چهارشنبه 26 ذیقعده 1447
۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
13 می 2026

(۸۳۹) قرائت آیات رحمت و آیات عذاب

(۸۳۹) سوال: آیا جایز است وقتی کسی قرآن می‌خواند، به آیه‌ی عذاب که رسید، از آتش یا عذاب به الله عَزَّوَجَلَّ پناه ببرد؟ همچنین هر وقت به آیه‌ی رحمت رسید، آن را از الله، طلب نماید؟

جواب:

چنان که از سوال بر می‌آید، منظور سائل قرائت قرآن در خارج از نماز است. در این صورت می‌گوییم: بله، برای شخص جایز است که وقتی به آیه‌ی رحمت رسید، آن را از الله بخواهد. همچنین وقتی به آیه‌ی وعید و تهدید رسید، از آن به الله پناه ببرد. نیز وقتی به آیه‌ای رسید که در آن عبرت و موعظه است، بگوید: سبحان الله! زیرا این کار یکی از راه‌هایی است که به انسان برای تدبر در قرآن و تفکر در معانی آن، کمک می‌کند.

اما در نماز؛ اگر نافله باشد، سنت است بعد از رسیدن به آیات رحمت، آن را از الله بطلبد. نیز هنگامی که به آیه‌ی وعید رسید، به الله پناه ببرد. خصوصا در نماز شب این سنت موکدتر است. زیرا این کار از رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است. در حدیث حذیفه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ آمده «یک شب با رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به نماز ایستادم. هر گاه به آیه‌ی رحمت می‌رسید، آن را از الله طلب می‌کرد، و هر گاه به آیه‌ی وعید می‌رسید، از آن به الله پناه می‌برد».

اما در نمازهای فرض: آنچه از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده این است که در نمازهای پنجگانه چنین نمی‌کردند. چون آنهایی که نماز ایشان را توصیف نموده‌اند، نگفته‌اند که ایشان هنگام رسیدن به آیه‌ی وعید، به الله پناه برده، یا هنگام رسیدن به آیه‌ی رحمت، آن را از الله طلب می‌نمودند. اما با این حال اگر کسی این کار را انجام دهد، گناهی ندارد.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز لكل من يقرأ في المصحف الشريف إذا مر بآية عذاب أن يستعيذ بالله من النار أو العذاب، وإذا مر بآية رحمة أن يسأل الله من فضله، وهكذا في باقي الآيات؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الذي يظهر من السؤال أن هذا القارئ يقرأ في غير صلاة، وعلى هذا فنقول : نعم يجوز له إذا مر بآية رحمة أن يسأل الله من فضله، وإذا مر بآية وعيد أن يَتَعَوَّذَ بالله من ذلك الوعيد، وإذا مر بآية فيها عبرة وعظة يقول: سبحان الله ! وما أشبه ذلك، لأن هذا مما يعين الإنسان على تدبر القرآن والتفكر في معانيه. وأما إذا كان الإنسان في صلاة: فإن كان في نفل فإنه أن يسأل عند آية الرحمة، ويتعوذ عند آية الوعيد، ولاسيما في صلاة الليل لأنه ثبت ذلك عن النبي صلى الله عليه وسلم، كما في حديث حذيفة قال: «صليت مع النبي صلى الله عليه وسلم ذات ليلة، فكان لا يمر بآية رحمة إلا سأل ولا بآية وعيد إلا تعوذ»، وأما في الفريضة: فإن الظاهر من حال النبي صلى الله عليه وسلم لو أنه لا يفعل ذلك في الفريضة، لأن الواصفين الصلاته صلى الله عليه وسلم لم يذكروا أنه كان يَتَعَوَّذُ عند آية الوعيد، أو يسأل عند لم آية الرحمة، ومع هذا لو فعل فليس عليه إثم.

مطالب مرتبط:

(۸۳۶) قرائت قرآن در حال تکیه یا خوابیده

اشکالی ندارد که انسان قرآن را نیسته یا خوابیده یا در حالی که تکیه زده قرائت کند. زیرا رسول‌الله نیز چنین کرده‌اند. صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم.

ادامه مطلب …

(۸۳۰) بوسیدن مصحف چه حکمی دارد

بوسیدن مصحف، بدعت است. چون شخصی که قرآن را می‌بوسد، می‌خواهد به الله تقرب جوید. تقرب جستن به الله نیز فقط با چیزی ممکن است که الله آن را تشریع فرموده باشد.

ادامه مطلب …

(۸۲۸) سبب عدم ترتیب سوره‌ها بر اساس نزول

ترتیب سوره‌های قرآن برخی توقیفی و برخی به اجتهاد صحابه بوده است. با این حال نمی‌توان حکمت آن را به صورت قطعی بیان نمود. ظاهرا بیشتر آن، اجتهاد صحابه بوده است.

ادامه مطلب …

(۸۴۳) خواندن قرآن از رو بهتر است یا از حفظ؟

خارج از نماز بهتر است قرآن را از روی مصحف بخواند. اما در نماز بهتر است آن را از حفظ بخواند تا بتواند نماز را به وجه اکمل به جای آورد.

ادامه مطلب …

(۸۴۵) قرائت قرآن با نظر کردن بدون صدا

قرائت قرآن با چشم و قلب، قرائت به حساب نمی‌آید و در نتیجه شخص از ثواب قرائت محروم می‌گردد. قرائت حتما باید با صوت باشد تا شخص ثواب قرائت نصیبش شود.

ادامه مطلب …

(۸۴۶) دعا و بالا بردن دستان بعد از قرائت قرآن

از رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده که ایشان پس از خواندن قرآن و پایان آن، دعایی کرده یا ذکری گفته باشند. هر چیزی که انجامش از رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده باشد، سنت نیست.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه