یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۹۰۹) تفسیر آیه ۱۰۵ سوره مائده

(۹۰۹) سوال: معنای این آیه چیست؟ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ} [مائده: ١٠٥]. (ای کسانی که ایمان آورده‌اید! مراقب خود باشید اگر شما هدایت یافته باشید، گمراهی کسانی‌که گمراه شده‌اند به شما زیانی نمی‌رساند. بازگشت همه‌ی شما به سوی الله است، آنگاه شما را از آنچه عمل می‌کردید؛ آگاه می‌سازد).

جواب:

معنای آیه این است: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به مؤمنان دستور می‌دهد که به خود توجه نمایند و آنچه را الله بر آنها واجب نموده، انجام دهند. اگر آنها چنین کردند، گمراهیِ گمراهان به آنها زیانی نمی‌رساند. یکی از واجباتی که بر عهده‌ی مومنین است، دعوت به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و امر به معروف و نهی از منکر است. هر گاه به سوی الله دعوت کرده، یا امر به معروف و نهی از منکر کردند؛ اما کسی از آنها نپذیرفت، زیانی به آنها نمی‌رسد. زیرا کسانی که به سوی الله دعوت شده، یا امر و نهی شدند، اگر گمراه شوند به خاطر خودشان است. چنان که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {فَمَنِ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَمَنْ ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا} [یونس: ١٠٨]. (هر کس هدایت شد، برای خود هدایت شده، و هر کس گمراه شد، پس به زیان خود گمراه شده است).

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما معنى الآية: ﴿ يَأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُم مِّن ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ إِلَى اللهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ﴾ [المائدة: ١٠٥]؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: معنى هذه الآية الكريمة: أن الله سبحانه وتعالى- أمر المؤمنين بأن يَعْتَنُوا بأنفسهم، ويقوموا بما أوجب الله عليهم، وأنهم إذا فعلوا ذلك فإنه لا يضرهم من ضَلَّ، ومما يلزم المؤمنين أن يدعوا إلى الله، وأن يأمروا بالمعروف وينهوا عن المنكر ، فإذا دعوا إلى الله أو أمروا بالمعروف أو نهوا عن المنكر ولم يجبهم أحد إلى ذلك فإن ذلك لا يضرهم، لأن هؤلاء الذين دعوا أو أمروا أو نهوا إذا ضَلُّوا فإنما يضلون على أنفسهم، كما قال الله تعالى: ﴿ فَمَنِ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدِى لِنَفْسِهِ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ﴾ [يونس: ۱۰۸].

مطالب مرتبط:

(۹۱۰) گفتگو بین الله تعالی و عیسی علیه السلام

آنجا که فرمود: {هَذَا يَوْمُ يَنْفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ}، دلالت می‌دهد که این گفتگو بین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و عیسی بن مریم در آخرت است.

ادامه مطلب …

(۹۰۶) کفر کسی که به غیر ما انزل الله حکم کند

الله در این آیه بیان می‌کند که هر شخصی به احکام نازل شده از سوی الله حکم‌ نکند؛ کافر است. زیرا از قرآن و سنت روی‌گردانی کرده است.

ادامه مطلب …

(۹۰۳) حکم انتقال خون از شخصی به دیگری

انتقال خون از شخصی به شخص دیگر جایز نیست. فقط زمانی جایز است که ضرورت وجود داشته باشد و مریض نیاز به خون داشته باشد. در این صورت خون به او منتقل می‌شود

ادامه مطلب …

(۹۰۸) حکم سوال پرسیدن زیادی و فضولی

چه بسا کسی در عهد نبوت در مورد چیزی سؤال کند که حرام نیست، اما به خاطر سؤال او، حرام شود. یا در مورد چیزی سوال کند که واجب نیست، اما به خاطر سوال او، واجب شود.

ادامه مطلب …

(۹۱۴) کشتن فرزندان به خاطر فقر یا ترس از فقر

در آیه اول فقرا فرزندانشان را به خاطر فقر زنده به گور می‌کنند. در آیه دوم ثروتمندان از ترس فقر فرزندان خود را زنده به گور می‌کردند.

ادامه مطلب …

(۹۱۱) شبهه مشرقین و مغربین در قرآن

خورشید با اجازه‌ی الله در مسیر مشخصی حرکت می‌کند، برای اینکه به مقصد نهایی‌اش که روز قیامت است، برسد. همچنین حرکت روزانه‌ای دارد که به منزلگاه و مستقرّی برسد

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه