شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۶۹۲۹) ما راهنمایی شما را برای کسی که به نیکی که از طرف برخی افراد به او می‌رسد زشت می‌داند، می‌خواهیم

(۶۹۲۹) سوال: ما راهنمایی شما را برای کسی که به نیکی که از طرف برخی افراد به او می‌رسد زشت می‌داند، می‌خواهیم.

جواب:

اگر منظور سؤال همین باشد، آنگاه مشروع برای کسی که به او نیکی شده، این می‌باشد که به نحوی که شرایطش اقتضا می‌کند، نیکی کسی را که به او خوبی کرده است را جبران کند و افراد در جبران نیکی متفاوت هستند؛ برخی را می‌توان با پول جبران کرد، برخی دیگر را با لباس، برخی با غذا و برخی دیگر را با هدایای مانند کتاب یا چیزهای مشابه، جبران کرد؛ لذا مهم این است که بر اساس شرایط خود، نیکی را جبران کنی زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «وَمَنْ صَنَعَ إِلَيْكُمْ مَعْرُوفًا فَكَافِئُوهُ، فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا مَا تُكَافِئُونَهُ فَادْعُوا لَهُ حَتَّى تَرَوْا أَنَّكُمْ قَدْ كَافَأْتُمُوهُ»[۱]: (هر کس به شما نیکی کرد، شما هم در مقابل به او نیکی کنید، اگر چیزی برای نیکی کردن نیافتید، برای او دعا کنید تا زمانی که احساس کنید که به نیکی‌اش پاسخ را داده‌اید).

اما اگر شخصی به نیکی که به او شده بی‌توجهی کند و تصور کند که این از طرف کسی که به او نیکی کرده ذلتی است چون کسی که به او نیکی شده از او مرتبه‌ای بالاتر دارد یا به دلیل مشابه، این رفتار از آداب اسلامی نیست.


[۱] سنن أبو داود: كتاب الزكاة، باب عطية من سأل بالله، شماره (١٦٧٢).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نرجو منكم التوجيه لمن يتنكر للمعروف الذي يصدر له من بعض الناس؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: إذا كان هذا هو المراد بالسؤال، فإن المشروع لمن صنع إليه المعروف أن يكافئ الذي صنع إليه المعروف بما تقتضيه الحالة، والناس يختلفون في المكافأة ، فمنهم من يمكن أن تكافئه بالدراهم، ومنهم من أن يمكن أن تكافئه بالثياب، ومنهم من يمكن أن تكافئه بالطعام، ومنهم من يمكن أن تكافئه بهديتك، كتاب، أو ما أشبه ذلك، المهم أن تكافئه بما تقتضيه حالك، لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم -: «مَنْ صَنَعَ إِلَيْكُمْ مَعْرُوفًا فَكَافِئُوهُ، فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا مَا تُكَافِئُونَهُ، فَادْعُوا لَهُ حَتَّى تَرَوْا أَنَّكُمْ قَدْ كَافَأْتُمُوهُ».

وأما كون الإنسان يتنكر لمن صنع إليه المعروف، ويرى أن هذا ذل للباذل -أي باذل المعروف – لأن المبذول له أعلى منه رتبة، أو ما أشبه ذلك، فهذا ليس من الآداب الإسلامية.

مطالب مرتبط:

(۶۸۸۰) آیا جایز است که مرد به زن اجنبی (نامحرم) سلام یا مصافحه کند؟

جایز نیست که مرد با زن اجنبی (نامحرم) مصافحه کند و منظور از زن اجنبی زنی است که از محارم او نیست و تفاوتی نمی‌کند که به‌طور مستقیم دست بدهد یا از پشت مانع...

ادامه مطلب …

(۶۹۲۰) حکم بیان مشکلات شخصی به معلم صالح

اگر در میان گذاشتن مشکلات شما شامل غیبت کسی نباشد، اشکالی ندارد اما به شرطی که این معلم فردی امین باشد و بتوان به امانت‌داری او اعتماد کرد...

ادامه مطلب …

(۶۸۸۵) آیا نماز و اعمال خیری که زنی بی‌حجاب انجام می‌دهد، پاداش دارد؟

او بر اعمال صالح‌اش پاداش خواهد گرفت و از آن‌ها نفع خواهد برد اما برای او جایز نیست که بر معصیت اصرار ورزد بلکه بر او واجب می‌باشد که از آن خلاص شود تا با آن کامل شود، محرمات را ترک کند و آنچه از دستورات که میسر است را به جا آورد....

ادامه مطلب …

(۶۸۶۸) آیا معصیت‌ها تأثیری بر فرد و جامعه دارند؟

معصیت‌ها تأثیراتی بر فرد و جامعه دارند؛ تأثیرات آن بر فرد این است که همت او را در انجام طاعات کاهش می‌دهد زیرا معصیت‌ها یکدیگر را دنبال می‌کنند و سبب قساوت قلب و تضعیف همت انسان در طلب خیر می‌شوند...

ادامه مطلب …

(۶۸۴۲) آیا مرگ عزیزان نشانه خشم الله متعال است یا جلوه‌ای از رحمت او؟

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بنده‌اش را با مصیبت‌های بزرگ و کوچک امتحان می‌کند تا ببیند آیا صبر می‌کند یا نارضایتی نشان می‌دهد؟ لذا کسی که صبر کند و راضی باشد، برای او رضا و پاداش است و کسی که نارضایتی نشان دهد، برای او نارضایتی و عذاب است...

ادامه مطلب …

(۶۸۴۱) آیا سختی‌های سکرات مرگ، گناهان را کاهش می‌دهد؟

هر چیزی که به انسان می‌رسد، از جمله بیماری، سختی، نگرانی یا غم حتی اگر خاری به او برسد، کفاره گناهان اوست و اگر انسان صبر کند و پاداش را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ طلب کند، علاوه بر پاک شدن گناهان، به خاطر صبری که در برابر این مصیبت نشان داده، پاداش نیز دریافت خواهد کرد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه