یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۶۳۸) سوال: روش درست حفظ قرآن چگونه است؟

(۶۳۸) سوال: می‌خواهم هر چقدر از قرآن را که بتوانم، حفظ کنم. از شما تقاضا دارم به من طریقه‌ی صحیح حفظ را نشان دهید تا حفظم قوی شده و آن را فراموش نکنم.

جواب:

بهترین راه برای بقای حفظ قرآن، همان است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن راهنمایی کرده‌اند:

یک: مواظبت ورزیدن بر تلاوت قرآن. انسان باید هر روز صبح و بعد از ظهر و شب آن را تلاوت نماید. دلیل آن، حدیث رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است: «همواره بر قرائت قرآن مواظبت ورزید. سوگند به ذاتی كه جانم در دست اوست، قرآن سريع‌تر از شتری كه زانويش بسته باشد، می‌گريزد».[۱]

دو: از الله عزوجل بخواهد آن مقداری را که حفظ کرده برایش نگهدارد تا فراموش نکند. زیرا الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: {وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ} [بقره: ۱۸۶]: (و هنگامی كه بندگانم از تو درباره‌ی من بپرسند، من نزديكم و دعای دعا كننده را هنگامی كه مرا بخواند، پاسخ می‌گويم. پس آنان هم دعوت مرا بپذيرند و به من ايمان بياورند تا راه يابند).

***

[۱] صحیح مسلم: کتاب المساجد و مواضع الصلاة، باب الأمر بتعهد القرآن، حدیث شماره (۷۹۱). سنن دارمی: کتاب فضائل القرآن، باب فی تعاهد القرآن، حدیث شماره (۳۳۹۱). مسند احمد: مسند عقبة بن عامر الجهنی (۱۷۳۱۷) و مسند ابوموسی الأشعری (۱۹۶۸۵)، از ابوموسی اشعری و عقبة بن عامر جهنی با این لفظ: «تَعَاهَدُوا الْقُرْآنَ، فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَهُوَ أَشَدُّ تَفَلُّتًا مِنَ الإِبِلِ فی عُقُلِهَا».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أريد أن أحفظ من كتاب الله ما يتيسر، وأريد منكم توجيهي إلى الطريقة الصحيحة حتى يكون حفظي كاملًا لا أنساه؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: من أفضل الطرق لبقاء حفظ الإنسان للقرآن ما أرشد إليه النبي صلى الله عليه وسلم:

أولها: تعاهد القرآن تعاهد قراءته، يقرؤه الإنسان كل يوم في الصباح والمساء وفي الليل، لقول النبي عليه الصلاة والسلام: «تعاهدوا القرآن فوالذي نفسي بيده لهو أشد تفلنا من الإبل في عُقُلِها».

ثانيها: أن يدعو الله سبحانه وتعالى بإمساك القرآن عليه حتى لا يتفلت منه، فإن الله سبحانه وتعالى يقول: ﴿ وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يرْشُدُونَ ﴾ [البقرة: ١٨٦].

مطالب مرتبط:

(۶۲۷) پاداش گوش دادن به نوارهای دینی

(۶۲۷) خانمی پرسیده: ما گروهی زن هستیم که نمی‌توانیم به مسجد رفته و از دروس و حلقه‌های علمی استفاده کنیم. ناچاریم نوارهای علمی را خریده و به آنها گوش کنیم. سؤالم این است که آیا ثواب کسی که به این نوارها گوش می‌دهد، با ثواب آنهایی که در مسجد نشسته و در این حلقه‌های درسی […]

ادامه مطلب …

(۷۰۹) حکم حضور زن در دروس علمی مساجد

(۷۰۹) سوال: آیا برای یک زن مسلمان جایز است در مجالس علمی و دروس فقهی که در مساجد برگزار می‌شود، شرکت نماید؟ البته با توجه به این نکته که خانم با لباس شرعی و کاملا پوشیده از خانه خارج می‌شود. دیگر اینکه: کدام یک بهتر است: حضور در این مجالس یا باقی ماندن در خانه؟ […]

ادامه مطلب …

(۶۷۲) کتاب (ریاض الصالحین)چگونه کتابیست؟

(۶۷۲) سوال: شخصی در مورد کتاب (ریاض الصالحین) پرسیده که چگونه کتابی است؟ جواب: قبل از پاسخ به این سوال، دوست دارم به سائل و دیگر مسلمانان موضوعی را متذکر شوم. مهم‌ترین کتابی که باید به آن عنایت ورزید، قرآن است. صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم ده آیه از قرآن را که حفظ می‌کردند، تا زمانی که آن […]

ادامه مطلب …

(۶۶۴) کتاب (الفقه علی المذاهب الأربعة)

(۶۶۴) سوال: نظر شما در مورد کتاب (الفقه علی المذاهب الأربعة) چیست؟ جواب: به برادران توصیه می‌کنم اگر دوست دارند از اقوال علما اطلاع پیدا کنند و البته توانایی شناخت راجح از مرجوح را نیز داشته باشند، فقط به کتاب‌هایی مراجعه کنند که اقوال را به همراه دلایلشان ذکر می‌کنند تا دلیل هر قول را […]

ادامه مطلب …

(۶۴۹) سوال: کتاب‌های مفید برای طالب علم متوسط

(۶۴۹) سوال: مطالعه‌ی چه کتاب‌هایی را به طالب علمی که در اواسط طلب علم است، توصیه می‌کنید؟ جواب: اول از هر چیز می‌گویم: هیچ کتابی بهتر و برتر از قرآن نیست. بنا بر این به برادرانم توصیه می‌کنم که به قرآن عنایت ورزیده، آن را حفظ کرده و بفهمند و به آن عمل نمایند. منهج […]

ادامه مطلب …

(۶۴۲) سوال: حفظ قرآن و حضور در درس‌های روزانه

(۶۴۲) سوال: چگونه شخص می‌تواند هم قرآن را حفظ کند و هم در درس‌های علمی که روزانه برگزار می‌شوند، حضور یابد؟ چون انجام دادن هر دو به اضافه‌ی اینکه باید به کارهای شخصی و کارهای خانواده هم برسد، برای شخص مشکل است. جواب: این به توانایی انسان بر می‌گردد و مردم در این زمینه با […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه