چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۶۹۰۵) حکم قطع رابطه بین دو دوست چیست؟

(۶۹۰۵) سوال: بین من و شخصی اختلافی پیش آمده سپس یکی از برادران ما را آشتی داده است اما بعد از آشتی با هم صحبت نکردیم و زمانی که او مرا تنها می‌بیند، به من سلام نمی‌کند و من نیز مثل خودش رفتار می‌کنم (وسلام نمی‌کنم) حکم این قطع رابطه چیست؟ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما اجر دهد.

جواب:

قطع رابطه میان مسلمانان حرام است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که از هجر کردن نهی کرده و امر کرده که ما بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ،  برادران هم باشیم و فرموده است: «لَا يَحِلُّ لِرَجُلٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثِ لَيَالٍ، يَلْتَقِيَانِ، فَيُعْرِضُ هَذَا، وَيُعْرِضُ هَذَا، وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلَامِ»[۱]: (براى مسلمان جایز نيست كه بيشتر از سه شب برادر مسلمانش را هجر كند، (و هنگامى كه) به همديگر می‌رسند، اين روى بر مى گرداند، و او روى بر مى گرداند و بهترین‌ترين آنان كسى است كه شروع به سلام كردن مى‌كند).

بنابراین، بر سؤال‌کننده و آن شخص واجب است که آنچه از قطع رابطه و کینه و دشمنی میانشان است را برطرف کنند و از این کار به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنند و بهترینشان کسی است که سلام را آغاز می‌کند و اگر یکی از آن‌ها همچنان به قطع رابطه ادامه دهد، بهترینشان کسی است که سلام را آغاز می‌کند، پس به برادرش سلام کند و اگر برادرش پاسخ سلام داد، این همان چیزی است که مطلوب است و این نعمتی از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر هر دو می‌باشد و اما اگر پاسخی نداد، گناه بر دوش او است و سلام کننده، پاداش خواهد برد که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلَامِ»: (و بهترین‌ترين آنان كسى است كه شروع به سلام كردن مى‌كند).


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: حصل بيني وبين شخص خلاف وشجار، وبعد ذلك صالحنا شخص من الإخوة، وبعد ذلك لم يحصل بيننا كلام، وكان عندما يمر علي وأنا وحدي لا يُسلّم عليَّ، ولا يُلقي علي السلام، فبادلته بالمثل، فما حكم هذه المقاطعة مأجورين؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: المقاطعة بين المسلمين حرام، وقد ثبت عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – أنه نهى عن المهاجرة، وأمر أن نكون عباد الله إخوانا، وقال عليه الصلاة والسلام : «لَا يَحِلُّ مُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثِ لَيَالٍ، يَلْتَقِيَانِ فَيُعْرِضُ هَذَا وَيُعْرِضُ هَذَا، وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلَامِ».

فالواجب على السائل وعلى صاحبه أن يزيلا ما بينهما من التهاجر والتباغض والتعادي، وأن يتوبا إلى الله -تعالى- من ذلك، وخيرهما الذي يبدأ بالسلام، وإذا قُدِّر أن أحدهما استمر على هجره، فإن خيرهما الذي يبدأ بالسلام، فليبدأ أخاه بالسلام وليسلم عليه فإن ردَّ عليه السلام فذلك المطلوب، وهو من نعمة الله عليهما جميعا، وإذا لم يَرُدَّ السلام، فقد باء بالإثم، وربح المسلم، كما قال عليه الصلاة والسلام: «وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلَامِ».

مطالب مرتبط:

(۶۸۵۹) حکم اشتغال همراهان مقیم با وجود منع قانونی در اقامت

حرام است که فرد از شرایطی که هنگام اعطای اقامت به او وضع شده، تجاوز کند؛ لذا اگر یکی از شرایط این باشد که نباید کار کند، بر او واجب است که از کار کردن خودداری کند....

ادامه مطلب …

(۶۹۰۱) آیا تفاوتی بین کبر، غرور، خودبزرگ‌بینی، تفاخر و عُجب وجود دارد؟

از بهترین توضیحاتی که در مورد تفاوت‌های این واژه‌ها دیده‌ام، تفاوت‌هایی دقیقی است که حافظ ابن قیم رَحِمَهُ‌الله در آخر کتاب «الروح» نوشته است بنابراین، سؤال‌کننده را به آنچه ابن قیم رَحِمَهُ‌الله ذکر کرده است، ارجاع می‌دهم....

ادامه مطلب …

(۶۸۹۳) اگر کسی بخواهد در کارهای خیر مشارکت کند، آیا بهتر است مدرسه‌ای برای حفظ قرآن بنا کند یا مسجدی بسازد؟

بستگی به نیاز دارد: اگر مردم آن منطقه به مسجد بیشتر از مدرسه حفظ قرآن نیاز دارند، مسجد ساخته شود و اگر برعکس باشد، مدرسه ساخته شود و انسان باید تأمل کند و بسنجد و عجله نکند....

ادامه مطلب …

(۶۹۰۶) آیا ایرادی دارد که انسان وقتی چیزی را فراموش می‌کند یا چیزی را گم می‌کند، ذکر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بر وجه غیرمخصوص بگوید؟

اگر انسان چیزی را فراموش کند، از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهد که او را به یادش بیاورد، پس بگوید: (اللهم ذكِّرْني ما نسيت، و َعلِّمْني ما جَهِلتُ).....

ادامه مطلب …

(۶۸۸۱) هدف و ماهیت اختراعات غربی

درباره وسایل سرگرمی، رفاه و آسایش که ما را با آن‌ها غرق کرده‌اند، بی‌شک این‌ها از نعمت‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بنده است که افرادی را مسخر کرده تا برای او چیزهایی فراهم کنند که به رفاه و راحتی او کمک کند و امور سخت را برایش آسان نماید و بدون شک این‌ها از نعمت‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است....

ادامه مطلب …

(۶۸۷۲) امکان فراموشی کامل حافظ قرآن

این نوع داستان‌هایی که در کتاب‌ها نقل می‌شود نیاز به سند صحیح از کسانی که از آن‌ها نقل می‌شوند دارند زیرا هر خبری باید دارای سند باشد؛ لذا خبری که بدون سند آمده، پذیرفته نمی‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه