چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۹۱۴) کشتن فرزندان به خاطر فقر یا ترس از فقر

(۹۱۴) سوال: در آیه‌ی سوره‌ی انعام آمده: {وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ مِنْ إِمْلَاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ} [انعام: ١٥١]: (و فرزندان‌تان را از ترس فقر نکشید، ما شما و آنها را روزی می‌دهیم) و در سوره‌ی اسراء آمده: {نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ} [اسراء: ٣١]: (ما آنها و شما را روزی می‌دهیم). اختلافی موجود در این دو آیه چه چیزی را می‌رساند؟

جواب:

اختلاف در این تعبیر مبنی بر اختلاف این دو حال است: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در آیه‌ی سوره‌ی انعام می‌فرماید: {وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ مِنْ إِمْلَاقٍ}، یعنی: از ترس فقر. یعنی اگر فقیر بودید فرزندانتان را نکشید. سپس فرمود: {نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ}. در اینجا با پدران شروع کرد، چون فقیر هستند، رزق و روزی آنها را قبل از و روزی فرزندان، ذکر کرد.

اما در آیه‌ی سوره‌ی اسراء: {وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلَاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ} [اسراء: ٣١]: (و فرزندان‌تان را از ترس تنگدستی نکشید، ما آنها و شما را روزی می‌دهیم)، به خاطر این است که در اینجا پدرانی که فرزندانشان را می‌کشند، فقیر نیستند. بلکه غنی هستند، اما از فقر می‌ترسند. به همین خاطر شایسته‌تر بوده که اول رزق و روزی اولاد را ذکر نماید و بعد رزق و روزی پدران. چون روزق و روزی پدران، موجود است. به همین خاطر فرمود: {نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ}.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في الآية الكريمة التي في سورة الأنعام: ﴿ وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُم مِّنْ إِمْلَقٍ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ ﴾ [الأنعام: ١٥١] وفي سورة الإسراء: ﴿ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ ﴾ [الإسراء: ٣١] ماذا يفيد الاختلاف في هذا الترتيب؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الاختلاف في هذا التعبير مبني على اختلاف الحالين: ففي آية الأنعام يقول الله تعالى: ﴿ وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُم مِّنْ إِمْلَاقٍ ﴾ [الأنعام: ١٥١] يعني: من فقر، يعني: إذا كنتم فقراء فلا تقتلوا أولادكم، ثم قال: ﴿ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ ﴾ [الأنعام: ١٥١]، فبدأ بالآباء لأنهم فقراء، فبدأ بذكر رزقهم قبل ذكر رزق الأولاد المقتولين. أما في الآية الأخرى آية الإسراء: ﴿ وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَدَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلَقٍ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ ﴾ [الإسراء: ۳۱] فلأن الآباء القاتلين هنا ليسوا فقراء، بل هم أغنياء لكن يخشون الفقر ، فكان الأنسب أن يبدأ بذكر رزق الأولاد قبل ذكر رزق الآباء، لأن الآباء رزقهم موجود، فقال: ﴿ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ ﴾.

مطالب مرتبط:

(۹۱۰) گفتگو بین الله تعالی و عیسی علیه السلام

آنجا که فرمود: {هَذَا يَوْمُ يَنْفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ}، دلالت می‌دهد که این گفتگو بین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و عیسی بن مریم در آخرت است.

ادامه مطلب …

(۹۰۵) تفسیر آیه ۳۲ سوره مائده

اگر کسی سبب جلوگیری از کشته شدن ظالمانه‌ی شخص مظلومی شود، مثل این است که همه‌ی مردم را زنده کرده و اگر کسی را به ناحق بکشد انگار همه را کشته

ادامه مطلب …

(۹۰۸) حکم سوال پرسیدن زیادی و فضولی

چه بسا کسی در عهد نبوت در مورد چیزی سؤال کند که حرام نیست، اما به خاطر سؤال او، حرام شود. یا در مورد چیزی سوال کند که واجب نیست، اما به خاطر سوال او، واجب شود.

ادامه مطلب …

(۹۰۴) داستان دو فرزند آدم در قرآن

معنای آیه این است که فرزندان خود آدم عَلَيْهِ‌السَّلَام هر کدام برای الله یک قربانی کردند. الله قربانی یکی از آنها را قبول و قربانی دیگری را قبول نکرد.

ادامه مطلب …

(۹۰۳) حکم انتقال خون از شخصی به دیگری

انتقال خون از شخصی به شخص دیگر جایز نیست. فقط زمانی جایز است که ضرورت وجود داشته باشد و مریض نیاز به خون داشته باشد. در این صورت خون به او منتقل می‌شود

ادامه مطلب …

(۹۰۲) حیوان‌هایی که خوردنشان حرام است

مردار به هر چیزی گفته می‌شود که ذبح شرعی نشده؛ یعنی خود به خود بمیرد یا به روشی غیر از روش اسلامی ذبح شود. ملخ و تمام انواع ماهی‌ها از این قاعده مستثنی هستند.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه