دوشنبه 17 ذیقعده 1447
۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵
4 می 2026

(۹۰۵) تفسیر آیه ۳۲ سوره مائده

(۹۰۵) سوال: معنای این آیه چیست؟ {وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا} [مائده: ٣٢]. (و هر کس انسانی را از مرگ نجات دهد؛ چنان است که گویی همه‌ی مردم را زنده کرده است). آیا اگر شخصی سبب مرگ کسی شود و بعد سبب نجات و زندگی شخص دیگری شود، کفاره‌ی اولی می‌شود؟

جواب:

معنای این آیه، {وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا} این است که اگر کسی سبب جلوگیری از کشته شدن ظالمانه‌ی شخص مظلومی شود، مثل این است که همه‌ی مردم را زنده کرده است. همچنین کسی که دیگری را به ناحق بکشد، گویی همه‌ی مردم را کشته است. این چیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بنی اسرائیل مقرر نموده بود. چنان که می‌فرماید: {مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَتَبْنَا عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا} [مائده: ٣٢]. (به همین سبب بر بنی اسرائیل مقرر داشتیم که هر کس انسانی را بدون اینکه مرتکب قتل نفس یا فسادی در زمین شده باشد؛ بکشد، چنان است که گویی همه‌ی مردم را کشته باشد. و هر کس انسانی را از مرگ نجات دهد؛ چنان است که گویی همه‌ی مردم را زنده کرده است).

کسی که شخصی را به ناحق بکشد، سپس کسی را که به ناحق کشته می‌شود، نجات دهد، این کار به عنوان کفاره‌ی کار اولش به حساب نمی‌آید. اما از جهت ثواب، به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ واگذار می‌شود.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما معنى قوله تعالى: ﴿ وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعاً ﴾ [المائدة: ۳۲]؟ وهل إذا تسبب شخص بموت شخص آخر، ثم تسبب بإحياء شخص آخر كانت مثل هذه الكفارة لتلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: معنى قوله تعالى: ﴿ وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا ﴾ أي من كان سببا في رفع قتل الظلم عن شخص مظلوم كان كمن أحيا الناس جميعا، ومن قتلها بغير حق فكأنما قتل الناس جميعا، هذا ما كتبه الله على بني إسرائيل، كما قال تعالى: ﴿ مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَتَبْنَا عَلَى بَنِي إِسْرَاءِيلَ أَنَّهُ مَن قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جميعاً ﴾ [المائدة: ٣٢].

ومن قتل نفسا بغير حق، ثم أحيا نفسًا أخرى غير مستحقة للقتل، فإن الثانية لا تكون كفارة للأولى من حيث ما يجب في كفارة القتل، أما من جهة الثواب فأمره إلى الله -عز وجل-.

مطالب مرتبط:

(۹۰۹) تفسیر آیه ۱۰۵ سوره مائده

الله به مؤمنان دستور می‌دهد که به خود توجه نمایند و آنچه را الله بر آنها واجب نموده، انجام دهند و اگر آنها چنین کردند، گمراهیِ گمراهان به آنها زیانی نمی‌رساند.

ادامه مطلب …

(۹۱۲) چهارپایان حلال گوشت کدامند؟

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیان می‌کند که حیوانات حلال گوشت، هشت صنف هستند: گوسفند نر و ماده، بز نر و ماده، شتر نر و ماده و گاو نر و ماده.

ادامه مطلب …

(۹۱۳) حرمت پیه و چربی حیوانات بر یهود

این تحریم به سبب سرکشی و عداوت آنها بود و آنها زمانی که سرکشی و دشمنی کردند، برخی از پاکی‌ها بر آنها حرام گشت و این تحریم تا به روز قیامت ادامه دارد

ادامه مطلب …

(۹۰۷) تکفیر نصاری به خاطر تثلیث

نصاری بودند که چنین گفتند. آنها گفتند که الله سومین اقنوم از میان سه اقنوم است. یعنی الله و مسیح بن مریم و مادرش‌. به همین خاطر تکفیر شدند.

ادامه مطلب …

(۹۰۲) حیوان‌هایی که خوردنشان حرام است

مردار به هر چیزی گفته می‌شود که ذبح شرعی نشده؛ یعنی خود به خود بمیرد یا به روشی غیر از روش اسلامی ذبح شود. ملخ و تمام انواع ماهی‌ها از این قاعده مستثنی هستند.

ادامه مطلب …

(۹۰۶) کفر کسی که به غیر ما انزل الله حکم کند

الله در این آیه بیان می‌کند که هر شخصی به احکام نازل شده از سوی الله حکم‌ نکند؛ کافر است. زیرا از قرآن و سنت روی‌گردانی کرده است.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه