(۹۰) حکم دریافت مزد در قبال تعویذ

(۹۰) سوال: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: (فَوَيْلٌ لِّلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتَابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَذَا مِنْ عِندِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَوَيْلٌ لَّهُم مِّمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَوَيْلٌ لَّهُم مِّمَّا يَكْسِبُونَ) [بقره: ۷۹]: (وای بر کسانی ‌که با دست خود می‌نویسند، سپس می‌گویند: این از جانب الله است. تا آن را به بهای اندک بفروشند. پس وای بر آنها از آنچه دست‌هايشان نوشته و وای بر آنان از آنچه از این راه به‌دست می‌آورند!» مفهوم این آیه چیست؟ آیا کسانی که در قبال دست مزد، از قرآن تعویذ می‌نویسند، شامل این آیه هستند؟

جواب:

مفهوم آیه این است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کسانی را تهدید می‌کند و هشدار می‌دهد که بر الله افترا و دروغ می‌بندند و با دستانشان کلامی می‌نویسند و به مردم می‌گویند: این از طرف الله است تا به چیزی از دنیا برسند؛ همانند مقام، مال و … الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیان می‌دارد که تهدید و وعید برای هر دو کار است؛ هم برای نوشتن سخنان باطلشان و هم برای کسب حرام از نوشتن آن سخنان باطل.

تعویذ یعنی: آنچه که برای شفا و حفظ بیمار از بیماری، بر مریض آویزان می‌کنند. درباره‌ی جواز یا عدم جواز تعویذ، باید گفت که اگر نوشته‌های آن قابل فهم نبود و یا چیزهای حرام مانند: نام‌های شیاطین و جن‌های شرور و … در آن نوشته باشد، در هیچ صورتی آویزان نمودن آن‌ جایز نیست.

اگر در تعویذ، قرآن یا احادیث نوشته شده باشد، در جایز بودن آن دو دیدگاه وجود دارد. بنا بر دیدگاه راجح، جایز نیست؛ چون عبادت نمودن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شکلی که خودش تشریع ننموده است، بدعت است و اعتقاد داشتن به سببی که الله آن را سبب قرار نداده، نوعی شرک است. بنابراین جایز نیست چیزی به بیمار آویزان شود؛ نه قرآن و نه غیر آن؛ اگر این تعویذ نوشته شده و مثلا در زیر بالشت بیمار گذاشته شود، کار درست و جایزی نیست.

***

تعداد بازدید: 71

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يقول الله -تعالى- في سورة البقرة: ﴿فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتَبَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَذَا مِنْ عِندِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَنًا قَلِيلًا فَوَيْلٌ لَهُم مِّمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَوَيْلٌ لَهُم مِّمَّا يَكْسِبُونَ﴾ [البقرة: ٧٩] ما معنى هذه الآية؟ وهل يدخل فيها من يكتبون الحجب من القرآن مقابل أجر نقدي يتقاضونه؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: معنى هذه الآية الكريمة أن الله سبحانه وتعالى توعد أولئك الذين يفترون عليه كذبًا فيكتبون بأيديهم كلاما ثم يقولون للناس: هذا من عند الله، من أجل أن ينالوا به حظًا من الدنيا، إماجاها، أو رئاسة، أو مالا أو غير ذلك، ثم بَيَّنَ الله -تعالى- أن هذا الوعيد على من الدنيا، إما الفعلين جميعا على كتابتهم الباطلة وعلى كسبهم المحرم الناشئ عن هذه الكتابة الباطلة.

أما الذين يكتبون الحجب -وهي: ما يعلق على المريض لشفائه من المرض، أو على الصحيح لوقايته من المرض – فإنه ينظر هل تعليق هذه الحجب جائز أم لا؟ إذا كانت هذه الحجب لا يعلم ما كتب فيها، أو كتب فيها أشياء محرمة، كأسماء الشياطين والجن وما أشبه ذلك، فإن تعليقها لا يحل بكل حال.

وأما إذا كانت هذه الحجب مكتوبة من القرآن والأحاديث النبوية ففي حِلَّها قولان لأهل العلم، والراجح أنه لا يحل تعليقها، وذلك لأن التعبد الله – سبحانه وتعالى- بما لم يشرعه الله ، بدعة ولأن اعتقاد شيء من الأشياء سببا لم يجعله الله سببا نوع من الشرك.

و على هذا، فالقول الراجح أنه لا يجوز أن يعلق على المريض شيء، لا من القرآن ولا من غيره، ولا أن يعلق -على الصحيح – شيء، لا من القرآن ولا من غيره، و كذلك لو كتبت هذه الحجب و وضعت تحت وسادة مريض ونحو ذلك، فإنه لا يجوز.