یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۶۱۸) آیا علوم شرعی منحصر در علوم دینی است؟

(۶۱۸) سوال: آیا آموختن دین فقط منحصر در علوم شرعی است یا علوم دیگری را نیز شامل می‌شود؟

جواب:

علوم دینی زیر مجموعه‌ی علم شرعی هستند، و آموختنِ آنها شرعی است. در این مورد حرفی نیست. اما در مورد یادگیری بقیه‌ی علوم؛ باید دید: اگر در راستای کمک به یادگیری علوم شرعی هستند، به عنوان علوم سودمند به حساب می‌آیند که انسان را در زمنیه‌ی شناخت علوم شرعی تقویت می‌کنند. مثل علم نحو و بلاغت.

اما اگر کمکی به یاد گرفتن علم شرعی نمی‌کند، نگاه می‌کنیم: اگر برای پیشبرد دنیا، سودمند باشد، اما سودش به دیگران نرسد، آموختنش مباح است. اما اگر منفعت آن شامل دیگران نیز بشود، آموختنش مطلوب است.

اما در صورتی که جزء علوم مضرّ باشد، آموختنش حرام است و اگر علمیست که سود و ضرری ندارد، در این صورت آموختنش بیهوده است و شایسته است انسان عاقل، از آن آموختن آن اجتناب نماید.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل في سؤاله هل تعلم العلم الشرعي يقتصر على المواد الشرعية فقط، أم يدخل في ذلك بعض العلوم؟ أرجو منكم الإفادة في سؤالي؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: العلوم الشرعية داخلة في العلم الشرعي، وتعلمها تعلم شرعي لا إشكال في هذا، أما بقية العلوم فينظر: إن كانت تعين على العلم الشرعي فإنها من العلوم النافعة التي ينتفع بها الإنسان في التقوي على معرفة العلوم الشرعية مثل علم النحو والبلاغة.

وإن كانت لا تساعد على العلوم الشرعية نظرنا: إن كانت نافعة في الدنيا فهي من الأمور المباحة إن كان النفع لا يتعدى للغير، وهي من الأمور المطلوبة إن كان النفع يتعدى إلى الغير.

وإن كانت ضارة فهي محرمة.

وإن كانت لا ضارة ولا نافعة فهي من اللغو الذي ينبغي للعاقل أن يتجنبه.

مطالب مرتبط:

(۶۷۵) نظر شریعت در مورد کتاب‌های صوفیه

(۶۷۵) سوال: نزد ما بسیاری از کتاب‌های تصوف وجود دارد. نظر شرع در مورد این کتاب‌ها و در مورد تصوف چیست؟ جواب: نظرم در مورد تصوف و دیگر فرقه‌هایی که در اسلام بدعت وارد کرده‌اند، همان است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به امتشان فرمودند: «بر شما لازم است که روش من و روش خلفای برحق […]

ادامه مطلب …

(۷۱۴) حضور زن حائض در مسجد برای استماع سخنرانی

(۷۱۴) سوال: آیا برای زنی که در عادت ماهانه به سر می‌برد جایز است برای گوش دادن به سخنرانی‌های سودمند در مسجد حاضر شود؟ البته در صورتی که مطمئن است جایی را کثیف نمی‌کند و برای کم شدن ناپاکی، وضو هم می‌گیرد؟ نیز با توجه به اینکه مدت زمان عادت ماهانه در بین زنان متفاوت […]

ادامه مطلب …

(۶۶۵) کتاب مجموع فتاوی شیخ الاسلام ابن تیمیه

(۶۶۵) سوال: نظرتان در مورد کتاب مجموع فتاوی شیخ الاسلام ابن تیمیه چیست؟ جواب: بدون شک این کتاب یکی از بهترین کتاب‌هاست. چون سخنان شخصی عالم و فقیه است. من به برادری که سوال کرده و همچنین شنوندگان توصیه می‌کنم که حتما کتاب‌های شیخ الاسلام ابن تیمیه و شاگرد ایشان، ابن قیم را بخرند. چون […]

ادامه مطلب …

(۷۰۹) حکم حضور زن در دروس علمی مساجد

(۷۰۹) سوال: آیا برای یک زن مسلمان جایز است در مجالس علمی و دروس فقهی که در مساجد برگزار می‌شود، شرکت نماید؟ البته با توجه به این نکته که خانم با لباس شرعی و کاملا پوشیده از خانه خارج می‌شود. دیگر اینکه: کدام یک بهتر است: حضور در این مجالس یا باقی ماندن در خانه؟ […]

ادامه مطلب …

(۶۲۰) آیا در اسلام فلسفه وجود دارد؟

(۶۲۰) سوال: آیا در شریعت اسلامی فلسفه وجود دارد؟ جواب کسی که این ادعا را دارد، چیست؟ آیا برای طالب علم جایز است چنین دروسی را خوانده و در آن تعمق کند؟ جواب: فلسفه، یک علم مستقل یونانی است و اصحابش چنان در آن غرق می‌شوند تا به جایی می‌رسند که عقل را در همه […]

ادامه مطلب …

(۶۵۵) سوال: مطالعه کتاب‌های دینی

(۶۵۵) سوال: از میان کتاب‌های دینی، توصیه می‌کنید چه کتاب‌هایی را خریده و مطالعه کنم؟ جواب: یکی از بهترین کتاب‌هایی که دیده‌ام، کتاب (زاد المعاد في هدي خیر العباد) تألیف ابن قیم است. این کتاب هم در زمینه‌ی فقه است و هم در زمینه‌ی سیرت و طب. کتاب مفید دیگر، کتاب (ریاض الصالحین) تالیف نووی […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه