پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۶۸۶۰) حکم اسراف در غسل، وضو یا پوشش چیست؟

(۶۸۶۰) سوال: حکم اسراف در غسل، وضو یا پوشش چیست؟

جواب:

اسراف به معنای تجاوز از حد در هر کاری است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَكُلُوا۟ وَٱشۡرَبُوا۟ وَلَا تُسۡرِفُوۤا۟} [سوره اﻷعراف: ۳۱]: (و (نیز) بخورید و بیاشامید ولی اسراف نکنید) لذا به خوردن و آشامیدن امر کرده و از اسراف نهی کرده است سپس بعد از نهی می‌فرماید: {إِنَّهُۥ لَا یُحِبُّ ٱلۡمُسۡرِفِینَ} [سوره اﻷنعام: ۱۴۱]: (بی‌گمان الله اسراف‌کاران را دوست نمی‌دارد).

اینکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ محبت خود را از اسراف‌کاران نفی کرده، دلالت بر کراهت او از اسراف دارد؛ بنابراین اسراف در خوردن، آشامیدن، پوشیدن، مسکن و دیگر موارد حرام است همچنین در غسل و وضو نیز باید انسان از حد تعیین شده توسط شریعت تجاوز نکند و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گاهی در وضو یک بار و گاهی دو بار و گاهی سه بار اعضا را می‌شست همچنین وضوهای متفاوتی انجام می‌داد یعنی بعضی اعضا را سه بار و برخی را دو بار و برخی را یک بار می‌شست، بنابراین برای مؤمن شایسته نیست که از آنچه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در وضو و غسل تشریع کرده، فراتر رود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الإسراف في الغسل، أو الوضوء، أو اللباس؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الإسراف هو مجاوزة الحد في كل شيء، وقد قال الله – تعالى – ﴿ وَكُلُوا۟ وَٱشۡرَبُوا۟ وَلَا تُسۡرِفُوۤا ﴾ [الأعراف: ٣١]، فأمر بالأكل والشرب، ونهى عن الإسراف، ثم ختم النهي بقوله ﴿ إِنَّهُۥ لَا یُحِبُّ ٱلۡمُسۡرِفِینَ ﴾ [الأنعام: ١٤١].

ونَفْي الله – تعالى – المحبة عن المسرفين تدلّ على كراهته للإسراف، وعلى هذا فيكون الإسراف محرَّما في المآكل والمشارب والملابس والمساكن وغيرها، وكذلك أيضا بالنسبة للغسل، وبالنسبة للوضوء لا يتجاوز الإنسان ما حده الشرع في ذلك، والنبي -عليه الصلاة والسلام- توضأ مرة مرة، ومرتين مرتين وثلاثا ثلاثا، وتوضأ وضوءا متفاوتا بعض الأعضاء ثلاثا، وبعضها مرتين، وبعضها مرة، فلا ينبغي للمرء المؤمن أن يتجاوز ما شرعه النبي صلى الله عليه وسلم في الوضوء، ولا في الغسل.

مطالب مرتبط:

(۶۹۴۷) حکم نگاه شرع به ازدواج با زن بیوه و پاسخ به طعنه‌های اطرافیان

ازدواج تو با این زنی که قبل از تو ازدواج کرده، اشکالی ندارد و بر تو عیب و سرزنشی نیست و آنهایی که تو را سرزنش می‌کنند یا بر تو عیب می‌گذارند، همان‌ها هستند که باید سرزنش شوند و بر آن‌ها عیب است و اجازه ندارند بین مرد و همسرش دخالت یا تعرض کنند...

ادامه مطلب …

(۶۹۴۴) حکم کاشت گل‌ها به‌ خاطر عطر، جلوه و زیبایی آنها در خانه چیست؟

برای انسان اشکالی ندارد که در خانه درختان و گیاهان خوشبو بکارد که باعث شادابی و آرامش خاطر او شود زیرا این‌ها از نعمت‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بندگان است....

ادامه مطلب …

(۶۸۵۳) حکم استفاده غیررسمی از خدمات خوابگاه و رستوران دانشگاه

بر او واجب است که خوابگاه دانشگاه را ترک کند اما اگر او واقعاً نیازمند اقامت در خوابگاه دانشگاه است، پس مجدداً به مسئولان مربوطه درخواست بدهد تا اقامت رسمی به او اعطا شود و با این مجوز رسمی، اقامت و استفاده از غذای دانشگاه برای او حلال خواهد بود....

ادامه مطلب …

(۶۹۱۷) آیا گفتن “خدا تو را نبخشد” پس از مرگ، دامن‌گیر میّت می‌شود؟

شایسته است کسی که حقی بر گردن متوفی دارد، او را ببخشد و از او درگذرد زیرا متوفی اکنون در دنیای جزا و عقوبت بر حقوق بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرار دارد مگر این‌که حق مالی بزرگی باشد و صاحب حق به آن نیازمند باشد...

ادامه مطلب …

(۶۹۵۰) من دوستی دارم که مرا به سمت شر می‌کشاند و او از هفت سال پیش دوستم است؛ باید با او چه بکنم؟

بر تو واجب است که این دوست که تو را به شر فرا می‌خواند، نصیحت کنی، اگر هدایت شد، به سود خود اوست و اگر هدایت نشد، باید از او جدا شوی....

ادامه مطلب …

(۶۸۷۲) امکان فراموشی کامل حافظ قرآن

این نوع داستان‌هایی که در کتاب‌ها نقل می‌شود نیاز به سند صحیح از کسانی که از آن‌ها نقل می‌شوند دارند زیرا هر خبری باید دارای سند باشد؛ لذا خبری که بدون سند آمده، پذیرفته نمی‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه