دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۶۵۳) سوال: بهترین کتاب در علوم حدیث برای حفظ

(۶۵۳) سوال: بهترین کتاب برای حفظ در علوم حدیث چه کتابی است؟ همچنین بهترین شرحی که بر آن نوشته شده، چه کتابی است؟

جواب:

ظاهرا منظور سؤال کننده کتاب حدیث در مورد احکام است که یکی از بهترین‌ها، کتاب (عمدة الاحکام) تألیف حافظ عبدالغنی مقدسی است که مؤلف احادیثش را از روایاتی که بخاری و مسلم هر دو آنها را روایت کرده‌اند، برگزیده و شرح‌های متعددی دارد که یکی از سودمندترین آنها برای دانشجو، شرح ابن دقیق العید[۱] می‌باشد. اما برای مبتدئین شرح‌های زیادی وجود دارد که توسط علمای معاصر نوشته شده‌اند و نزد طلاب معروف و مشهورند.

سؤال کننده می‌گوید: جناب شیخ! بهترین کتاب در فقه چه کتابی است؟

جواب: بهترین کتاب در زمینه‌ی فقه کتاب (زاد المستقنع فی اختصار المقنع) تألیف موسی الحجاوی و شرح آن به نام (الروض المربع) تألیف منصور بهوتی است. این کتاب مختصر و مفید بوده و برای کسی مناسب است که می‌خواهد فقه را طبق مذهب حنبلی فرا بگیرد.

سؤال کننده می‌گوید: بهترین کتاب در نحو چیست؟

جواب: برای مبتدئین در نحو، کتاب (آجرومیه) و بعد از آن، کسی که نحو را یاد گرفته، کتاب الفیه‌ی ابن مالک را بخواند. حال اگر دانشجو بتواند این متون مختصر را حفظ نماید هم بسیار خوب است تا وقتی که بعدا به آن نیاز پیدا کرد، از آن استفاده کند.

***

[۱] بنام (إحکام الأحکام شرح عمدة الأحکام).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هو أفضل كتاب للحفظ في علم الحديث، وأفضل شرح له؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: يقصد السائل – فيما يظهر – كتاب الحديث في الأحكام، فمن أفضل الكتب (عمدة الأحكام) للحافظ عبد الغني المقدسي، فإنها عمدة لأنه انتقاها رحمه الله مما اتفق عليه البخاري ومسلم، ولها شروح متعددة، من أنفعها لطالب العلم شرح ابن دقيق العيد، وأما للمبتدئين فلها شروح متعددة من المعاصرين، معروفة بأيدي الطلبة.

يقول السائل: وما هو أفضل كتاب في الفقه يا فضيلة الشيخ؟

فأجاب رحمه الله تعالى : أفضل كتاب في الفقه كتاب (زاد المستقنع في اختصار المقنع)، لموسى الحجاوي، وشرحه (الروض المربع) لمنصور البهوتي رحمه الله، فإنه كتاب مختصر مفيد، هذا لمن أراد التفقه على مذهب الإمام أحمد بن حنبل رحمه الله.

يقول السائل: وما هو أفضل كتاب في النحو؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: في النحو (الآجرومية) للمبتدئين، ثم الألفية لمن أخذ حظا وافرًا من النحو، ويا حبذا لو حفظ الطالب هذه المتون المختصرة، حتى ينتفع بها حين يحتاج إليها في المستقبل.

مطالب مرتبط:

(۶۵۸) سوال: مشهورترین کتاب‌های تفسیر

(۶۵۸) سوال: مشهورترین کتاب‌های تفسیری که یک دانشجو می‌تواند آنها را تهیه کند، چه کتاب‌هایی هستند؟ جواب: بهتر می‌بینم که دانشجو تفسیر ابن کثیر و تفسیر شیخمان عبدالرحمن بن سعدی را تهیه کند. این دو از بهترین تفاسیری هستند که می‌شناسم. تفاسیر دیگری هم وجود دارند که مناسب دانشجویانی است که در درجات بالاتر علمی […]

ادامه مطلب …

(۶۶۷) کتاب (الروح) و (حادی الأرواح) از ابن قیم

(۶۶۷) سوال: نظرتان در مورد دو کتاب ابن قیم به نام‌های (الروح) و (حادی الأرواح) چیست؟ جواب: هر دو کتاب‌هایی بزرگ و مفید هستند. در هر دو کتاب، عبرت‌ها و احکام فقهی وجود دارد و هر دو جزء بهترین کتاب‌هایی است که نوشته شده‌اند. خود نویسنده یعنی ابن قیم چنان که همه می‌دانند، شخصی دانشمند […]

ادامه مطلب …

(۶۳۶) سوال: بهترین روش برای حفظ قرآن

(۶۳۶) سوال: به نظر شما برای کسی که می‌خواهد قرآن را حفظ کند، چه روشی از همه بهتر است؟ جواب: به نسبت هر کسی فرق دارد. برای بعضی آسان است آیات زیادی را حفظ کنند؛ یک صفحه را کامل حفظ کرده و سپس به قدری آن را تکرار می‌کنند که حفظشان تثبیت شود. بعضی دیگر […]

ادامه مطلب …

(۶۴۸) سوال: کتاب‌های مفید در اصول دین و احکام

(۶۴۸) سوال: کتاب‌هایی که یک مسلمان برای یادگیری اصول دین به آنها نیاز دارد تا احکام شرعی صحیح را از خلال آنها بفهمد، کدامند؟ ضمن اینکه من در برنامه‌ی شما شنیدم که در کتاب‌های روایت شده با سند، برخی از مطالب غیر صحیح وجود دارد. خواهش می‌کنم مهم‌ترین و مفیدترین کتاب‌ها را به من معرفی […]

ادامه مطلب …

(۶۸۸) برخی بدعتهای دفن و تعزیه

(۶۸۸) سوال: اینجا رسم است که وقتی یکی از اعضای خانواده وفات کرد، مردم سه روز اول برای عزا جمع می‎‌شوند و قرآن می‌خوانند و هر چقدر بتوانند، ختم می‌کنند. بعد یک جا جمع می‌شوند و یک شیخ یا یکی از زنان دعای ختم قرآن را که از روی کتاب (دعاء ختم القرآن) تالیف احمد […]

ادامه مطلب …

(۶۴۵) سؤال: حکم قرائت قرآن با لکنت زبان چیست؟

(۶۴۵) سؤال: از شما بزرگوار در مورد تجوید قرآن کریم سوال دارم. چون من می‌خواهم قرائت قرآن را به خوبی یاد بگیرم. اما خواندن آن با تجوید برای من سخت است و هنگام قرائت، بسیار دچار لکنت می‌شوم. معلمی هم ندارم که تجوید را به من بیاموزد. حال با توجه به این مسأله، قرائت قرآن […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه