شنبه 9 شوال 1447
۸ فروردین ۱۴۰۵
28 مارس 2026

(۸۶۳) داستان وعده‌ی الله با موسی

(۸۶۳) سوال: معنای این آیه در سوره‌ی بقره چیست: {وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً} [بقره: ٥١] ( و آن گاه که با موسی چهل شب وعده گذاردیم)؟

جواب:

الله عَزَّوَجَلَّ وعده‌ای که به موسی عَلَيْهِ‌السَّلَام داد را یادآوری می‌کند. الله عَزَّوَجَلَّ برای سخن با موسی سی شب وعده گذارده بود. سپس آن را با ده شب دیگر کامل نمود و این گونه میعاد با پروردگارش چهل شب کامل شد. الله عَزَّوَجَلَّ بعد از این، با وی سخن گفت و آنچه را می‌خواست، به وی فرمود.

هنگام غیبت موسی در این مدت، قومش مبتلا به عبادت و پرستش گوساله شدند. به همین خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَنْتُمْ ظَالِمُونَ} [بقره: ٥١] (و هنگامی که با موسی چهل شب وعده گذاردیم، آنگاه شما بعد از او گوساله را به پرستش گرفتید، در حالی‌که ستمکار بودید).

آنها از زیورآلات فرعونیان مجسمه‌ای به شکل گوساله ساختند. سامری به بنی‌اسرائیل گفت: {هَذَا إِلَهُكُمْ وَإِلَهُ مُوسَى} [طه: ٨٨] (این معبود شما و معبود موسی است). بدین گونه بعد از این که هارون عَلَيْهِ‌السَّلَام آنان را نصیحت نمود، گمراه کرد. اما آنان گفتند: {لَنْ نَبْرَحَ عَلَيْهِ عَاكِفِينَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْنَا مُوسَى} [طه: ٩١] (ما پیوسته پیرامون آن برای پرستش می‌نشینیم تا وقتی که موسی به سوی ما باز گردد). این داستان به صورت مفصل در سوره طه وجود دارد.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما معنى قوله تعالى في سورة البقرة أعوذ بالله من الشيطان الرجيم: ﴿ وَإِذْ وَعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ﴾ [البقرة: ٥١]؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم يقول الله -عز وجل- منبها على هذا الوعد الذي وعده موسى عليه الصلاة والسلام، وكان الله تعالى قد واعد موسى لكلامه ثلاثين ليلة ثم أتمها بعشر ، فتم ميقات ربه أربعين ليلة، وكلمه الله -عز وجل- بعد ذلك وخاطبه بما أراد، وفي غيابه هذه المدة ابتلي قومه باتخاذ العجل إلها، ولهذا قال: ﴿ وَإِذْ وَعَدْنَا مُوسَى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُم الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَنتُمْ ظَلِمُونَ ﴾ [البقرة: ٥١]، فصنعوا من حلي آل فرعون تمثالا على شكل العجل، وقال السامري لبني إسرائيل: ﴿ هَذَا إِلَهُكُمْ وَإِلَهُ مُوسَى ﴾ [طه: ۸۸]، فأضلهم بعد أن نصحهم هارون -عليه الصلاة والسلام-، ولكنهم ﴿ قَالُوا لَن نَبَرَحَ عَلَيْهِ عَكِفِينَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْنَا مُوسَى) [طه: ۹۱]، والقصة مبسوطة في سورة طه.

مطالب مرتبط:

(۸۷۹) منافع موجود در خمر و قمار چیستند؟

منافعی برای مردم از درآمد حاصله از تجارت خمر و کسب و کار قمار وجود دارد. این منافع هرچند زیادند، اما گناه آن بسیار بزرگ‌تر است

ادامه مطلب …

(۸۷۱) تفسیر آیه ۱۳۴ سوره بقره

امتی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به آن اشاره می‌کند امت‌هایی هستند که ابراهیم، اسحاق، یعقوب و پیامبران گذشته به سویشان ارسال شده‌اند.

ادامه مطلب …

(۸۶۶) آیات عذاب در قرآن خاص چه کسانیست؟

آیات عذاب در قرآن خاص کفار نیست. بلکه هر عذابی که به گناهی پاییین‌تر از شرک تعلق گیرد، هم مومن و هم کافر را شامل می‌شود نه فقط کافر تنها.

ادامه مطلب …

(۸۷۸) تفسیر آیات ۱۹۹تا۲۰۲ سوره بقره

اهل مکه در عرفه توقف نمی‌کردند، بلکه در مزدلفه توقف می‌کردند. می‌گفتند: ما اهل حرم هستیم و فقط در حرم توقف می‌کنیم. به همین خاطر نیز در مزدلفه توقف می‌کردند.

ادامه مطلب …

(۸۸۵) تفسیر (و إن تبدوا ما فی أنفسکم أو تخفوه)

پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «الله از وسوسه‌هايی که در دل‌های امت من می‌گذرد، تازمانی‌که آن را عملی نکرده يا بر زبان نياورده‌اند، گذشت کرده است».

ادامه مطلب …

(۸۸۶) جمع بندی بین آیه و حدیث

(الله هیچ کس را جز به اندازه‌ی توانش مکلف نمی‌کند). بنا بر این هر چه در توان انسان بود، به خاطرش مؤاخذه می‌شود و هرچه در توانش نبود، به خاطرش مؤاخذه نمی‌شود.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه