(۶۸۷۴) سوال: در کتاب (اذکار) در باب (مسائل تتفرع علی السلام) خواندم که بوسیدن و در آغوش گرفتن جوان خوشچهره یا مردی زیبا و امرد حرام است همچنین گفته شده که مذهب صحیح در نزدش نگاه کردن به مرد و جوان زیبا حتی بدون شهوت و در صورت امان ماندن از فتنه، نیز حرام است همانطور که نگاه به زن حرام است چون در همان معنا میباشد، نظر شما در مورد این قول چیست؟ لطفاً نظر خود را با دلیل بیان کنید.
جواب:
آنچه که نووی رَحِمَهُالله در کتاب (اذکار) در مورد تحریم نگاه به مرد مطلقا بیان کرده است، از جهت سد ذریعه (جلوگیری از فتنه) آن را اختیار نموده زیرا برخی افراد هستند که در همت و اراده ضعیفاند و نگاه آنها به مردها مانند نگاه به زنان است و این مسئله براساس مکانها و زمانها کم و بیش میگردند و یک واقعیت موجود است؛ از آنجا که این موضوع بسیار خطرناک است و دلبستگی به مردها عواقب وخیمی دارد، از جمله اینکه ممکن است منجر به عمل لواط شود – که فاحشهای بزرگ است – و کسی که این عمل را انجام دهد حتی یکبار اگر بالغ، عاقل و غیرمجبور باشد، باید در هر حالتی اعدام شود حتی اگر محصن نباشد زیرا رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم فرمود: «مَنْ وَجَدْتُمُوهُ يَعْمَلُ عَمَلَ قَوْمِ لُوطٍ فَاقْتُلُوا الْفَاعِلَ وَالْمَفْعُولَ بِهِ»[۱]: (هر کسی را یافتید که عمل قول لوط را انجام میدهد، پس فاعل و مفعول را بکشید. (
این روایت – حتی اگر برخی از علما آن را ضعیف دانستهاند – توسط اجماع صحابه در مورد قتل فاعل و مفعول تأیید شده است هرچند که در مورد روش قتل اختلاف نظر داشتهاند.
این را نظر (استدلال و عقل) تأیید میکند که این عمل پلید، عملی زشت و ناپسند است و الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ آن را بر زبان لوط عَلَيْهِالسَّلَام به شیوهای وصف کرده است که از وصف زنا نیز شدیدتر است، الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ در مورد زنا میفرماید: {وَلَا تَقۡرَبُوا۟ ٱلزِّنَىٰۤ إِنَّهُۥ كَانَ فَـٰحِشَةࣰ} [سوره اﻹسراء: ۳۲]: (و نزدیک زنا نشوید، که کار بسیار زشت است) یعنی فاحشهای از فحشا اما لوط به قوم خود گفت: {أَتَأۡتُونَ ٱلۡفَـٰحِشَةَ} [سوره اﻷعراف: ۸۰]: (آیا کار بسیار زشتی را انجام میدهید) و «ال» دلالت بر عظمت مدخول خود میدهد یعنی «ال» در «الفاحشه» بر شدت و عظمت این عمل دلالت دارد؛ یعنی این عمل، فاحشهای ناپسند است که نه از نظر شریعت و نه از نظر طبیعت سالم پذیرفته نیست.
به همین دلیل، قول راجحی که شیخالاسلام ابنتیمیه رَحِمَهُالله و دیگر محققین آن را ترجیح دادهاند این است که مجازات جرم لواط در هر حال اعدام است به شرط اینکه فاعل و مفعول بالغ، عاقل و غیر مجبور باشند.
با توجه به این نتایج که ممکن است دلیل وقوع آن نگاه کردن باشد، برخی از علمای دین نظرشان مانند نظر نووی است که نگاه کردن به امرد و جوان خوشچهره به دلیل ترس از افتادن در این فتنه بزرگ، حرام است اما این قول مرجوح است تا این که محقق گردد آن وسیلهای برای تحریک شهوت میباشد لذا اگر محقق گردد که نگاه کردن به آنها وسیلهای برای تحریک شهوت انسان است در این صورت واجب میشود از نگاه کردن خودداری کند و چشم خود را پایین بیاندازد.
ضعف این قول که نگاه کردن به آنها مطلقا حرام است از آنجا مشخص میشود که زمان رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم نیز جوانان خوشچهره وجود داشتهاند، مانند وصف فضل بن عباس رَضِيَاللهُعَنْهُ که جوانی زیبا و خوشچهره بود با این حال، رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم نگاه کردن به او را حرام نکرد.
همچنین اگر نگاه به امردها و جوانان خوش چهره همانند نگاه به زنان حرام بود، باید واجب بود که آنها نیز مانند زنان خود را بپوشانند اما هیچیک از اهل علم نگفتهاند که برای امردها واجب است که صورتهای خود را در بازارها و نزد غیرمحارم بپوشانند.
پس این نظر ضعیف است و دلیل آن را نیز شنیدی که این وضعیت همواره در میان مردم از زمان رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم تا زمان الان وجود داشته و رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم هیچگاه امر به پایین انداختن چشمها از این افراد نکرده است.
همچنین اگر نگاه به این افراد حرام بود، آنها باید حجاب میکردند، همانطور که زنان حجاب میکنند اما اگر کسی از این نگاهها بر خود ترس دارد، این موضوع فردی است و به آن شخص میگوییم: اگر از تحریک شهوت خود به هنگام نگاه به امردها ترس داری، به آنها نگاه نکن.
[۱] سنن أبو داود: كتاب الحدود، باب فيمن عمل عمل قوم لوط ، شماره (٤٤٦٢)، و سنن ترمذي: كتاب الحدود، باب ما جاء في حد اللوطي، شماره (١٤٥٦) ، وسنن ابن ماجه: كتاب الحدود، باب من عمل عمل قوم لوط، شماره (٢٥٦١).