دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۶۸۷۰) گناهان کبیره کدام‌اند؟

(۶۸۷۰) سوال: گناهان کبیره کدام‌اند؟ و گناهان صغیره کدام‌اند؟ و «اللَّمَم» به چه معناست؟

جواب:

گناهان کبیره آنهایی هستند که بر آنها عقوبت خاصی تعیین شده است، یعنی تنها با نهی یا حرام بودن (در نصوص) نیامده است بلکه حتماً باید عقوبت ویژه‌ای نیز برای آنها (در نصوص قرآن و سنت) آمده باشد مانند اینکه گفته شود: کسی که این کار را انجام دهد مؤمن نیست یا از ما نیست یا عباراتی مشابه، این‌ها گناهان کبیره هستند.

گناهان صغیره آنهایی هستند که عقوبت مشخصی در مورد آن‌ها نیامده باشد اما درباره «لَمَم» در این قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که می‌‌فرماید: {ٱلَّذِینَ یَجۡتَنِبُونَ كَبَـٰۤىِٕرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ} [سوره النجم: ۳۲]: ((همان) کسانی‌که از گناهان کبیره و اعمال زشت جز گناهان صغیره دوری می‌کنند)، گفته شده است که معنای آن گناهان صغیره است و بر این اساس، استثنای منقطع می‌باشد.

همچنین گفته شده است که {إِلَّا ٱللَّمَمَ} یعنی مگر مقدار اندکی از گناهان کبیره.

در هر صورت، انسان باید از هر گناهی که مرتکب شده به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند، چه گناه صغیره باشد و چه کبیره چرا که انسان نمی‌داند چه زمانی مرگ غافل‌گیرش می‌کند، پس بر او واجب است که فوراً به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از هر گناهی توبه کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي الكبائر من الذنوب؟ وما هي الصغائر؟ وما معنى اللَّمَم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الكبائر هي ما رُتِّب عليه عقوبة خاصة، بمعنى أنها ليست مقتصرةً على مجرد النهي أو التحريم، بل لا بد من عقوبة خاصة، مثل أن يقال: من فعل هذا فليس بمؤمن، أو فليس منا، أو ما أشبه ذلك، هذه هي الكبائر.

والصغائر هي المحرمات التي ليس عليها عقوبة.

وأما اللَّمَم في قوله – تعالى -: ﴿ ٱلَّذِینَ یَجۡتَنِبُونَ كَبَـٰۤىِٕرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ ﴾ [النجم: ۳۲] فقيل: معناه إلا الصغائر، وعلى هذا يكون الاستثناء منقطعا.

وقيل : إلا اللمم يعني إلا الشيء القليل من الكبائر.

وعلى كل حال فعلى الإنسان أن يتوب إلى الله من كل ذنب فعله، سواء كان صغيرا، أو كبيرًا، لأن الإنسان لا يدري متى يفجؤه الموت، فيجب عليه أن يبادر بالتوبة إلى الله -عز وجل- من كل ذنب.

مطالب مرتبط:

(۶۹۰۵) حکم قطع رابطه بین دو دوست چیست؟

قطع رابطه میان مسلمانان حرام است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که از هجر کردن نهی کرده و امر کرده که ما بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ،  برادران هم باشیم...

ادامه مطلب …

(۶۸۷۸) آیا پرده‌های خانه باید فقط برای پوشاندن پنجره باشند؟

پرده‌هایی که امروزه نصب می‌شوند، اگر برای هدفی صحیح غیر پوشاندن مانند پوشاندن پنجره از آفتاب یا موارد مشابه باشد، اشکالی ندارد زیرا این پوششی برای سنگ و گل نیست بلکه برای جلوگیری از اذیت یا به‌دست آوردن فایده‌ای با این پرده است....

ادامه مطلب …

(۶۸۸۰) آیا جایز است که مرد به زن اجنبی (نامحرم) سلام یا مصافحه کند؟

جایز نیست که مرد با زن اجنبی (نامحرم) مصافحه کند و منظور از زن اجنبی زنی است که از محارم او نیست و تفاوتی نمی‌کند که به‌طور مستقیم دست بدهد یا از پشت مانع...

ادامه مطلب …

(۶۸۵۳) حکم استفاده غیررسمی از خدمات خوابگاه و رستوران دانشگاه

بر او واجب است که خوابگاه دانشگاه را ترک کند اما اگر او واقعاً نیازمند اقامت در خوابگاه دانشگاه است، پس مجدداً به مسئولان مربوطه درخواست بدهد تا اقامت رسمی به او اعطا شود و با این مجوز رسمی، اقامت و استفاده از غذای دانشگاه برای او حلال خواهد بود....

ادامه مطلب …

(۶۸۹۴) آیا جایز است هنگام بارش باران قرآن تلاوت کرد؟

تلاوت قرآن هنگام بارش باران مشروع نیست بلکه تلاوت قرآن در هر زمانی مشروع است اما آنچه هنگام بارش باران مشروع است، این است که بگوید: «اللهمَّ صَيِّبًا نَافِعًا»[1]: (بار الهی آن را بارانی سودمند قرار بده) ...

ادامه مطلب …

(۶۹۲۵) بهترین راه‌حل میانه‌روی چیست؟

بهترین راه‌حل میانه‌روی است، انسان نباید در لباس و ظاهرش متکبر و خود بزرگ‌بین باشد و نباید هم خود را فروتن و ضعیف نشان دهد بلکه باید شادی و سرور خود را نشان دهد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه