سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۶۹۳۸) بسیاری از مردم می‌گویند «این از سنت‌ها یا عادات ماست» لطفاً درباره‌ی این عبارت توضیح دهید؟

(۶۹۳۸) سوال: بسیاری از مردم می‌گویند «این از سنت‌ها یا عادات ماست» لطفاً درباره‌ی این عبارت توضیح دهید؟

جواب:

بسیاری از مردم بین عبادت و تقلید تفاوتی قائل نمی‌شوند و مرادشان از تقلید عبادت است که این نقصی در علم است و واجب می‌باشد که بین آنچه از دین ماست که هیچ اختیاری در آن نداریم و آنچه از عادات ماست که قابل تغییر به چیزهای مفیدتر و بهتر است، تفکیک کنیم به عنوان مثال، برخی مردم گمان می‌کنند که حجاب زنان و پوشاندن صورت آن‌ها از مردان بیگانه، از عادات است نه از عبادات و به همین دلیل تلاش می‌کنند این موضوع را تابع زمان و توسعه قرار دهند و می‌گویند: حجاب در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم متناسب با شرایط آن زمان بود اما اکنون شرایط زنان متفاوت می‌باشد و حکم آن نیز متفاوت است.

بدون شک، این سخن بسیار نادرست است زیرا حجاب از عادات نیست بلکه از عباداتی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به آن امر کرده است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد زنان پیامبرش می‌فرماید: {وَإِذَا سَأَلۡتُمُوهُنَّ مَتَـٰعا فَسۡـَٔلُوهُنَّ مِن وَرَاۤءِ حِجَابࣲۚ ذَٰلِكُمْ أَطۡهَرُ لِقُلُوبِكُمۡ وَقُلُوبِهِنَّ} [سوره اﻷحزاب: ۵۳]: (و هنگامی‌که چیزی (از وسایل زندگی به عاریت) خواستید، پس از آنان (= زنان پیامبر) از پشت پرده بخواهید، این (کار) برای دل‌های شما و دل‌های آنان پاکیزه‌تر است).

 رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز فرمودند: «إِنَّمَا جُعِلَ الِاسْتِئْذَانُ مِنْ أَجْلِ الْبَصَرِ»[۱]: (همانا اجازه خواستن (برای ورود) به خاطر (حفظ) چشم است) تا مبادا انسان به زنی که در خانه‌اش است نگاه کند و او درب را به روی خود بسته باشد.

پس مهم این است که کتاب و سنت دلالت می‌دهند که حجاب زنان از مردان بیگانه از عادات نیست بلکه از عبادات است که انسان آن را به قصد عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و با احتساب اجر و دوری از عقاب انجام می‌دهد.


[۱] صحیح بخاری: كتاب الاستئذان، باب الاستئذان من أجل البصر، شماره (٦٢٤١).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: تجري على ألسنة كثير من الناس عبارة: هذه من تقاليدنا، أو من عاداتنا لعل لكم توجيها في هذه العبارات؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: إن كثيرا من الناس لا يميز بين العبادة والتقليد، والتقليد يريدون به العبادة، وهذا نقص في العلم، والواجب أن نفرق بين ما كان من ديننا، فإنه لا خيار لنا فيه، وبين ما يكون من عاداتنا التي تكون قابلة للتغيير إلى ما هو أنفع منها وأصلح، ومن ذلك أن بعض الناس يظنون أن حجاب المرأة، وستر وجهها عن الرجال الأجانب من العادات، لا من العبادات، ولهذا يحاولون أن يجعلوا هذا تبعا للزمن والتطور، ويقولون: إن الحجاب في عهد الرسول – عليه الصلاة والسلام – كان مناسبا للحالة التي هم عليها، أما الآن فإن المناسب لحال النساء غير هذا الحكم.

ولا شك أن هذا قول خاطئ جدا، فإن الحجاب ليس من العادات، وإنما هو من العبادات التي أمر الله بها، قال الله -تعالى- في نساء رسوله صلى الله عليه وسلم ﴿ وَإِذَا سَأَلۡتُمُوهُنَّ مَتَـٰعا فَسۡـَٔلُوهُنَّ مِن وَرَاۤءِ حِجَابࣲۚ ذَٰلِكُمْ أَطۡهَرُ لِقُلُوبِكُمۡ وَقُلُوبِهِنَّ[الأحزاب: ٥٣].

وقال النبي صلى الله عليه وسلم: «إِنَّمَا جُعِلَ الِاسْتِنْذَانُ مِنْ أَجْلِ البَصَرِ». لئلا ينظر الإنسان إلى المرأة وهي في بيتها، وقد أغلقت الباب عليها.

فالمهم أن الكتاب والسُّنَّة قد دلا على أن احتجاب المرأة عن الرجال الأجانب ليس من العادات، وإنما هو من العبادات التي يفعلها الإنسان تعبدا الله -عز وجل- واحتسابا للأجر، وبعدا عن الجريمة.

مطالب مرتبط:

(۶۹۴۹) حکم کسی که با جمعی می‌نشیند و وقتی وقت نماز فرا می‌رسد، در میان آنها حرص بر ادای نماز جماعت نمی‌بیند، چیست؟

نظر ما این است که با چنین افرادی در وقت نماز جماعت نشیند زیرا آنها از دوستان بد هستند و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است:...

ادامه مطلب …

(۶۸۷۰) گناهان کبیره کدام‌اند؟

گناهان کبیره آنهایی هستند که بر آنها عقوبت خاصی تعیین شده است، یعنی تنها با نهی یا حرام بودن (در نصوص) نیامده است بلکه حتماً باید عقوبت ویژه‌ای نیز برای آنها (در نصوص قرآن و سنت) آمده باشد...

ادامه مطلب …

(۶۸۹۵) حکم کوتاهی حافظ قرآن در عمل به نماز شب و تلاوت مستمر

به خاطر این گناهکار نیست زیرا انسان هر زمان که واجبات اسلام و ارکان آن را به جا آورد، گناهی بر او نیست اما شایسته است از آنجایی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به او نعمت حفظ قرآن عطا کرده، بر تلاوت قرآن حریص باشد زیرا تلاوت قرآن پاداش بزرگی دارد...

ادامه مطلب …

(۶۹۱۶) حکم استفاده از هسته خرما یا پوسته برخی مغزها برای ساخت تابلوهای هنری چیست؟

استفاده از هسته خرما برای اهداف هنری اشکالی ندارد زیرا در زمان حاضر هسته خرما ارزشی ندارد و بیشتر مردم آن را در زباله‌ها که دور ریخته می‌شوند، می‌اندازند....

ادامه مطلب …

(۶۸۶۷) آیا فکر کردن به گناه یا معصیت بدون انجام دادن آن، گناه است؟

فکر کردن به معصیت، گناه یا حرام محسوب نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۶۸۵۴) حکم افزایش مبالغ در کمک‌های متقابل ازدواج و ختنه

در مورد ازدواج، کمک کردن به داماد نیز اشکالی ندارد، این کمک به عنوان قرض محسوب نمی‌شود؛ بنابراین، اگر فردی که به او کمک شده فوت کند، این کمک دینی بر عهده او نخواهد بود و از میراث او گرفته نمی‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه