پنج‌شنبه 3 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
18 ژوئن 2026

(۱۱۷۴) حکم تنهایی مسافرت کردن

(۱۱۷۴) سوال: در حدیث است که «رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کسی را که تنهایی به سفر رود، لعنت کردند».[۱] تقاضا داریم معنی این حدیث را توضیح دهید و بفرمایید آیا این حدیث، صحیح است؟

جواب:

نهی شده که انسان به تنهایی سفر کند؛ چون انسان در سفر در معرض خطر و حادثه است. ممکن است به او حمله شود و کسی نباشد به او کمک کند. ممکن است مریض شود و احتیاج به پرستار پیدا کند. امکان دارد بمیرد و در این صورت نیازمند کسی است که او را غسل دهد، کفن کند و بر او نماز بخواند و دفنش کند. به همین خاطر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از سفر شخص به تنهایی نهی می‌فرماید. اما در عصر حاضر که انسان سوار ماشین می‌شود و در جاده رانندگی می‌کند، نهی شاملش نمی‌شود. چون جاده‌ها طوری هستند که انگار انسان در شهر است و ماشین‌ها را می‌بیند که تردد می‌کنند. این گونه سفر کردن شامل نهی از سفر به تنهایی نمی‌شود. اما در مورد صحت این حدیث که «رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کسی را که تنهایی به سفر رود، لعنت کردند»، اطلاعی ندارم.

***


[۱] مسند احمد: (ج۲، ص۲۸۷، حدیث شماره۷۸۴۲). بیهقی در «شعب الإیمان»، (ج۴، ص۱۷۹، حدیث شماره ۴۷۲۸). از ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ با این لفظ: «لعن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم راكبَ ‌الفلاة ‌وحده».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في الحديث: «لعن الرسول -صلى الله عليه وعلى آله وسلم -: «راكب الفَلَاة وَحْدَه». نرجو من فضيلتكم توضيح معنى هذا الحديث، وهل هو صحيح؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إنه قد ورد النهي عن سفر الإنسان وحده؛ لأنه يتعرض للخطر والبلاء، فقد يُهجم عليه ولا يجد من يساعده، وقد يَمْرَض فيحتاج إلى ممرض، وقد يموت فيحتاج إلى من يقوم بتغسيله وتكفينه والصلاة عليه ودفنه؛ فلذلك نهى النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- عن سفر الرجل وحده، لكن في عصرنا الحاضر إذا ركب الإنسان سيارته وحده ومشى مسافرا في طريق مسلوك -كطريق المدينة مكة مثلا- فإن النهي لا يشمله، وذلك لأن هذه الطرق أصبحت – والحمد لله – وكأن الإنسان في المدينة لا يزال يشاهد السيارات ذاهبة وراجعة فكأنه في المدينة، فلا يشمله النهي عن السفر وحده. أما الحديث: «أن الرسول صلى الله عليه وعلى آله وسلم لعن راكب الفلاة وحده» فلا أدري عن صحته.

مطالب مرتبط:

(۱۰۹۰) حکم گفتن (اللهم لا شماتة)

اگر برای نصیحت و تذکر به برادر مسلمان چنین بگوید، اشکالی ندارد. اما اگر بخواهد با گفتن این جمله، از برادرش به بدی یاد کند، غیبت است و جایز نیست

ادامه مطلب …

(۱۱۲۲) جایگاه وقوف عرفه در حج

اگر حجاج به اشتباه در روز هشتم یا دهم در عرفه وقوف کنند، کفایت می‌کند. زیرا الله تعالی هیچ کس رابیشتر از توان مکلف نکرده، و حجشان درست است

ادامه مطلب …

(۱۱۵۸) حرکت دادن انگشت اشاره در تشهد

حرکت دادن انگشت اشاره در تشهد مشروع است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را انجام داده است و اشکالی ندارد که کسی در تشهد چنین کند

ادامه مطلب …

(۱۲۵۸) اختلاف در مورد وجوب غسل جمعه

نزد علما در این زمینه اختلاف وجود دارد. اما قول راجح نزد شیخ ابن عثیمین بر وجوب غسل جمعه است به خاطر احادیثی که در این زمینه وجود دارد

ادامه مطلب …

(۱۲۱۶) حدیث در باب نوشیدن خمر و سلام بر مشروبخوار

روایت ذکر شده در سوال، حدیث نیست و از پیامبر به ثبوت نرسیده است. اما حرمت مشروب خوردن از قرآن و سنت رسول الله و اجماع مسلمانان ثابت است

ادامه مطلب …

(۱۱۴۲) فضیلت خواندن نماز صبح و عصر

منظور از «بردین» نماز صبح و عصر است. چون نماز صبح در سردترین قسمت شب، و نماز عصر در سردترین قسمت روز است. فضیلت این دو نماز بیشتر است

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه