چهارشنبه 16 شعبان 1447
۱۴ بهمن ۱۴۰۴
4 فوریه 2026

(۶۸۹۲) حکم تلاوت آیات پایانی سوره صافات و سوره عصر پس از ختم مجلس

(۶۸۹۲) سوال: بعضی در خاتمه‌ی مجلس و بعد از دعای پایان مجلس، می‌گویند: {سُبۡحَـٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلۡعِزَّةِ عَمَّا یَصِفُونَ* وَسَلَـٰمٌ عَلَى ٱلۡمُرۡسَلِینَ* وَٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَـٰلَمِینَ} [سوره الصافات: ۱۸۰-۱۸۲]: (پروردگار تو که پروردگار عزت است، از آنچه (مشرکان) توصیف می‌کنند، پاک و منزه می‌باشد* و سلام، بر رسولان* و سپاس و ستایشِ مخصوص الله است که پروردگار جهانیان است) همچنین سوره‌ی عصر، آیا این سنت است یا بدعت؟

جواب:

این سنت نیست و سنت در پایان مجلس این است که بگوید: «سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ»[۱]: (بار الهی تو پاک و منزهی تو را ستایش می‌کنم و گواهی می‌دهم که بجز تو معبود دیگری «بحق» وجود ندارد و از تو آمرزش می‌خواهم و بسوی تو توبه می‌کنم).

 اما آنچه از برخی صحابه نقل شده که آنها پیش از پراکنده شدن، سوره عصر را برای یکدیگر می‌خواندند، این ممکن است از بعضی صحابه رخ داده باشد ولی من نمی‌دانم که این از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده باشد.


[۱] سنن أبو داود: كتاب الأدب، باب في كفارة المجلس، شماره (٤٨٥٧)، وسنن ترمذي: كتاب الدعوات، باب ما يقول إذا قام من مجلسه، شماره (٣٤٣٣) ، و سنن نسائي: كتاب السهو، نوع آخر من الذكر بعد التسليم شماره (١٣٤٤).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يقول البعض في ختام المجلس وبعد دعاء الختام يقول ﴿ سُبۡحَـٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلۡعِزَّةِ عَمَّا یَصِفُونَ* وَسَلَـٰمٌ عَلَى ٱلۡمُرۡسَلِینَ* وَٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَـٰلَمِینَ ﴾ [الصافات: ۱۸۰-۱۸۲]. وكذلك سورة العصر، فهل هذا سنة أم بدعة ؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: هذا ليس بسُنة، والسُّنة في ختام المجلس أن يقول: «اللهم ربنا وبحمدك أشهد ألا إله إلا أنت، أستغفرك وأتوب إليك».

وأما ما ورد عن بعض الصحابة أنهم كانوا لا يتفرقون حتى يقرأ بعضهم على بعض سورة العصر، فهذا لعله وقع من بعضهم، ولكني لا أعلمه عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-.

مطالب مرتبط:

(۶۸۴۷) چگونه سرپرست و ولی بیمار می‌تواند ساحر را بشناسد؟

اسباب متعددی برای شناخت ساحر وجود دارد و محدود به یک جهت نیست بلکه از جهات مختلفی ممکن است ساحر شناخته شود....

ادامه مطلب …

(۶۸۷۶) آیا مال از نعمت‌ها است یا از بلاها؟

بدون شک مال یکی از نعمت‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است اما هر نعمتی از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، در حقیقت نوعی آزمایش است، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید....

ادامه مطلب …

(۶۸۵۶) حکم قسم دروغ برای دریافت پاسپورت جدید

او اشتباه بزرگی مرتکب شده چرا که با تقلب و جعل، اولیای امور و مسئولین را فریب داده است، بنابراین بر او واجب است از این اشتباه به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند همچنین او بر این موضوع قسم خورده است، که این قسم، قسمی حرام است و گناه او را بیشتر می‌کند ...

ادامه مطلب …

(۶۸۵۱) حکم شرعی نسبت دادن چشم‌زخم به دیگران

ادعای این‌که او را چشم‌زخم زده است ممکن است نادرست باشد و از توهماتی باشد که شیطان در دل او انداخته است و اگر احتمال این موضوع وجود داشته باشد، بر برادر دیگر شایسته است که کاری کند تا دل او آرام گیرد به‌گونه‌ای که وضو بگیرد...

ادامه مطلب …

(۶۸۵۴) حکم افزایش مبالغ در کمک‌های متقابل ازدواج و ختنه

در مورد ازدواج، کمک کردن به داماد نیز اشکالی ندارد، این کمک به عنوان قرض محسوب نمی‌شود؛ بنابراین، اگر فردی که به او کمک شده فوت کند، این کمک دینی بر عهده او نخواهد بود و از میراث او گرفته نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۶۹۳۴) آیا آیات قرآنی و احادیث نبوی‌ شریفی وجود دارد که نشان دهد اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بندگانش را دوست داشته باشد، آنها را ابتلا می‌کند؟

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ انبیای خود را با بلاهای عظیم آزمایش کرده است حتی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به شدت تب می‌گرفت به گونه‌ای که مانند دو مرد از ما به تب مبتلا می‌شد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه