چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۶۹۲۹) ما راهنمایی شما را برای کسی که به نیکی که از طرف برخی افراد به او می‌رسد زشت می‌داند، می‌خواهیم

(۶۹۲۹) سوال: ما راهنمایی شما را برای کسی که به نیکی که از طرف برخی افراد به او می‌رسد زشت می‌داند، می‌خواهیم.

جواب:

اگر منظور سؤال همین باشد، آنگاه مشروع برای کسی که به او نیکی شده، این می‌باشد که به نحوی که شرایطش اقتضا می‌کند، نیکی کسی را که به او خوبی کرده است را جبران کند و افراد در جبران نیکی متفاوت هستند؛ برخی را می‌توان با پول جبران کرد، برخی دیگر را با لباس، برخی با غذا و برخی دیگر را با هدایای مانند کتاب یا چیزهای مشابه، جبران کرد؛ لذا مهم این است که بر اساس شرایط خود، نیکی را جبران کنی زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «وَمَنْ صَنَعَ إِلَيْكُمْ مَعْرُوفًا فَكَافِئُوهُ، فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا مَا تُكَافِئُونَهُ فَادْعُوا لَهُ حَتَّى تَرَوْا أَنَّكُمْ قَدْ كَافَأْتُمُوهُ»[۱]: (هر کس به شما نیکی کرد، شما هم در مقابل به او نیکی کنید، اگر چیزی برای نیکی کردن نیافتید، برای او دعا کنید تا زمانی که احساس کنید که به نیکی‌اش پاسخ را داده‌اید).

اما اگر شخصی به نیکی که به او شده بی‌توجهی کند و تصور کند که این از طرف کسی که به او نیکی کرده ذلتی است چون کسی که به او نیکی شده از او مرتبه‌ای بالاتر دارد یا به دلیل مشابه، این رفتار از آداب اسلامی نیست.


[۱] سنن أبو داود: كتاب الزكاة، باب عطية من سأل بالله، شماره (١٦٧٢).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نرجو منكم التوجيه لمن يتنكر للمعروف الذي يصدر له من بعض الناس؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: إذا كان هذا هو المراد بالسؤال، فإن المشروع لمن صنع إليه المعروف أن يكافئ الذي صنع إليه المعروف بما تقتضيه الحالة، والناس يختلفون في المكافأة ، فمنهم من يمكن أن تكافئه بالدراهم، ومنهم من أن يمكن أن تكافئه بالثياب، ومنهم من يمكن أن تكافئه بالطعام، ومنهم من يمكن أن تكافئه بهديتك، كتاب، أو ما أشبه ذلك، المهم أن تكافئه بما تقتضيه حالك، لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم -: «مَنْ صَنَعَ إِلَيْكُمْ مَعْرُوفًا فَكَافِئُوهُ، فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا مَا تُكَافِئُونَهُ، فَادْعُوا لَهُ حَتَّى تَرَوْا أَنَّكُمْ قَدْ كَافَأْتُمُوهُ».

وأما كون الإنسان يتنكر لمن صنع إليه المعروف، ويرى أن هذا ذل للباذل -أي باذل المعروف – لأن المبذول له أعلى منه رتبة، أو ما أشبه ذلك، فهذا ليس من الآداب الإسلامية.

مطالب مرتبط:

(۶۸۷۹) آیا دیدن مردی در کنار چند زن نشانه گناه است یا حکایتی از محارم بودن؟

معماها سخت فهمیده و تفهیم می‌شوند و فقط برای دانش‌آموزان برای تیز کردن ذهنشان آورده می‌شود اما با این حال، حال که این سؤال را مطرح کرده‌اید، از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای پاسخ به آن کمک می‌طلبیم...

ادامه مطلب …

(۶۹۳۶) آیا برای من جایز است که با مادرم زندگی کنم در حالی که او تحت قیمومیت مرد دیگری است؟

هیچ اشکالی برای تو و برادرت نیست که در کنار مادرتان زندگی کنید زیرا خانه متعلق به اوست و او مالک آن است...

ادامه مطلب …

(۶۹۲۰) حکم بیان مشکلات شخصی به معلم صالح

اگر در میان گذاشتن مشکلات شما شامل غیبت کسی نباشد، اشکالی ندارد اما به شرطی که این معلم فردی امین باشد و بتوان به امانت‌داری او اعتماد کرد...

ادامه مطلب …

(۶۸۶۷) آیا فکر کردن به گناه یا معصیت بدون انجام دادن آن، گناه است؟

فکر کردن به معصیت، گناه یا حرام محسوب نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۶۸۵۰) حکم شرع در نظر شما درباره شخصی که نماز می‌خواند و روزه می‌گیرد اما خیر را برای خود دوست دارد و برای دیگران نمی‌پسندد، چیست؟

با او همان‌طور رفتار کن که با دیگران رفتار می‌کنی، اما باید او را نصیحت کنی و به او بفهمانی که حسادت از گناهان بزرگ و از اخلاق یهودیان است همان‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درباره آن‌ها فرموده است...

ادامه مطلب …

(۶۸۷۲) امکان فراموشی کامل حافظ قرآن

این نوع داستان‌هایی که در کتاب‌ها نقل می‌شود نیاز به سند صحیح از کسانی که از آن‌ها نقل می‌شوند دارند زیرا هر خبری باید دارای سند باشد؛ لذا خبری که بدون سند آمده، پذیرفته نمی‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه