دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۶۱۸) آیا علوم شرعی منحصر در علوم دینی است؟

(۶۱۸) سوال: آیا آموختن دین فقط منحصر در علوم شرعی است یا علوم دیگری را نیز شامل می‌شود؟

جواب:

علوم دینی زیر مجموعه‌ی علم شرعی هستند، و آموختنِ آنها شرعی است. در این مورد حرفی نیست. اما در مورد یادگیری بقیه‌ی علوم؛ باید دید: اگر در راستای کمک به یادگیری علوم شرعی هستند، به عنوان علوم سودمند به حساب می‌آیند که انسان را در زمنیه‌ی شناخت علوم شرعی تقویت می‌کنند. مثل علم نحو و بلاغت.

اما اگر کمکی به یاد گرفتن علم شرعی نمی‌کند، نگاه می‌کنیم: اگر برای پیشبرد دنیا، سودمند باشد، اما سودش به دیگران نرسد، آموختنش مباح است. اما اگر منفعت آن شامل دیگران نیز بشود، آموختنش مطلوب است.

اما در صورتی که جزء علوم مضرّ باشد، آموختنش حرام است و اگر علمیست که سود و ضرری ندارد، در این صورت آموختنش بیهوده است و شایسته است انسان عاقل، از آن آموختن آن اجتناب نماید.

***

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل في سؤاله هل تعلم العلم الشرعي يقتصر على المواد الشرعية فقط، أم يدخل في ذلك بعض العلوم؟ أرجو منكم الإفادة في سؤالي؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: العلوم الشرعية داخلة في العلم الشرعي، وتعلمها تعلم شرعي لا إشكال في هذا، أما بقية العلوم فينظر: إن كانت تعين على العلم الشرعي فإنها من العلوم النافعة التي ينتفع بها الإنسان في التقوي على معرفة العلوم الشرعية مثل علم النحو والبلاغة.

وإن كانت لا تساعد على العلوم الشرعية نظرنا: إن كانت نافعة في الدنيا فهي من الأمور المباحة إن كان النفع لا يتعدى للغير، وهي من الأمور المطلوبة إن كان النفع يتعدى إلى الغير.

وإن كانت ضارة فهي محرمة.

وإن كانت لا ضارة ولا نافعة فهي من اللغو الذي ينبغي للعاقل أن يتجنبه.

مطالب مرتبط:

(۷۰۹) حکم حضور زن در دروس علمی مساجد

(۷۰۹) سوال: آیا برای یک زن مسلمان جایز است در مجالس علمی و دروس فقهی که در مساجد برگزار می‌شود، شرکت نماید؟ البته با توجه به این نکته که خانم با لباس شرعی و کاملا پوشیده از خانه خارج می‌شود. دیگر اینکه: کدام یک بهتر است: حضور در این مجالس یا باقی ماندن در خانه؟ […]

ادامه مطلب …

(۶۶۶) نظر شیخ ابن عثیمین در مورد چند کتاب مفید

(۶۶۶) سوال: نظر جناب شیخ در مورد کتاب (مختصر تفسیر ابن کثیر) و (فقه السنة) و (ریاض الصالحین) و  (الکبائر) و (قصص الانبیاء) چیست؟ جواب: در ابتدا باید بگویم که رجوع کردن به اصل، بهتر و برتر است. اما اگر حاجت – مثل ضیق وقت یا دیگر اسباب – اقتضا کند که انسان به کتاب‌های […]

ادامه مطلب …

(۶۴۴) سوال: راه فراموش نکردن حفظ قرآن

(۶۴۴) سوال: من انسان فراموش‌کاری هستم و خیلی زود چیزهایی را که حفظ کرده‌ام، از یاد می‌برم. وقتی سوره‌ای از قرآن را حفظ می‌کنم، بعد از یک یا دو روز آن را فراموش می‌کنم، یا جمله و کلمه‌ای از یادم می‌رود و غالبا یک کلمه را جا گذاشته و کلمه‌ی بعدش را می‌خوانم. نصیحت شما […]

ادامه مطلب …

(۶۷۲) کتاب (ریاض الصالحین)چگونه کتابیست؟

(۶۷۲) سوال: شخصی در مورد کتاب (ریاض الصالحین) پرسیده که چگونه کتابی است؟ جواب: قبل از پاسخ به این سوال، دوست دارم به سائل و دیگر مسلمانان موضوعی را متذکر شوم. مهم‌ترین کتابی که باید به آن عنایت ورزید، قرآن است. صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم ده آیه از قرآن را که حفظ می‌کردند، تا زمانی که آن […]

ادامه مطلب …

(۷۰۷) دعوت به سوی الله توسط زنان

(۷۰۷) سوال: یک زن چگونه می‌تواند مردم را به دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دعوت دهد؟ چه چیزهایی به او در این راه کمک می‌کنند؟ برای شروع در طلب علم شرعی، چه کتاب‌هایی را مطالعه نماید؟ جواب: اولا زن نیز در صورتی که نسبت به شریعت علم داشته باشد، کاملا مثل مرد، دعوتگر به حساب می‌آید. در […]

ادامه مطلب …

(۶۵۵) سوال: مطالعه کتاب‌های دینی

(۶۵۵) سوال: از میان کتاب‌های دینی، توصیه می‌کنید چه کتاب‌هایی را خریده و مطالعه کنم؟ جواب: یکی از بهترین کتاب‌هایی که دیده‌ام، کتاب (زاد المعاد في هدي خیر العباد) تألیف ابن قیم است. این کتاب هم در زمینه‌ی فقه است و هم در زمینه‌ی سیرت و طب. کتاب مفید دیگر، کتاب (ریاض الصالحین) تالیف نووی […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه