سه‌شنبه 18 ربیع‌الثانی 1448
۶ مهر ۱۴۰۵
29 سپتامبر 2026

(۶۸۶۰) حکم اسراف در غسل، وضو یا پوشش چیست؟

(۶۸۶۰) سوال: حکم اسراف در غسل، وضو یا پوشش چیست؟

جواب:

اسراف به معنای تجاوز از حد در هر کاری است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَكُلُوا۟ وَٱشۡرَبُوا۟ وَلَا تُسۡرِفُوۤا۟} [سوره اﻷعراف: ۳۱]: (و (نیز) بخورید و بیاشامید ولی اسراف نکنید) لذا به خوردن و آشامیدن امر کرده و از اسراف نهی کرده است سپس بعد از نهی می‌فرماید: {إِنَّهُۥ لَا یُحِبُّ ٱلۡمُسۡرِفِینَ} [سوره اﻷنعام: ۱۴۱]: (بی‌گمان الله اسراف‌کاران را دوست نمی‌دارد).

اینکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ محبت خود را از اسراف‌کاران نفی کرده، دلالت بر کراهت او از اسراف دارد؛ بنابراین اسراف در خوردن، آشامیدن، پوشیدن، مسکن و دیگر موارد حرام است همچنین در غسل و وضو نیز باید انسان از حد تعیین شده توسط شریعت تجاوز نکند و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گاهی در وضو یک بار و گاهی دو بار و گاهی سه بار اعضا را می‌شست همچنین وضوهای متفاوتی انجام می‌داد یعنی بعضی اعضا را سه بار و برخی را دو بار و برخی را یک بار می‌شست، بنابراین برای مؤمن شایسته نیست که از آنچه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در وضو و غسل تشریع کرده، فراتر رود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الإسراف في الغسل، أو الوضوء، أو اللباس؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الإسراف هو مجاوزة الحد في كل شيء، وقد قال الله – تعالى – ﴿ وَكُلُوا۟ وَٱشۡرَبُوا۟ وَلَا تُسۡرِفُوۤا ﴾ [الأعراف: ٣١]، فأمر بالأكل والشرب، ونهى عن الإسراف، ثم ختم النهي بقوله ﴿ إِنَّهُۥ لَا یُحِبُّ ٱلۡمُسۡرِفِینَ ﴾ [الأنعام: ١٤١].

ونَفْي الله – تعالى – المحبة عن المسرفين تدلّ على كراهته للإسراف، وعلى هذا فيكون الإسراف محرَّما في المآكل والمشارب والملابس والمساكن وغيرها، وكذلك أيضا بالنسبة للغسل، وبالنسبة للوضوء لا يتجاوز الإنسان ما حده الشرع في ذلك، والنبي -عليه الصلاة والسلام- توضأ مرة مرة، ومرتين مرتين وثلاثا ثلاثا، وتوضأ وضوءا متفاوتا بعض الأعضاء ثلاثا، وبعضها مرتين، وبعضها مرة، فلا ينبغي للمرء المؤمن أن يتجاوز ما شرعه النبي صلى الله عليه وسلم في الوضوء، ولا في الغسل.

مطالب مرتبط:

(۶۸۷۵) چه چیزهایی باعث زندگی سعادتمندانه در دنیا و آخرت می‌شود؟

اسباب آن دو چیز است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در کتابش بیان کرده و فرموده است: {مَنۡ عَمِلَ صَـٰلِحࣰا مِّن ذَكَرٍ أَوۡ أُنثَىٰ وَهُوَ مُؤۡمِنࣱ فَلَنُحۡیِیَنَّهُۥ حَیَوٰةࣰ طَیِّبَةࣰۖ وَلَنَجۡزِیَنَّهُمۡ أَجۡرَهُم بِأَحۡسَنِ مَا كَانُوا۟ یَعۡمَلُونَ}...

ادامه مطلب …

(۶۸۴۶) تفاوت بین چشم‌زخم و حسد چیست؟

بین چشم‌زخم و حسد تفاوت مؤثری وجود ندارد اما اصل چشم‌زخم از حسد است و چشم زخم زننده (العیاذ بالله) در قلبش حسادت بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را دارد و خیر و خوبی را برای هیچ کس دوست ندارد...

ادامه مطلب …

(۶۸۳۹) حکم شرعی شکایت خواهران از مشکلات نزد یکدیگر

این دادخواهی از غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ محسوب نمی‌شود بلکه این یک اطلاع‌رسانی است به منظور مشورت و تبادل نظر و این امری طبیعی است که انسان‌ها بر آن سرشته شده‌اند....

ادامه مطلب …

(۶۹۴۵) حکم تعارض میان اطاعت همسر و مخالفت مادر در انجام اعمال نیک

شرط نیست که در انجام کار نیک از او اجازه بگیری مگر اینکه انجام این کار مانع استمتاع او از حق خودش می‌شود و اگر این کار مانع استمتاعی که حق اوست، نشود، در این زمینه هیچ‌گونه حقی بر تو ندارد....

ادامه مطلب …

(۶۹۰۴) علت ناتوانی از قیام شب و رابطه آن با گناهان

موانع انجام طاعت فراوان است و شاید یکی از دلایل آن گناهان باشد....

ادامه مطلب …

(۶۹۵۰) من دوستی دارم که مرا به سمت شر می‌کشاند و او از هفت سال پیش دوستم است؛ باید با او چه بکنم؟

بر تو واجب است که این دوست که تو را به شر فرا می‌خواند، نصیحت کنی، اگر هدایت شد، به سود خود اوست و اگر هدایت نشد، باید از او جدا شوی....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه