چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۶۸۶۰) حکم اسراف در غسل، وضو یا پوشش چیست؟

(۶۸۶۰) سوال: حکم اسراف در غسل، وضو یا پوشش چیست؟

جواب:

اسراف به معنای تجاوز از حد در هر کاری است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَكُلُوا۟ وَٱشۡرَبُوا۟ وَلَا تُسۡرِفُوۤا۟} [سوره اﻷعراف: ۳۱]: (و (نیز) بخورید و بیاشامید ولی اسراف نکنید) لذا به خوردن و آشامیدن امر کرده و از اسراف نهی کرده است سپس بعد از نهی می‌فرماید: {إِنَّهُۥ لَا یُحِبُّ ٱلۡمُسۡرِفِینَ} [سوره اﻷنعام: ۱۴۱]: (بی‌گمان الله اسراف‌کاران را دوست نمی‌دارد).

اینکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ محبت خود را از اسراف‌کاران نفی کرده، دلالت بر کراهت او از اسراف دارد؛ بنابراین اسراف در خوردن، آشامیدن، پوشیدن، مسکن و دیگر موارد حرام است همچنین در غسل و وضو نیز باید انسان از حد تعیین شده توسط شریعت تجاوز نکند و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گاهی در وضو یک بار و گاهی دو بار و گاهی سه بار اعضا را می‌شست همچنین وضوهای متفاوتی انجام می‌داد یعنی بعضی اعضا را سه بار و برخی را دو بار و برخی را یک بار می‌شست، بنابراین برای مؤمن شایسته نیست که از آنچه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در وضو و غسل تشریع کرده، فراتر رود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الإسراف في الغسل، أو الوضوء، أو اللباس؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الإسراف هو مجاوزة الحد في كل شيء، وقد قال الله – تعالى – ﴿ وَكُلُوا۟ وَٱشۡرَبُوا۟ وَلَا تُسۡرِفُوۤا ﴾ [الأعراف: ٣١]، فأمر بالأكل والشرب، ونهى عن الإسراف، ثم ختم النهي بقوله ﴿ إِنَّهُۥ لَا یُحِبُّ ٱلۡمُسۡرِفِینَ ﴾ [الأنعام: ١٤١].

ونَفْي الله – تعالى – المحبة عن المسرفين تدلّ على كراهته للإسراف، وعلى هذا فيكون الإسراف محرَّما في المآكل والمشارب والملابس والمساكن وغيرها، وكذلك أيضا بالنسبة للغسل، وبالنسبة للوضوء لا يتجاوز الإنسان ما حده الشرع في ذلك، والنبي -عليه الصلاة والسلام- توضأ مرة مرة، ومرتين مرتين وثلاثا ثلاثا، وتوضأ وضوءا متفاوتا بعض الأعضاء ثلاثا، وبعضها مرتين، وبعضها مرة، فلا ينبغي للمرء المؤمن أن يتجاوز ما شرعه النبي صلى الله عليه وسلم في الوضوء، ولا في الغسل.

مطالب مرتبط:

(۶۸۵۹) حکم اشتغال همراهان مقیم با وجود منع قانونی در اقامت

حرام است که فرد از شرایطی که هنگام اعطای اقامت به او وضع شده، تجاوز کند؛ لذا اگر یکی از شرایط این باشد که نباید کار کند، بر او واجب است که از کار کردن خودداری کند....

ادامه مطلب …

(۶۸۵۱) حکم شرعی نسبت دادن چشم‌زخم به دیگران

ادعای این‌که او را چشم‌زخم زده است ممکن است نادرست باشد و از توهماتی باشد که شیطان در دل او انداخته است و اگر احتمال این موضوع وجود داشته باشد، بر برادر دیگر شایسته است که کاری کند تا دل او آرام گیرد به‌گونه‌ای که وضو بگیرد...

ادامه مطلب …

(۶۹۰۴) علت ناتوانی از قیام شب و رابطه آن با گناهان

موانع انجام طاعت فراوان است و شاید یکی از دلایل آن گناهان باشد....

ادامه مطلب …

(۶۸۸۵) آیا نماز و اعمال خیری که زنی بی‌حجاب انجام می‌دهد، پاداش دارد؟

او بر اعمال صالح‌اش پاداش خواهد گرفت و از آن‌ها نفع خواهد برد اما برای او جایز نیست که بر معصیت اصرار ورزد بلکه بر او واجب می‌باشد که از آن خلاص شود تا با آن کامل شود، محرمات را ترک کند و آنچه از دستورات که میسر است را به جا آورد....

ادامه مطلب …

(۶۸۶۴) چگونه بین اسراف، کرم و سخاوت تفاوت قائل شویم؟

سخاوت و کرم این است که فرد با دست و دلبازی، آنچه را که شایسته است ببخشد به صورتی که بدان امر شده است و بدون اسراف، ببخشد همان‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  فرموده است...

ادامه مطلب …

(۶۸۴۱) آیا سختی‌های سکرات مرگ، گناهان را کاهش می‌دهد؟

هر چیزی که به انسان می‌رسد، از جمله بیماری، سختی، نگرانی یا غم حتی اگر خاری به او برسد، کفاره گناهان اوست و اگر انسان صبر کند و پاداش را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ طلب کند، علاوه بر پاک شدن گناهان، به خاطر صبری که در برابر این مصیبت نشان داده، پاداش نیز دریافت خواهد کرد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه