شنبه 15 ذیقعده 1447
۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵
2 می 2026

(۶۵۳) سوال: بهترین کتاب در علوم حدیث برای حفظ

(۶۵۳) سوال: بهترین کتاب برای حفظ در علوم حدیث چه کتابی است؟ همچنین بهترین شرحی که بر آن نوشته شده، چه کتابی است؟

جواب:

ظاهرا منظور سؤال کننده کتاب حدیث در مورد احکام است که یکی از بهترین‌ها، کتاب (عمدة الاحکام) تألیف حافظ عبدالغنی مقدسی است که مؤلف احادیثش را از روایاتی که بخاری و مسلم هر دو آنها را روایت کرده‌اند، برگزیده و شرح‌های متعددی دارد که یکی از سودمندترین آنها برای دانشجو، شرح ابن دقیق العید[۱] می‌باشد. اما برای مبتدئین شرح‌های زیادی وجود دارد که توسط علمای معاصر نوشته شده‌اند و نزد طلاب معروف و مشهورند.

سؤال کننده می‌گوید: جناب شیخ! بهترین کتاب در فقه چه کتابی است؟

جواب: بهترین کتاب در زمینه‌ی فقه کتاب (زاد المستقنع فی اختصار المقنع) تألیف موسی الحجاوی و شرح آن به نام (الروض المربع) تألیف منصور بهوتی است. این کتاب مختصر و مفید بوده و برای کسی مناسب است که می‌خواهد فقه را طبق مذهب حنبلی فرا بگیرد.

سؤال کننده می‌گوید: بهترین کتاب در نحو چیست؟

جواب: برای مبتدئین در نحو، کتاب (آجرومیه) و بعد از آن، کسی که نحو را یاد گرفته، کتاب الفیه‌ی ابن مالک را بخواند. حال اگر دانشجو بتواند این متون مختصر را حفظ نماید هم بسیار خوب است تا وقتی که بعدا به آن نیاز پیدا کرد، از آن استفاده کند.

***

[۱] بنام (إحکام الأحکام شرح عمدة الأحکام).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هو أفضل كتاب للحفظ في علم الحديث، وأفضل شرح له؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: يقصد السائل – فيما يظهر – كتاب الحديث في الأحكام، فمن أفضل الكتب (عمدة الأحكام) للحافظ عبد الغني المقدسي، فإنها عمدة لأنه انتقاها رحمه الله مما اتفق عليه البخاري ومسلم، ولها شروح متعددة، من أنفعها لطالب العلم شرح ابن دقيق العيد، وأما للمبتدئين فلها شروح متعددة من المعاصرين، معروفة بأيدي الطلبة.

يقول السائل: وما هو أفضل كتاب في الفقه يا فضيلة الشيخ؟

فأجاب رحمه الله تعالى : أفضل كتاب في الفقه كتاب (زاد المستقنع في اختصار المقنع)، لموسى الحجاوي، وشرحه (الروض المربع) لمنصور البهوتي رحمه الله، فإنه كتاب مختصر مفيد، هذا لمن أراد التفقه على مذهب الإمام أحمد بن حنبل رحمه الله.

يقول السائل: وما هو أفضل كتاب في النحو؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: في النحو (الآجرومية) للمبتدئين، ثم الألفية لمن أخذ حظا وافرًا من النحو، ويا حبذا لو حفظ الطالب هذه المتون المختصرة، حتى ينتفع بها حين يحتاج إليها في المستقبل.

مطالب مرتبط:

(۶۱۰) نصیحتی برای اصلاح نیت در طلب علم

(۶۱۰) سوال: نصیحت شما به طالب علمی که برای اصلاح نیت و اخلاصش تلاش کرده، اما نتوانسته آن را اصلاح کند و می‌ترسد مشمول احادیث وعید و تهدید قرار گیرد که در مورد خالص نبودن نیت آمده و امکان دارد به همین خاطر طلب علم را رها نماید، چیست؟ جواب: این سؤال مهمی برای طالب […]

ادامه مطلب …

(۶۶۹) دو کتاب (حادی الأرواح) و (الروح) ابن قیم

(۶۶۹) سوال: نظر شما در مورد دو کتاب (حادی الارواح) و (الروح) تالیف ابن قیم چیست؟ جواب: هر دو کتاب ابن قیم، یعنی (حادی الأرواح) و (الروح) کتاب‌های سودمندی هستند و خیر زیادی در آنها نهفته است. گر چه هر دو کتاب خالی از اشکالاتی که ما را در صحتشان متردد می‌کنند، نیستند، اما بدون […]

ادامه مطلب …

(۶۸۷) صحت مطالب کتاب بدائع الزهور

(۶۸۷) سوال: آیا مطالبی که در کتاب «بدائع الزهور» آمده صحیح هستند یا اینکه در آنها مبالغه شده است؟ جواب: کتاب «بدائع الزهور فی وقائع العصور» دارای مبالغات و دروغ‌های زیادی است. انسان باید از آن بر حذر بوده و آن را از خانه‌اش خارج کند تا مبادا فرزندانش مطالب آن را باور نمایند. من […]

ادامه مطلب …

(۶۴۶) آموزش قرآن به کسی که لکنت دارد

آموزش دادن قرآن به کسی که دچار لکنت زبان باشد، جایز است. زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {فاتقوا الله ما استطعتم}. سوره تغابن، آیه 16

ادامه مطلب …

(۷۱۷) حکم سخنی که در پایان سخنرانی گفته می‌شود

(۷۱۷) سوال: بعضی سخنرانان وقتی در مسجد برای جماعت سخنرانی می‌کنند، یا از روی کتاب می‌خوانند، در پایان قرائت می‌گویند: والله أعلم، و صلی الله علی نبینا محمد و علی آله و صحبه و سلم، یا می‌گویند: و بالله التوفیق، یا می‌گویند: صدق الرسول الکریم. حکم این سخن چیست؟ همچنین حکم گفتن صدق الله العظیم […]

ادامه مطلب …

(۷۰۵) سوال در مورد مسائل غیر واقعی

(۷۰۵) سوال: آیا می‌توانیم از مسائل و موضوعاتی سوال کنیم که اتفاق نیفتاده و اتفاق افتادنشان نیز بسیار بعید است؟ جواب: برای هر انسانی چه دانشجو و طالب علم باشد و چه انسان عادی، شایسته نیست که در مورد مسائل بعید الوقوع سوال کند. چون سوالشان نتیجه‌ای جز هدر دادن وقت، ندارد. انسان باید در […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه