(۳۱۵) سوال: من به خاطر پرسیدن این سؤال، احساس گناه می‌کنم. سؤالم این است که نزد ما افرادی وجود دارند که می‌گویند: عبدالله پدر محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در دوزخ است؛ برخی نیز می‌گویند: خیر، او در بهشت است زیرا پدر پیامبر است. لطفا پاسخ دهید. آیا من با پرسیدن  این سؤال، مرتکب گناه شده‌ام؟ اگر چنین است، آیا کفاره دارد؟

جواب:

شما با پرسیدن  این سؤال، مرتکب گناه نشده‌اید اما از جمله سؤالاتی است که طرح آن، زیبا نیست زیرا هیچ فایده‌ای ندارد؛ اما چون پرسیده شد باید جواب داده شود: پدر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با کفر وفات کرد و دوزخی است چنان که در حدیث صحیح، ثابت است: «أن رجلاً جاء إلى النبی صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فقال: يا رسول الله أين أبي؟ قال: أبوك في النار، فلما قفّی دعاه النبی صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فقال له: إن أبي وأباك في النار»^۱ : (شخصی نزد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمد و پرسید: ‌ای رسول الله! پدرم کجا است؟ فرمود: پدرت در آتش جهنم است. همین که برگشت، پیامبر او را صدا زد و فرمود: پدر من و پدر تو در آتش جهنم هستند) که این نص قطعی از حدیث پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است.

بنابراین پدر پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم همانند دیگر کافران در دوزخ است. برادر سؤال کننده می‌گوید: برخی می‌گویند: در دوزخ نیست زیرا پدر پیامبر است؛ این‌ که پدر پیامبر باشد، مانع جهنمی بودن وی نمی‌شود. آزر پدر ابراهيم صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز کافر بود و دوزخی است لذا وقتی ابراهيم صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای پدرش درخواست مغفرت نمود، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: {وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ إِبْرَاهِيمَ لأَبِيهِ إِلاَّ عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَهَا إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ لأَوَّاهٌ حَلِيمٌ} [التوبه: ۱۱۴]: (استغفار ابراهیم برای پدرش، فقط به خاطر وعده‌ای بود که به پدرش داده بود اما وقتی برایش روشن گشت که او دشمن الله است، از او برائت جست. همانا ابراهیم بسیار توبه کننده و بردبار بود).

***

1. صحیح مسلم: كتاب الإيمان، باب بيان أن من مات على الكفر فهو في النار، ولا تناله شفاعة، ولا تنفعه قرابة المقربين شماره (۲۰۳). ↩︎