوار آن است خارج می‌کند مانند غلو و زیاده‌روی افراطی، جایز نمی‌باشد.

ادامه مطلب …

(۴۵۹) آیا استفاده از تسبیح (ذکر شمار) بدعت است؟

بهتر است انسان اذکارش را با انگشتان خود شمارش کند زیرا انگشتان طبق فرمایش پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در رستاخیز به سخن می‌آیند و همچنین شمارش اذکار با تسبیح، موجب غفلت انسان از ذکر می‌شود.

ادامه مطلب …

(۴۷۷) حکم تلفظ و به زبان آوردن نیت در روزه‌ی واجب

تلفظ و به زبان آوردن نیت در هیچ عبادتی از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نشده است؛ اصلا چرا نیت را به زبان بیاوریم؟ مگر جایگاه نیت، قلب نیست؟!

ادامه مطلب …

(۴۶۳) حکم جشن تولد و جشن مولود برای تولد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم

تردیدی نیست که محبت و بزرگداشت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فقط با پیروی از سنت و روش او است که محکم‌ترین دلیل برای ابراز محبت و بزرگداشت شخص به نسبت ایشان، همین پیروی است اما پیش‌دستی بر او و نوآوری چیزهایی که خود وی تشریع نکرده است، دلیلی برای کمال محبت به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و بزرگداشت وی شمرده نیست.

ادامه مطلب …

(۴۸۳) حکم قرار دادن هلال روی مناره‌ها و گلدسته‌ها

صب هلال روی مناره‌ها، در بیشتر مناطق کشور، کاری جدید است. همچنین گفته شده است: برخی مسلمانان که از دیگران در قرار دادن چیزی بر معابد خود، تقلید کرده‌اند، هلال را در مقابل صلیب نصاری قرار داده‌اند؛ بنابراین نصب هلال روی مناره‌ها به خاطر این شبهه و برای جلو گیری از هدر دادن مال و وقت، جایز نیست.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه