چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

(۶۳۸) سوال: روش درست حفظ قرآن چگونه است؟

(۶۳۸) سوال: می‌خواهم هر چقدر از قرآن را که بتوانم، حفظ کنم. از شما تقاضا دارم به من طریقه‌ی صحیح حفظ را نشان دهید تا حفظم قوی شده و آن را فراموش نکنم.

جواب:

بهترین راه برای بقای حفظ قرآن، همان است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن راهنمایی کرده‌اند:

یک: مواظبت ورزیدن بر تلاوت قرآن. انسان باید هر روز صبح و بعد از ظهر و شب آن را تلاوت نماید. دلیل آن، حدیث رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است: «همواره بر قرائت قرآن مواظبت ورزید. سوگند به ذاتی كه جانم در دست اوست، قرآن سريع‌تر از شتری كه زانويش بسته باشد، می‌گريزد».[۱]

دو: از الله عزوجل بخواهد آن مقداری را که حفظ کرده برایش نگهدارد تا فراموش نکند. زیرا الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: {وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ} [بقره: ۱۸۶]: (و هنگامی كه بندگانم از تو درباره‌ی من بپرسند، من نزديكم و دعای دعا كننده را هنگامی كه مرا بخواند، پاسخ می‌گويم. پس آنان هم دعوت مرا بپذيرند و به من ايمان بياورند تا راه يابند).

***

[۱] صحیح مسلم: کتاب المساجد و مواضع الصلاة، باب الأمر بتعهد القرآن، حدیث شماره (۷۹۱). سنن دارمی: کتاب فضائل القرآن، باب فی تعاهد القرآن، حدیث شماره (۳۳۹۱). مسند احمد: مسند عقبة بن عامر الجهنی (۱۷۳۱۷) و مسند ابوموسی الأشعری (۱۹۶۸۵)، از ابوموسی اشعری و عقبة بن عامر جهنی با این لفظ: «تَعَاهَدُوا الْقُرْآنَ، فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَهُوَ أَشَدُّ تَفَلُّتًا مِنَ الإِبِلِ فی عُقُلِهَا».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أريد أن أحفظ من كتاب الله ما يتيسر، وأريد منكم توجيهي إلى الطريقة الصحيحة حتى يكون حفظي كاملًا لا أنساه؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: من أفضل الطرق لبقاء حفظ الإنسان للقرآن ما أرشد إليه النبي صلى الله عليه وسلم:

أولها: تعاهد القرآن تعاهد قراءته، يقرؤه الإنسان كل يوم في الصباح والمساء وفي الليل، لقول النبي عليه الصلاة والسلام: «تعاهدوا القرآن فوالذي نفسي بيده لهو أشد تفلنا من الإبل في عُقُلِها».

ثانيها: أن يدعو الله سبحانه وتعالى بإمساك القرآن عليه حتى لا يتفلت منه، فإن الله سبحانه وتعالى يقول: ﴿ وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يرْشُدُونَ ﴾ [البقرة: ١٨٦].

مطالب مرتبط:

(۶۴۰) سوال: بهترین روش برای حفظ قرآن

(۶۴۰) سوال: به نظر شما بهترین روش برای حفظ قرآن کریم چیست؟ سوال دیگر اینکه آیا جایز است تنها جزء معینی از قرآن مثل جزء ۲۶ را بخوانم و حفظ کنم و بقیه‌ی قرآن را رها کنم؟ جواب: بهترین راه برای حفظ قرآن زمانی است که سن انسان کم باشد؛ چرا که حفظ برای شخص […]

ادامه مطلب …

(۶۷۰) نظر شیخ ابن عثیمین در مورد چند کتاب دینی

(۶۷۰) سوال: جناب شیخ! نظر شما در مورد این کتاب‌ها چیست: (الاذکار) و (الجواب الکافی لمن سأل عن الدواء الشافی) و (ریاض الصالحین) و (خزینة الاسرار)؟ جواب: کتاب (الأذکار) و کتاب (ریاض الصالحین) هر دو تالیف نووی هستند و بدون شک ارزش زیادی دارند. اما خالی از احادیث ضعیف هم نیستند؛ خصوصا کتاب (الأذکار) که […]

ادامه مطلب …

(۶۴۹) سوال: کتاب‌های مفید برای طالب علم متوسط

(۶۴۹) سوال: مطالعه‌ی چه کتاب‌هایی را به طالب علمی که در اواسط طلب علم است، توصیه می‌کنید؟ جواب: اول از هر چیز می‌گویم: هیچ کتابی بهتر و برتر از قرآن نیست. بنا بر این به برادرانم توصیه می‌کنم که به قرآن عنایت ورزیده، آن را حفظ کرده و بفهمند و به آن عمل نمایند. منهج […]

ادامه مطلب …

(۶۱۵) مراحل طلب علم توسط دانشجو

(۶۱۵) سوال: مراحلی که یک طالب علم باید بر مبنای آنها حرکت کند چیستند؟ جواب: مراحلی که یک طالب علم در مسیر طلب علم باید بر طبق آن حرکت کند چنین است: ابتدا باید از قرآن شروع کند. چون صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم ده آیه را فرا می‌گرفتند و تنها زمانی به سراغ ده آیه‌ی دیگر می‌رفتند […]

ادامه مطلب …

(۷۰۰) آیا جایزه دادن به دانش آموزان پاداش دارد؟

(۷۰۰) سوال: آیا معلمی که به دانش آموزانش جایزه می‌دهد تا تشویق شوند، اجر و ثواب می‌برد؟ جواب: اگر معلم به دانش آموزانش جوایزی می‌دهد که بدین وسیله آنها را به درس خواندن تشویق و ترغیب نموده و ذوق آنها را برای یادگیری بیشتر کند و به خاطر آن با هم مسابقه دهند، حتما ثواب […]

ادامه مطلب …

(۷۰۳) مشخص کردن محدوده امتحان توسط معلم

(۷۰۳) سوال: خانم معلمی پرسیده: بعضی از خانم معلم‌ها، جایی که از آن امتحان می‌گیرند را مشخص می‌کنند. مثلا اگر درس املا و انشا، ده درس بوده، سه درس از میان آنها انتخاب کرده و به دانش آموزان می‌گویند که امتحان از این سه درس می‌آید. آیا این کار جایز است؟ جواب: جواب این سوال […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه