پنج‌شنبه 27 ذیقعده 1447
۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵
14 می 2026

(۸۴۳) خواندن قرآن از رو بهتر است یا از حفظ؟

(۸۴۳) سوال: خواندن قرآن از روی مصحف بهتر است یا از حفظ؟

جواب:

برای قرائت قرآن در خارج از نماز، بهتر این است که آن را از روی مصحف بخواند. چون بهتر می‌تواند آن را درک و حفظ کند. اما در صورتی که خواندن قرآن از حفظ باعث می‌شود بیشتر حضور قلب و خشوع داشته باشد، از حفظ بخواند.

اما خواندن قرآن در نماز: بهتر این است که از حفظ بخواند. چرا که اگر قرآن را از روی مصحف بخواند، باید مرتب قرآن را در نماز حمل کرده و در آن نظر کند. صفحاتش را ورق بزند و به حروفش نگاه کند. همچنین گذاشتنِ دست راست بر دست چپ در قیام، از او فوت می‌شود. اگر در رکوع و سجود، قرآن را زیر بغلش بگذارد، باید دور بودنِ دست از بدن در رکوع و سجود را ترک کند که این خلاف سنت است. به همین خاطر ترجیح می‌دهیم که نمازگزار، قرآن را از حفظ بخواند.

وقتی برای امام چنین حکم کردیم، باید در مورد نمازگزارانی که پشت امام ایستاده و قرآن به دست گرفته و قرائت امام را پیگیری می‌کنند نیز همین حکم را بدهیم. چنین کاری شایسته نیست، چون شامل تمام آن چیزهایی می‌شود که کمی قبل ذکر کردیم. دیگر اینکه آنها اصلا نیازی به پیگیری قرائت امام ندارند. اما اگر امام حفظش خوب نبود و به یکی از مامومین گفت: پشت سرم بایست و نماز بخوان و از روی قرآن، قرائت مرا ببین و هر جا اشتباه کردم، تصحیح کن، اشکالی ندارد؛ چون ضرورت است.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل القراءة من المصحف أفضل من القراءة عن ظهر قلب؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أما من جهة قراءة القرآن في غير الصلاة: فالقراءة من المصحف أَوْلَى، لأنه أقرب إلى الضَّبْطِ والحفظ، إلا إذا كانت قراءته عن ظهر قلب أحضر إلى القلب وأخشع له فليقرأ عن ظهر قلب. وأما في الصلاة فإن الأفضل أن يقرأ عن ظهر قلب، وذلك لأنه إذا قرأ من المصحف فإنه يحصل له عمل متكرر في حمل المصحف وإلقائه، وفي تقليب الورق، وفي النظر إلى حروفه، وكذلك يفوته وضع اليد اليمنى على اليسرى في حال القيام، وربما يفوته التجافي في الركوع والسجود إذا جعل المصحف في إِبْطِهِ، ومن ثَمَّ رجحنا قراءة المصلى عن ظهر قلب على قراءته من المصحف، وإذا كنا نرجح هذا للإمام أن يقرأ عن ظهر قلب، لئلا يحصل له ما ذكرناه، فإننا كذلك نقول بالنسبة لبعض المأمومين الذين نشاهدهم خلف الإمام يحملون المصحف يتابعون قراءة الإمام فإن هذا أمر لا ينبغي، لما فيه من الأمور التي ذكرناها آنفًا، ولأنه لا حاجة بهم إلى أن يتابعوا الإمام، نعم لو فرض أن الإمام ليس بجيد الحفظ، وقال لأحد من المأمومين: صل ورائي وتابعني في المصحف وإذا أخطأت رد علي، فهذا لا بأس به للحاجة.

مطالب مرتبط:

(۸۴۵) قرائت قرآن با نظر کردن بدون صدا

قرائت قرآن با چشم و قلب، قرائت به حساب نمی‌آید و در نتیجه شخص از ثواب قرائت محروم می‌گردد. قرائت حتما باید با صوت باشد تا شخص ثواب قرائت نصیبش شود.

ادامه مطلب …

(۸۵۰) گذاشتن قرآن به عنوان زنگ پیشواز

این نوعی بی احترامی به قرآن است. ممکن است شخص منافق یا کافری قرآن را بشنود که دوست ندارد بشنود یا صدای قرآن جایی قطع می‌شود که وقف در آن جالب نیست.

ادامه مطلب …

(۸۳۰) بوسیدن مصحف چه حکمی دارد

بوسیدن مصحف، بدعت است. چون شخصی که قرآن را می‌بوسد، می‌خواهد به الله تقرب جوید. تقرب جستن به الله نیز فقط با چیزی ممکن است که الله آن را تشریع فرموده باشد.

ادامه مطلب …

(۸۲۹) بوسیدن قرآن قبل و بعد از تلاوت

بوسیدن قرآن هنگام شروع تلاوت و پایان آن، یا فقط موقع شروع تلاوت، یا در پایان تلاوت، یا به هر مناسبت دیگری، مشروع نبوده و بدعت است.

ادامه مطلب …

(۸۳۹) قرائت آیات رحمت و آیات عذاب

برای شخص جایز است که وقتی به آیه‌ی رحمت رسید، آن را از الله بخواهد. همچنین وقتی به آیه‌ی وعید و تهدید رسید، از آن به الله پناه ببرد.

ادامه مطلب …

(۸۲۸) سبب عدم ترتیب سوره‌ها بر اساس نزول

ترتیب سوره‌های قرآن برخی توقیفی و برخی به اجتهاد صحابه بوده است. با این حال نمی‌توان حکمت آن را به صورت قطعی بیان نمود. ظاهرا بیشتر آن، اجتهاد صحابه بوده است.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه