جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۶۸۵۳) حکم استفاده غیررسمی از خدمات خوابگاه و رستوران دانشگاه

(۶۸۵۳) سوال: او دانشجوی دانشگاه است و به صورت غیررسمی در خوابگاه دانشگاه اقامت دارد و از غذای رستوران دانشگاه استفاده می‌کند، آیا این کار برای او جایز است یا اینکه این رستوران به طور اختصاصی برای دانشجویان رسمی ساکن در خوابگاه است؟

جواب:

این سوال کننده می‌گوید: او در خوابگاه دانشگاه اقامت دارد و از دانشجویان دانشگاه است، اما اقامت او به صورت غیررسمی بوده است، آیا جایز است که او در خوابگاه بماند و از غذای رستوران دانشگاه استفاده کند؟ پاسخ ما این است که برای او جایز نیست که در خوابگاه بماند یا از غذای رستوران دانشگاه استفاده کند زیرا او حقی در آن ندارد اگر که به صورت رسمی نیست.

بر او واجب است که خوابگاه دانشگاه را ترک کند اما اگر او واقعاً نیازمند اقامت در خوابگاه دانشگاه است، پس مجدداً به مسئولان مربوطه درخواست بدهد تا اقامت رسمی به او اعطا شود و با این مجوز رسمی، اقامت و استفاده از غذای دانشگاه برای او حلال خواهد بود.

در این مناسبت، دوست دارم به برادران مسلمانم نصیحت کنم که کم‌شمردن و بی‌توجهی به اینگونه مسائل یا استفاده از حیله‌های غیرمجاز برای فریب دادن مسئولان و گاهی دروغ گفتن به آن‌ها، نوعی خیانت محسوب می‌شود و چیزی که از راه خیانت به دست آید، برای آن‌ها برکتی نخواهد داشت همانطور که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده که فرمودند: «الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا فَإِنْ صَدَقَا وَبَيَّنَا بُورِكَ لَهُمَا فِي بَيْعِهِمَا، وَإِنْ كَتَمَا وَكَذَبَا مُحِقَتْ بَرَكَةُ بَيْعِهِمَا»[۱]: (فروشنده و خریدار تا زمانی که از هم جدا نشده‌اند، حق انتخاب (فسخ معامله) دارند، اگر راست بگویند و حقیقت را آشکار کنند، برکت در معامله‌شان خواهد افتاد اما اگر حقیقت را پنهان کنند و دروغ بگویند، برکت از معامله‌شان برداشته می‌شود).

مؤمن امین و راستگو است و دروغ نمی‌گوید، خیانت نمی‌کند و کسی را فریب نمی‌دهد، لذا نصیحت من به همه افرادی که با مسؤلان و صاحبان امر در تعامل هستند این است که با صداقت و درستی و وضوح با آن‌ها برخورد کنند.


[۱] صحیح بخاری: كتاب البيوع، باب إذا بين البيعان ولم يكتها ونصحا، شماه (۱۹۷۳)، وصحیح مسلم: كتاب البيوع، باب الصدق في البيع والبيان، شماره (١٥٣٢).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه طالب في الجامعة، يسكن في القسم الداخلي بغير صفة رسمية، ويأكل من مطعم الجامعة، فهل يحق له ذلك، أم يُعتبر هذا المطعم وقفًا للطلبة الرسميين فقط في القسم الداخلي؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا السائل يقول: إنه يسكن في سكن الجامعة، وهو من طلاب الجامعة، لكن سكناه كانت بغير صفة رسمية، فهل يحل له ذلك؟ يعني: هل يحل له أن يسكن، ويطعم من مطعم الجامعة؟ وجوابنا على هذا: أنه لا يحل له أن يسكن ولا أن يأكل، ويطعم من مطعم الجامعة، لأنه لا حَقَّ له في ذلك إذا لم يكن بصفة رسمية.

ويجب عليه الخروج من سكن الجامعة ولكن إذا كان مضطرا إلى السكن في سكن الجامعة فليقدّم مرة أخرى للجهات المسئولة لتمنحه السكني، فيكون سكناه في ذلك بصفة رسمية يستبيح بها السكن والأكل والشرب من الجامعة.

وإنني بهذه المناسبة أود أن أنصح إخواني المسلمين بأن الاستخفاف في مثل هذه الأمور، أو الالتواء في الطلب بالحيل المحرمة التي يُموهون بها على ولي الأمر، ويكذبون عليه أحيانا يعتبر ذلك من الخيانة، ولا بركة لهم فيما يحصلون عن طريق الخيانة، كما صح عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: «البَيِّعَانِ بِالخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا، فَإِنْ صَدَقَا وَبَيَّنَا بُورِكَ هُمَا فِي بَيْعِهِمَا، وَإِنْ كَتَهَا وَكَذَبَا محِقَّتْ بَرَكَةُ بيعهما».

والمؤمن أمين صدوق لا يكذب، ولا يخون ولا يغدر بأحد، فنصيحتي لكل من يتعامل مع ولاة الأمور أن يتعامل معهم بالحق والصدق والبيان.

مطالب مرتبط:

(۶۹۰۵) حکم قطع رابطه بین دو دوست چیست؟

قطع رابطه میان مسلمانان حرام است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که از هجر کردن نهی کرده و امر کرده که ما بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ،  برادران هم باشیم...

ادامه مطلب …

(۶۸۹۸) اعتدال و توازن در اسلام چگونه است؟

اعتدال و توازن در اسلام این است که انسان در اطاعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کوتاهی نکند و چیزی به آن زیاد نیز نکند زیرا دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ میان کسانی که در آن افراط و تفریط دارند، قرار گرفته است؛ لذا تکلف و سخت‌گیری در اسلام مشروع نیست و کوتاهی و بی‌توجهی هم مشروع نمی‌باشد، بنابراین انسان باید میانه‌رو باشد....

ادامه مطلب …

(۶۸۸۶) چگونه به کسانی که درباره کروی بودن زمین در دین، از ما سوال می‌کنند پاسخ دهیم؟

زمین کروی است و این به دلالت قرآن و واقع و سخنان اهل علم است: اما به دلالت قرآن، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید:...

ادامه مطلب …

(۶۸۴۳) رأی شرع در مورد کسی که می‌گوید شب إسراء برتر از شب قدر است، چیست؟

آنچه در این مسئله می‌بینیم این است که شب قدر برای امت برتر از شب إسراء است اما به نسبت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ممکن است شب اسراء که شب معراج می‌باشد برای ایشان برتر باشد زیرا این شب خاص ایشان بود و در آن به فضائلی دست یافت که در شب‌های دیگر نصیبش نشده است؛ بنابراین ما شب قدر را به طور مطلق برتر نمی‌دانیم و همچنین شب اسراء که شب معراج است را نیز به طور مطلق برتر نمی‌دانیم....

ادامه مطلب …

(۶۹۲۹) ما راهنمایی شما را برای کسی که به نیکی که از طرف برخی افراد به او می‌رسد زشت می‌داند، می‌خواهیم

به نحوی که شرایطش اقتضا می‌کند، نیکی کسی را که به او خوبی کرده است را جبران کند و افراد در جبران نیکی متفاوت هستند...

ادامه مطلب …

(۶۹۱۴) آیا با نیت نماز شب، پاداش می‌گیرم؟

بله، انسان بر اساس نیت خود پاداش می‌گیرد،...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه