(۶۹۰۶) سوال: آیا ایرادی دارد که انسان وقتی چیزی را فراموش می‌کند یا چیزی را گم می‌کند، ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بر وجه غیرمخصوص، زیاد بگوید؟ مثلاً بگوید: لا إله إلا الله، استغفر الله، لا إله إلا الله والله أكبر، لا إله إلا الله و لا حول و لا قوة إلا بالله، سپس بگوید: عسى ربي أن يهديني لإقرب من هذا رشدا، این را مطابق با آیه‌ای که در سوره کهف آمده انجام می‌دهد: {وَٱذۡكُر رَّبَّكَ إِذَا نَسِیتَ وَقُلۡ عَسَىٰۤ أَن یَهۡدِیَنِ رَبِّی لِأَقۡرَبَ مِنۡ هَـٰذَا رَشَدࣰا} [سوره الكهف: ۲۴]: (و هرگاه فراموش کردی (و إن شاء الله نگفتی) پروردگارت را به خاطر بیاور، و بگو: امیدوارم که پروردگارم مرا به راهی روشن‌تر از این هدایت کند) یا این موضوع مخصوص آیه قبلی است؟

جواب:

اگر انسان چیزی را فراموش کند، از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهد که او را به یادش بیاورد، پس بگوید: (اللهم ذكِّرْني ما نسيت، و َعلِّمْني ما جَهِلتُ): (باراللهی آنچه را که فراموش کرده‌ام به یادم بیاور و آنچه را نمی‌دانم به من بیاموز) یا مشابه آن.

اما اینکه آیا ذکر گفتن هنگام فراموشی باعث به یاد آوردن می‌شود، در این مورد نمی‌دانم؛ آیه ممکن است به این معنا باشد: که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را یاد کن وقتی فراموش کردی زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به او فرموده است: {وَلَا تَقُولَنَّ لِشَا۟یۡءٍ إِنِّی فَاعِلࣱ ذَٰلِكَ غَدًا * إِلَّاۤ أَن یَشَاۤءَ ٱللَّهُۚ وَٱذۡكُر رَّبَّكَ إِذَا نَسِیتَ وَقُلۡ عَسَىٰۤ أَن یَهۡدِیَنِ رَبِّی لِأَقۡرَبَ مِنۡ هَـٰذَا رَشَدࣰا} [سوره الكهف: ۲۳-۲۴]: (و هرگز درباره‌ی هیچ چیز نگو: من فردا آن را انجام می‌دهم* مگر اینکه الله بخواهد و هرگاه فراموش کردی (و إن شاء الله نگفتی) پروردگارت را به خاطر بیاور) یعنی در گفته‌ات استثنا قرار بده و بگو: مگر اینکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهد، وقتی فراموش کردی که آن (مگر اینکه الله بخواهد) را هنگام گفتن اینکه فردا فلان کار را خواهم کرد بگویی.