جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۹۰۵) تفسیر آیه ۳۲ سوره مائده

(۹۰۵) سوال: معنای این آیه چیست؟ {وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا} [مائده: ٣٢]. (و هر کس انسانی را از مرگ نجات دهد؛ چنان است که گویی همه‌ی مردم را زنده کرده است). آیا اگر شخصی سبب مرگ کسی شود و بعد سبب نجات و زندگی شخص دیگری شود، کفاره‌ی اولی می‌شود؟

جواب:

معنای این آیه، {وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا} این است که اگر کسی سبب جلوگیری از کشته شدن ظالمانه‌ی شخص مظلومی شود، مثل این است که همه‌ی مردم را زنده کرده است. همچنین کسی که دیگری را به ناحق بکشد، گویی همه‌ی مردم را کشته است. این چیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بنی اسرائیل مقرر نموده بود. چنان که می‌فرماید: {مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَتَبْنَا عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا} [مائده: ٣٢]. (به همین سبب بر بنی اسرائیل مقرر داشتیم که هر کس انسانی را بدون اینکه مرتکب قتل نفس یا فسادی در زمین شده باشد؛ بکشد، چنان است که گویی همه‌ی مردم را کشته باشد. و هر کس انسانی را از مرگ نجات دهد؛ چنان است که گویی همه‌ی مردم را زنده کرده است).

کسی که شخصی را به ناحق بکشد، سپس کسی را که به ناحق کشته می‌شود، نجات دهد، این کار به عنوان کفاره‌ی کار اولش به حساب نمی‌آید. اما از جهت ثواب، به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ واگذار می‌شود.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما معنى قوله تعالى: ﴿ وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعاً ﴾ [المائدة: ۳۲]؟ وهل إذا تسبب شخص بموت شخص آخر، ثم تسبب بإحياء شخص آخر كانت مثل هذه الكفارة لتلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: معنى قوله تعالى: ﴿ وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا ﴾ أي من كان سببا في رفع قتل الظلم عن شخص مظلوم كان كمن أحيا الناس جميعا، ومن قتلها بغير حق فكأنما قتل الناس جميعا، هذا ما كتبه الله على بني إسرائيل، كما قال تعالى: ﴿ مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَتَبْنَا عَلَى بَنِي إِسْرَاءِيلَ أَنَّهُ مَن قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جميعاً ﴾ [المائدة: ٣٢].

ومن قتل نفسا بغير حق، ثم أحيا نفسًا أخرى غير مستحقة للقتل، فإن الثانية لا تكون كفارة للأولى من حيث ما يجب في كفارة القتل، أما من جهة الثواب فأمره إلى الله -عز وجل-.

مطالب مرتبط:

(۹۰۷) تکفیر نصاری به خاطر تثلیث

نصاری بودند که چنین گفتند. آنها گفتند که الله سومین اقنوم از میان سه اقنوم است. یعنی الله و مسیح بن مریم و مادرش‌. به همین خاطر تکفیر شدند.

ادامه مطلب …

(۹۰۹) تفسیر آیه ۱۰۵ سوره مائده

الله به مؤمنان دستور می‌دهد که به خود توجه نمایند و آنچه را الله بر آنها واجب نموده، انجام دهند و اگر آنها چنین کردند، گمراهیِ گمراهان به آنها زیانی نمی‌رساند.

ادامه مطلب …

(۹۰۸) حکم سوال پرسیدن زیادی و فضولی

چه بسا کسی در عهد نبوت در مورد چیزی سؤال کند که حرام نیست، اما به خاطر سؤال او، حرام شود. یا در مورد چیزی سوال کند که واجب نیست، اما به خاطر سوال او، واجب شود.

ادامه مطلب …

(۹۱۰) گفتگو بین الله تعالی و عیسی علیه السلام

آنجا که فرمود: {هَذَا يَوْمُ يَنْفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ}، دلالت می‌دهد که این گفتگو بین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و عیسی بن مریم در آخرت است.

ادامه مطلب …

(۹۰۳) حکم انتقال خون از شخصی به دیگری

انتقال خون از شخصی به شخص دیگر جایز نیست. فقط زمانی جایز است که ضرورت وجود داشته باشد و مریض نیاز به خون داشته باشد. در این صورت خون به او منتقل می‌شود

ادامه مطلب …

(۹۱۴) کشتن فرزندان به خاطر فقر یا ترس از فقر

در آیه اول فقرا فرزندانشان را به خاطر فقر زنده به گور می‌کنند. در آیه دوم ثروتمندان از ترس فقر فرزندان خود را زنده به گور می‌کردند.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه