شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۳۰۷) حکم طواف کردن بر مرقد و ضریح

(۳۰۷) سوال: حکم کسی‌ که به گرد مرقد و ضریح، طواف می‌کند و نسبت به حکم این کار، جاهل و نادان است چیست؟ آیا وی مرتکب شرک اکبر شده که به سبب آن، جاودان در جهنم خواهد ماند؟ چه چیزی بر او واجب است؟

جواب:

طواف کردن گرد قبور و بناها و گنبدهایی که بر آن بنا می‌شود به دو قسمت تقسیم می‌شود:

قسمت اول: طواف کردن وی برای عبادت صاحب قبر یا دعا کردن و کمک خواستن از او نباشد بلکه این کار را از روی عادت انجام می‌دهد یا گمان می‌کند این کار، او را به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نزدیک می‌کند؛ این شخص، مشرک نیست اما بدعت‌گزار است. همچنین می‌توان این بدعت وی را شرك اصغر نامید زیرا وسیله‌ای است که منجر به شرک اکبر می‌شود.

قسمت دوم: اگر طواف کردن او گرد قبر یا بنای بر آن از روی عبادت، تقرب جستن و تعظیم صاحب قبر باشد یا گرد قبر طواف کند و صاحب قبر را به دعا خوانده و از او درخواست کمک نماید؛ این شخص، مشرک است و مرتکب شرک اکبر شده که او را از دین خارج می‌کند و این فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شامل حال وی می‌شود: {إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوَاهُ النَّارُ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصَارٍ} [المائده: ۷۲]: (هر کس به الله شرک بورزد، الله بهشت را بر او حرام می‌گرداند و جایگاهش آتش دوزخ است و ستم کاران هیچ یاوری ندارند).

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من السودان: ما حكم من يطوف بالقبة أو الضريح، وهو جاهل بالحكم؟ وهل يكون مشركا شركا أكبر يخلد في النار؟ وماذا يجب عليه؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الطواف بالقبور والأبنية المبنية عليها ينقسم إلى قسمين:

القسم الأول: أن يطوف لا لعبادة صاحب القبر، ولا لدعائه والاستغاثة به ولكن عادة اعتادها فصار يفعلها أو كان يظن أن هذا مما يقرب إلى الله -عز وجل-، فهذا ليس بمشرك ولكنه مبتدع، ويمكن أن نسمي بدعته هذه شركا أصغر؛ لأنه وسيلة إلى الشرك الأكبر.

القسم الثاني: أن يطوف بالقبر، أو بالبناية عليه، تعبدا وتقربا وتعظيما لصاحب القبر، أو يطوف به، ويدعو صاحب القبر، ويستغيث به، فإن هذا مشرك شركا أكبر مخرجًا عن الملة، يستحق عليه قول الله -تبارك وتعالى-: ﴿ إِنَّهُ مَن يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوَنهُ النَّارُ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أنصار ﴾ [المائدة: ٧٢].

مطالب مرتبط:

(۳۱۰) اهل کتاب

اهل كتاب، يهود و نصارى هستند که خود را مسیحی نامیده‌اند؛ علت نام‌گذاری آنان به اهل كتاب این است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کتاب‌هایی را بر پیامبرانش نازل نمود...

ادامه مطلب …

(۳۰۸) حکم گفتن کافر به کسی که حکم کفر بر او صدق می‌کند

بهتر است با لقب کفر صدا زده نشود زیرا موجب فتنه و شر می‌شود؛ اما گفته می‌شود: "تو اگر توبه نکنی کافر هستی"...

ادامه مطلب …

(۲۹۷) دشنام دادن به دین در حالت خشم

گر خشم چنان شدید باشد که انسان نتواند خود را کنترل کند، از دین خارج نمی‌شود؛ زیرا نمی‌داند چه می‌گوید اما اگر بر خود کنترل و تسلط داشته باشد، دشنام دادن به دین در این حالت، موجب کفر و ارتداد می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۱۱) عاقبت غیر مسلمین در آخرت

هر کس از دین دیگری پیروی کند، فرقی ندارد از کتاب آسمانی که منسوخ شده یا پیامبری که رسالتش منسوخ شده باشد مثل یهود و نصاری، اینان اعمالشان نابود و تلاششان بی‌فایده است و در آخرت از جمله زیان کاران هستند...

ادامه مطلب …

(۲۸۰) چیزهایی كه اعمال صالح را از بین می‌برد

چیزهایی که پاداش اعمال صالح را از بین می‌برد به دو قسمت تقسیم می‌شود: اول: (نوع عام) که تمام اعمال را باطل می‌کند همان ارتداد است؛ دوم: (نوع خاص) باطل ‌کننده‌ی همان عمل خاص است...

ادامه مطلب …

(۲۷۷) نواقض اسلام

نواقض اسلام هر چیزی که با اسلام مخالف و در تضاد باشد. نقض اسلام، دو گونه است: نقض جزئی و نقض کلی....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه