دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۸۶۳) داستان وعده‌ی الله با موسی

(۸۶۳) سوال: معنای این آیه در سوره‌ی بقره چیست: {وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً} [بقره: ٥١] ( و آن گاه که با موسی چهل شب وعده گذاردیم)؟

جواب:

الله عَزَّوَجَلَّ وعده‌ای که به موسی عَلَيْهِ‌السَّلَام داد را یادآوری می‌کند. الله عَزَّوَجَلَّ برای سخن با موسی سی شب وعده گذارده بود. سپس آن را با ده شب دیگر کامل نمود و این گونه میعاد با پروردگارش چهل شب کامل شد. الله عَزَّوَجَلَّ بعد از این، با وی سخن گفت و آنچه را می‌خواست، به وی فرمود.

هنگام غیبت موسی در این مدت، قومش مبتلا به عبادت و پرستش گوساله شدند. به همین خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَنْتُمْ ظَالِمُونَ} [بقره: ٥١] (و هنگامی که با موسی چهل شب وعده گذاردیم، آنگاه شما بعد از او گوساله را به پرستش گرفتید، در حالی‌که ستمکار بودید).

آنها از زیورآلات فرعونیان مجسمه‌ای به شکل گوساله ساختند. سامری به بنی‌اسرائیل گفت: {هَذَا إِلَهُكُمْ وَإِلَهُ مُوسَى} [طه: ٨٨] (این معبود شما و معبود موسی است). بدین گونه بعد از این که هارون عَلَيْهِ‌السَّلَام آنان را نصیحت نمود، گمراه کرد. اما آنان گفتند: {لَنْ نَبْرَحَ عَلَيْهِ عَاكِفِينَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْنَا مُوسَى} [طه: ٩١] (ما پیوسته پیرامون آن برای پرستش می‌نشینیم تا وقتی که موسی به سوی ما باز گردد). این داستان به صورت مفصل در سوره طه وجود دارد.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما معنى قوله تعالى في سورة البقرة أعوذ بالله من الشيطان الرجيم: ﴿ وَإِذْ وَعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ﴾ [البقرة: ٥١]؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم يقول الله -عز وجل- منبها على هذا الوعد الذي وعده موسى عليه الصلاة والسلام، وكان الله تعالى قد واعد موسى لكلامه ثلاثين ليلة ثم أتمها بعشر ، فتم ميقات ربه أربعين ليلة، وكلمه الله -عز وجل- بعد ذلك وخاطبه بما أراد، وفي غيابه هذه المدة ابتلي قومه باتخاذ العجل إلها، ولهذا قال: ﴿ وَإِذْ وَعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُم الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَنتُمْ ظَلِمُونَ ﴾ [البقرة: ٥١]، فصنعوا من حلي آل فرعون تمثالا على شكل العجل، وقال السامري لبني إسرائيل: ﴿ هَذَا إِلَهُكُمْ وَإِلَهُ مُوسَى ﴾ [طه: ۸۸]، فأضلهم بعد أن نصحهم هارون -عليه الصلاة والسلام-، ولكنهم ﴿ قَالُوا لَن نَبَرَحَ عَلَيْهِ عَكِفِينَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْنَا مُوسَى) [طه: ۹۱]، والقصة مبسوطة في سورة طه.

مطالب مرتبط:

(۸۸۴) ارتباط میان تقوا و علم چگونه است؟

این خشیت تنها از کسی مشاهده می‌شود که به الله و اسماء و صفات او آگاه باشد. به همین دلیل فرمود: {إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ}

ادامه مطلب …

(۸۶۶) آیات عذاب در قرآن خاص چه کسانیست؟

آیات عذاب در قرآن خاص کفار نیست. بلکه هر عذابی که به گناهی پاییین‌تر از شرک تعلق گیرد، هم مومن و هم کافر را شامل می‌شود نه فقط کافر تنها.

ادامه مطلب …

(۸۷۸) تفسیر آیات ۱۹۹تا۲۰۲ سوره بقره

اهل مکه در عرفه توقف نمی‌کردند، بلکه در مزدلفه توقف می‌کردند. می‌گفتند: ما اهل حرم هستیم و فقط در حرم توقف می‌کنیم. به همین خاطر نیز در مزدلفه توقف می‌کردند.

ادامه مطلب …

(۸۷۳) تفسیر آیات روزه در سوره بقره

آیه‌ی اولی به وسیله‌ی دومی منسوخ گشته، چنان که در حدیث صحیح بخاری از سلمة بن الأکوع ثابت است که اوایل فرض شدن روزه، شخص بین روزه گرفتن و فدیه دادن مخیر بود

ادامه مطلب …

(۸۸۲) معنی قنوت در سوره بقره چیست؟

معانی متعددی بر آن اطلاق می شود که یکی از آنها سکوت است. به همین خاطر راوی حدیث می‌گوید: «پس به سکوت امر و از سخن گفتن نهی شدیم».

ادامه مطلب …

(۸۶۸) داستان هاروت و ماروت در قرآن

بسیاری از داستانهایی که از روایات اسرائیلیات گرفته شده‌اند، عاری از صحت بوده و دروغ هستند. مثل داستان هاروت و ماروت و داستان داود.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه