شنبه 2 شوال 1447
۱ فروردین ۱۴۰۵
21 مارس 2026

(۶۸۷۰) گناهان کبیره کدام‌اند؟

(۶۸۷۰) سوال: گناهان کبیره کدام‌اند؟ و گناهان صغیره کدام‌اند؟ و «اللَّمَم» به چه معناست؟

جواب:

گناهان کبیره آنهایی هستند که بر آنها عقوبت خاصی تعیین شده است، یعنی تنها با نهی یا حرام بودن (در نصوص) نیامده است بلکه حتماً باید عقوبت ویژه‌ای نیز برای آنها (در نصوص قرآن و سنت) آمده باشد مانند اینکه گفته شود: کسی که این کار را انجام دهد مؤمن نیست یا از ما نیست یا عباراتی مشابه، این‌ها گناهان کبیره هستند.

گناهان صغیره آنهایی هستند که عقوبت مشخصی در مورد آن‌ها نیامده باشد اما درباره «لَمَم» در این قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که می‌‌فرماید: {ٱلَّذِینَ یَجۡتَنِبُونَ كَبَـٰۤىِٕرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ} [سوره النجم: ۳۲]: ((همان) کسانی‌که از گناهان کبیره و اعمال زشت جز گناهان صغیره دوری می‌کنند)، گفته شده است که معنای آن گناهان صغیره است و بر این اساس، استثنای منقطع می‌باشد.

همچنین گفته شده است که {إِلَّا ٱللَّمَمَ} یعنی مگر مقدار اندکی از گناهان کبیره.

در هر صورت، انسان باید از هر گناهی که مرتکب شده به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند، چه گناه صغیره باشد و چه کبیره چرا که انسان نمی‌داند چه زمانی مرگ غافل‌گیرش می‌کند، پس بر او واجب است که فوراً به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از هر گناهی توبه کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي الكبائر من الذنوب؟ وما هي الصغائر؟ وما معنى اللَّمَم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الكبائر هي ما رُتِّب عليه عقوبة خاصة، بمعنى أنها ليست مقتصرةً على مجرد النهي أو التحريم، بل لا بد من عقوبة خاصة، مثل أن يقال: من فعل هذا فليس بمؤمن، أو فليس منا، أو ما أشبه ذلك، هذه هي الكبائر.

والصغائر هي المحرمات التي ليس عليها عقوبة.

وأما اللَّمَم في قوله – تعالى -: ﴿ ٱلَّذِینَ یَجۡتَنِبُونَ كَبَـٰۤىِٕرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ ﴾ [النجم: ۳۲] فقيل: معناه إلا الصغائر، وعلى هذا يكون الاستثناء منقطعا.

وقيل : إلا اللمم يعني إلا الشيء القليل من الكبائر.

وعلى كل حال فعلى الإنسان أن يتوب إلى الله من كل ذنب فعله، سواء كان صغيرا، أو كبيرًا، لأن الإنسان لا يدري متى يفجؤه الموت، فيجب عليه أن يبادر بالتوبة إلى الله -عز وجل- من كل ذنب.

مطالب مرتبط:

(۶۸۶۷) آیا فکر کردن به گناه یا معصیت بدون انجام دادن آن، گناه است؟

فکر کردن به معصیت، گناه یا حرام محسوب نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۶۸۹۲) حکم تلاوت آیات پایانی سوره صافات و سوره عصر پس از ختم مجلس

این سنت نیست و سنت در پایان مجلس این است که بگوید: «سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ»....

ادامه مطلب …

(۶۹۰۹) حکم ترک حفظ قرآن در کنار التزام به فرایض دینی برای زنان

اگر زن در حفاظت از قرائت قرآن با حفظ کردن یا تلاوت آن کوتاهی نکرده باشد، گناهی بر او نیست...

ادامه مطلب …

(۶۹۱۲) چقدر این عبارت درست است: “هر که چهل روز با گروهی زندگی کند، از آن‌ها می‌شود”؟

هر کسی که گروهی را دوست داشته باشد، از آن‌ها خواهد بود حتی اگر یک روز با آن‌ها زندگی کرده باشد و کسی که میان او و آن گروه محبتی وجود ندارد، اگر حتی چهل ماه هم با آن‌ها بماند، از آن‌ها نخواهد بود؛ پس این عبارت صحیح نیست...

ادامه مطلب …

(۶۸۶۸) آیا معصیت‌ها تأثیری بر فرد و جامعه دارند؟

معصیت‌ها تأثیراتی بر فرد و جامعه دارند؛ تأثیرات آن بر فرد این است که همت او را در انجام طاعات کاهش می‌دهد زیرا معصیت‌ها یکدیگر را دنبال می‌کنند و سبب قساوت قلب و تضعیف همت انسان در طلب خیر می‌شوند...

ادامه مطلب …

(۶۹۴۲) حکم وسوسه‌ی نفس و اندیشه‌های ناپسند در شریعت

اگر انسان نفسش او را به انجام کار حرام وا دارد، چه ترک واجبی باشد یا انجام کاری حرام باشد اما از آن وسوسه دست بکشد و واجب خود را انجام دهد و آنچه را که بر او حرام است ترک کند، برای این ترک، پاداش می‌گیرد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه