چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۳۰۷) حکم طواف کردن بر مرقد و ضریح

(۳۰۷) سوال: حکم کسی‌ که به گرد مرقد و ضریح، طواف می‌کند و نسبت به حکم این کار، جاهل و نادان است چیست؟ آیا وی مرتکب شرک اکبر شده که به سبب آن، جاودان در جهنم خواهد ماند؟ چه چیزی بر او واجب است؟

جواب:

طواف کردن گرد قبور و بناها و گنبدهایی که بر آن بنا می‌شود به دو قسمت تقسیم می‌شود:

قسمت اول: طواف کردن وی برای عبادت صاحب قبر یا دعا کردن و کمک خواستن از او نباشد بلکه این کار را از روی عادت انجام می‌دهد یا گمان می‌کند این کار، او را به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نزدیک می‌کند؛ این شخص، مشرک نیست اما بدعت‌گزار است. همچنین می‌توان این بدعت وی را شرك اصغر نامید زیرا وسیله‌ای است که منجر به شرک اکبر می‌شود.

قسمت دوم: اگر طواف کردن او گرد قبر یا بنای بر آن از روی عبادت، تقرب جستن و تعظیم صاحب قبر باشد یا گرد قبر طواف کند و صاحب قبر را به دعا خوانده و از او درخواست کمک نماید؛ این شخص، مشرک است و مرتکب شرک اکبر شده که او را از دین خارج می‌کند و این فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شامل حال وی می‌شود: {إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوَاهُ النَّارُ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصَارٍ} [المائده: ۷۲]: (هر کس به الله شرک بورزد، الله بهشت را بر او حرام می‌گرداند و جایگاهش آتش دوزخ است و ستم کاران هیچ یاوری ندارند).

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من السودان: ما حكم من يطوف بالقبة أو الضريح، وهو جاهل بالحكم؟ وهل يكون مشركا شركا أكبر يخلد في النار؟ وماذا يجب عليه؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الطواف بالقبور والأبنية المبنية عليها ينقسم إلى قسمين:

القسم الأول: أن يطوف لا لعبادة صاحب القبر، ولا لدعائه والاستغاثة به ولكن عادة اعتادها فصار يفعلها أو كان يظن أن هذا مما يقرب إلى الله -عز وجل-، فهذا ليس بمشرك ولكنه مبتدع، ويمكن أن نسمي بدعته هذه شركا أصغر؛ لأنه وسيلة إلى الشرك الأكبر.

القسم الثاني: أن يطوف بالقبر، أو بالبناية عليه، تعبدا وتقربا وتعظيما لصاحب القبر، أو يطوف به، ويدعو صاحب القبر، ويستغيث به، فإن هذا مشرك شركا أكبر مخرجًا عن الملة، يستحق عليه قول الله -تبارك وتعالى-: ﴿ إِنَّهُ مَن يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوَنهُ النَّارُ وَمَا لِلظَّالِمِينَ مِنْ أنصار ﴾ [المائدة: ٧٢].

مطالب مرتبط:

(۳۰۱) حکم شوخی و استفاده از الفاظ و عبارات ناشایست درباره‌ی قرآن

كفر، فرقی ندارد که از روی شوخی یا جدّی باشد لذا هرگاه انسان مرتکب چیزی شود که موجب کفر است، كافر به شمار می‌رود (پناه بر الله)...

ادامه مطلب …

(۲۸۸) حکم کسی که نماز نمی‌خواند

شخصی که نماز را ترک کرده مرتکب کفر اکبر شده که او را از دین خارج می‌کند...

ادامه مطلب …

(۲۸۰) چیزهایی كه اعمال صالح را از بین می‌برد

چیزهایی که پاداش اعمال صالح را از بین می‌برد به دو قسمت تقسیم می‌شود: اول: (نوع عام) که تمام اعمال را باطل می‌کند همان ارتداد است؛ دوم: (نوع خاص) باطل ‌کننده‌ی همان عمل خاص است...

ادامه مطلب …

(۳۱۴) عذر به جهل در مسائل عقیده

به طور خلاصه: آيات و احاديث بسیاری وجود دارد که دلالت می‌دهد انسان به خاطر جهل، در همه چیز معذور است اما گاهی انسان در کسب علم و آگاهی، کوتاهی می‌کند که در این صورت، عذر داده نمی‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۸۳) الحاد در مورد اسماء و صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ

الحاد در لغت به معنای میل و انحراف است و به همین خاطر، حفره‌ا‌ی که در گوشه‌ی قبر است را لَحد می‌گویند زیرا به یک گوشه‎‌ از قبر، متمایل شده است....

ادامه مطلب …

(۲۹۵) حکم دشنام دادن دین بدون قصد

هر کس به دین اسلام توهین کند و دشنام دهد، کافر است و تفاوتی ندارد که جدی یا از روی شوخی باشد؛ هر چند ادعای ایمان هم داشته باشد، مؤمن نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه