سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۱۴۰۴) آیا شخص باید با دو دستش صورتش را بشوید؟

(۱۴۰۴) سوال: آیا شخص باید با دو دستش صورتش را بشوید؟

جواب:

نمی‌دانم منظور از این سؤال چیست: آیا شخصی که وضو می‌گیرد باید با دو دستش صورت خود را بشوید؟ آیا مگر ابزار دیگری غیر از دو دست هم وجود دارد که بتوان صورت را با آن شست؟ شاید منظورش این است که آیا شستن صورت قبل از شستن دو دست تا مچ، جایز است؟ اگر منظورش این است در پاسخ می‌گوییم: صورت را می‌توان قبل از دست‌ها شست و این کار اشکالی ندارد؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ} [المائدة: ۶] : (‌ای کسانی ‌که ایمان آورده‌اید! هرگاه خواستید به نماز برخیزید، صورت‌ها و دستانتان را تا آرنج‌ بشویید). در این آیه از شستن دو دست تا مچ، چیزی بیان نشد.

بهتر این است که شخص با سه مرتبه شستن دست‌ها تا مچ آغاز کند به خصوص اگر از خواب شب بیدار شده باشد زیرا در این حالت نباید دو دستش را در ظرف آب فرو ببرد تا این که آن را سه مرتبه بشوید و این تأکید در حق وی بیشتر می‌شود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «إذا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلاَ يَغْمِسْ يَدَهُ فِي الإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلاَثًا، فَإِنَّهُ لاَ يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ»[۱] : (هرگاه از خواب برخاستید، تا زمانی که دستانتان را سه مرتبه نشسته‌اید، آن را در آب فرو نبرید؛ زیرا نمی‌دانید که دستتان شب در کجا بوده است).

اگر منظورش این است که صورتش را با یک دست بشوید، شستن صورت با یک دست ایرادی ندارد. گمان می‌کنم منظور سؤال کننده همین است. اگر منظور دیگری دارد سؤال خود را دوباره برای این برنامه نوشته و آن را توضیح دهد.


[۱] صحیح بخاری: کتاب الوضوء، باب الاستجمار وترا، شماره (۱۶۲). صحیح مسلم: کتاب الطهارة، باب کراهة غمس المتوضئ، شماره (۲۷۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يلزم المتوضئ أن يغسل وجهه بكفيه؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: لا أدري ما وجه هذا السؤال: هل يلزم المتوضئ أن يغسل وجهه بكفيه؟ وهل هناك أداة لغسل الوجه سوى الكفين؟ ولعله أراد: هل يجوز للمتوضئ أن يغسل وجهه قبل غسل كفيه؟ فإن كان أراد ذلك فإننا نقول: لا حرج على المتوضئ أن يغسل وجهه قبل غسل كفيه؛ لقول الله -تبارك وتعالى: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ ﴾ [المائدة: 6]. ولم يذكر غسل الكفين. لكن الأفضل أن يبدأ بغسل الكفين ثلاثًا، ولا سيما إذا كان قائما من نوم الليل، فإنه يتأكد في حقه ألا يغمس يديه في الإناء حتى يغسلها ثلاثا؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلَا يَعْمِسْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلَاثًا، فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ».

وإن كان يقصد أنه يغسل وجهه بكفّ واحد فلا بأس بذلك. فهذا ما نظنه مراد السائل، فإن كان أراد شيئًا سوى ما ظنناه فليكتب مرة ثانية إلى البرنامج، وليوضح سؤاله.

مطالب مرتبط:

(۱۳۷۸) حکم گفتن (بسم الله) در وضو چیست؟

گفتن (بسم الله) در وضو، مشروع است زیرا وضو از جمله کارهای مهم می‌باشد که اگر (بسم الله) در ابتدای آن گفته نشود، برکت آن کم شده و دچار نقص می‌گردد؛..

ادامه مطلب …

(۱۴۱۴) آیا شستن اعضای وضو بیشتر از حدِ تعیین شده، جایز است؟

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در آیه‌ی وضو، غسل و تیمم، حدود شستن اعضایی که در وضو شسته می‌شود را مشخص نموده و فرمود: ...

ادامه مطلب …

(۱۴۴۳) حکم مضمضه پس از خوردن و آشامیدن در حالت وضو

اگر از خوردنی‌هایی که چربی ندارد باشد، چنانچه باعث آلودگی دهان شود، دهان شسته می‌شود اما در غیر این صورت، نیازی به شستن دهان نیست....

ادامه مطلب …

(۱۳۸۱) حکم شک در گفتن بسم‌الله هنگام وضو

هرگاه انسان گفتن (بسم الله) را در ابتدای وضو فراموش کرد سپس در وسط وضو به یاد آورد، همان لحظه (بسم الله) گفته و وضویش را ادامه می‌دهد....

ادامه مطلب …

(۱۴۰۳) حکم شرع در مورد شستن صورت و دست با صابون در هنگام وضو گرفتن چیست؟

شستن دست‌ها و صورت با صابون به هنگام وضو، مشروع نیست بلکه زیاده‌روی و سخت‌گیری است...

ادامه مطلب …

(۱۴۲۹) آیا برای زن جایز است در حالی که بر صورتش آرایش دارد نماز بخواند؟

چنین به نظر می‎‌رسد که آرایش و گذاشتن موارد آرایشی، لایه‌ای بر پوست ایجاد نمی‌کند که مانع رسیدن آب به پوست ‌شود لذا تفاوتی ندارد که قبل یا بعد از وضو آرایش کرده باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه