(۱۱۶۰) حدیث افتادن پشه در لیوان آب یا ظرف غذا

(۱۱۶۰) سوال: این حدیث چقدر صحت دارد: «وقتی پشه در غذایتان افتاد، آن را فرو برید. چون در یکی از بال‌هایش مرض و در دیگری درمان است»؟ حدیث با این لفظ یا لفظی به همین معنا، روایت شده است. چون یکی از اساتید به این حدیث معترض است و می‌گوید این حدیث، صحیح نیست. خواهش می‌کنم این را برایمان توضیح دهید.

جواب:

این حدیث را بخاری از ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ روایت می‌کند که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «وقتی پشه در غذایتان افتاد، آن را فرو برد. چون در یکی از بال‌هایش مرض و در دیگری درمان است».^[۱] ابو داود اضافه می‌کند: «و او با بالی که در آن مرض است از خود دفاع می‌کند».^[۲] این حدیث صحیح است و بعد از اینکه ثابت شد در صحیح بخاری است، دیگر جایی برای اعتراض به آن نیست. اگر برخی مردم از شناخت حکمت در این حدیث عاجز هستند، دلیل نمی‌شود که حدیث صحیح نباشد. این قاعده‌ای است که هر کس باید بداند. قاعده این است که اگر فهم شخص از شناخت حکمت حکم شرعی عاجز بود، خود را متهم کند نه نصوص شرعی را؛ چون این نصوص از جانب حکیم خبیر نازل شده‌اند.

اینهایی که در این حدیث طعنه وارد می‌کنند به خاطر کم تقوایی و کم علمیشان است. وگرنه از لحاظ پزشکی ثابت شده که در پشه ماده‌ای وجود دارد که مسبب یک نوع باکتری می‌شود و این ماده در یکی از بال‌های آن است و در بال دیگر ماده‌ای وجود دارد که در مقابل این ماده، مقاومت می‌کند. بر این اساس، حدیث کاملا مطابق با چیزی است که طب آن را تایید کرده است.

در هر حال بر شخص مسلمان واجب است که به آنچه در قرآن و سنت صحیح رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمده تسلیم باشد. اگر نمی‌تواند به حکمت آنها پی ببرد تلاش نکند احادیث رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را ناچیز شمارد. زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَمَا أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا} [إسراء: ۸۵]. (و از تو در مورد روح می‌پرسند، بگو روح تحت امر پروردگار من است و جز اندکی از علم – چیز بیشتری در مورد آن – به شما داده نشده است).

***

^[۱] صحیح بخاری: کتاب بدء الخلق، باب إذا وقع الذباب فی شراب أحدکم فلیغمسه فإن فی إحدی جناحیه داء و فی الأخری شفاء، حدیث شماره (۳۱۴۲). از ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «إذا وقع الذباب في شراب أحدكم فليغمسه ثم لينزعه، فإن في إحدى جناحيه داء والأخرى شفاء».

^[۲] سنن ابوداوود: کتاب الأطعمة، باب فی الذباب یقع فی الطعام، حدیث شماره (۳۸۴۴). از ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «وَإِنَّهُ يَتَّقِي ‌بِجَنَاحِهِ ‌الَّذِي فِيهِ الدَّاءُ».

تعداد بازدید: 87

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما مدى صحة الحديث: «إذا سقط الذباب في طعام أحدكم فليغمسه؛ لأن في أحد جناحيه داء وفي الآخر دواء» أو ما في معناه؟ حيث اعترض بعض الأساتذة على عدم صحة هذا الحديث، نرجو تبيين ذلك وفقكم الله.

فأجاب رحمه الله تعالى: هذا الحديث رواه البخاري من حديث أبي هريرة أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «إذا وقع الذباب في شراب أحدكم فلْيَغْمِسه، فإن في أحد جناحيه داءً وفي الآخر دواء». وقد زاد أبو داود: «وإنه يتقي بجناحه الذي فيه الداء». وهو حديث صحيح، ولا وجه للاعتراض عليه بعد ثبوته في صحيح البخاري، وكون بعض الناس يَقْصُر نَظَرُه عن معرفة الحكمة في هذا الحديث لا يدل على أن الحديث لا يصح عن النبي صلى الله عليه وسلم، وهذه قاعدة ينبغي أن يعرفها كل أحد أن الرجل إذا قصر فَهْمُه عن حكمة الحكم الشرعي فلْيَتَّهِم نفسه، ولا يتهم النصوص الشرعية؛ لأنها من لَدُنْ حكيم خبير.

وهؤلاء الذين طعنوا في هذا الحديث أُتُوا من قلة وَرَعِهم ومن قلة علمهم، وإلا فقد ثبت طباً أن في الذباب مادة تكون سببًا لبعض البكتيريا، وأن هذه المادة تكون في أحد جناحيه، وفي الجناح الآخر مادة أخرى تقاومها، وعلى هذا فيكون الحديث مطابقًا تماما لما شهد له الطَّب. وأيا كان فإن الواجب على المرء التسليم فيما جاء في كتاب الله، وفيما صح عن رسول الله صلى الله عليه وسلم، وأن لا يحاول توهين الأحاديث الواردة عن رسول الله صلى الله عليه وسلم بمجرد أن فهمه لم يصل إلى معرفة حكمتها، فإن الله -تعالى- يقول: ﴿ وَيَسْتَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَمَا أُوتِيتُم مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا ﴾ [الإسراء: ٨٥].