(۱۲۵۷) سوال: آیا حدیث: «کسانی به بهشت وارد می‌شوند که دل‌هایشان همانند دل پرندگان باشد»،^[۱] صحیح است؟

جواب:

قبل از جواب دادن به این سوال دوست دارم یک نکته را بیان کنم. وقتی کسی حدیثی را ذکر می‌کند که نمی‌داند صحت آن از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تا چه اندازه است، نباید با اطمینان آن را به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نسبت دهد. بلکه باید بگوید: صحت این چیزی که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ذکر یا روایت می‌شود، تا چه حدی است؟ با این کار، شخص از نسبت دادن حدیثی که مطمئن نیست از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است یا خیر، در امان می‌ماند.

اما معنای حدیث: معنایش این است که بهشتیان وقتی خواستند وارد بهشت شوند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آنها را روی پلی بزرگ بین بهشت و جهنم نگه می‌دارد. البته این پل بعد از عبور آنها از پل صراط است. سپس از کسانی که باید قصاص شوند قصاص می‌گیرد تا اینکه هر چه کینه و حقد و حسد بینشان وجود دارد، از دل‌هایشان خارج شود. بدین خاطر که وقتی وارد بهشت می‌شوند، در دل‌هایشان همانند دل پرندگان هیچ گونه کینه و بغضی وجود ندارد و دل‌هایشان پاک و صاف است.

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَنَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ إِخْوَانًا عَلَى سُرُرٍ مُتَقَابِلِينَ * لَا يَمَسُّهُمْ فِيهَا نَصَبٌ وَمَا هُمْ مِنْهَا بِمُخْرَجِينَ} [حجر: ۴۷-۴۸]. (و هر گونه حقد و کینه‌ای را از سینه‌هایشان برداشتیم و برادرانه مقابل هم روی تخت‌هایی نشسته‌اند. نه رنجی به آنان می‌رسد و نه از آنجا بیرون خواهند شد). اما برای سخن در مورد صحت این حدیث، نیاز است به کتب حدیث مراجعه شود.

***

[۱] صحیح مسلم: کتاب الجنة و صفة نعیمها و أهلها، باب یدخل الجنة أقوام أفئدتهم مثل أفئدة الطیر، حدیث شماره (۲۸۴۰). از ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «يَدْخُلُ الجنة أقوام أفئدتهم مثل أفئدة الطير».