سه‌شنبه 15 شعبان 1447
۱۴ بهمن ۱۴۰۴
3 فوریه 2026

(۶۸۷۰) گناهان کبیره کدام‌اند؟

(۶۸۷۰) سوال: گناهان کبیره کدام‌اند؟ و گناهان صغیره کدام‌اند؟ و «اللَّمَم» به چه معناست؟

جواب:

گناهان کبیره آنهایی هستند که بر آنها عقوبت خاصی تعیین شده است، یعنی تنها با نهی یا حرام بودن (در نصوص) نیامده است بلکه حتماً باید عقوبت ویژه‌ای نیز برای آنها (در نصوص قرآن و سنت) آمده باشد مانند اینکه گفته شود: کسی که این کار را انجام دهد مؤمن نیست یا از ما نیست یا عباراتی مشابه، این‌ها گناهان کبیره هستند.

گناهان صغیره آنهایی هستند که عقوبت مشخصی در مورد آن‌ها نیامده باشد اما درباره «لَمَم» در این قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که می‌‌فرماید: {ٱلَّذِینَ یَجۡتَنِبُونَ كَبَـٰۤىِٕرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ} [سوره النجم: ۳۲]: ((همان) کسانی‌که از گناهان کبیره و اعمال زشت جز گناهان صغیره دوری می‌کنند)، گفته شده است که معنای آن گناهان صغیره است و بر این اساس، استثنای منقطع می‌باشد.

همچنین گفته شده است که {إِلَّا ٱللَّمَمَ} یعنی مگر مقدار اندکی از گناهان کبیره.

در هر صورت، انسان باید از هر گناهی که مرتکب شده به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند، چه گناه صغیره باشد و چه کبیره چرا که انسان نمی‌داند چه زمانی مرگ غافل‌گیرش می‌کند، پس بر او واجب است که فوراً به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از هر گناهی توبه کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي الكبائر من الذنوب؟ وما هي الصغائر؟ وما معنى اللَّمَم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الكبائر هي ما رُتِّب عليه عقوبة خاصة، بمعنى أنها ليست مقتصرةً على مجرد النهي أو التحريم، بل لا بد من عقوبة خاصة، مثل أن يقال: من فعل هذا فليس بمؤمن، أو فليس منا، أو ما أشبه ذلك، هذه هي الكبائر.

والصغائر هي المحرمات التي ليس عليها عقوبة.

وأما اللَّمَم في قوله – تعالى -: ﴿ ٱلَّذِینَ یَجۡتَنِبُونَ كَبَـٰۤىِٕرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ ﴾ [النجم: ۳۲] فقيل: معناه إلا الصغائر، وعلى هذا يكون الاستثناء منقطعا.

وقيل : إلا اللمم يعني إلا الشيء القليل من الكبائر.

وعلى كل حال فعلى الإنسان أن يتوب إلى الله من كل ذنب فعله، سواء كان صغيرا، أو كبيرًا، لأن الإنسان لا يدري متى يفجؤه الموت، فيجب عليه أن يبادر بالتوبة إلى الله -عز وجل- من كل ذنب.

مطالب مرتبط:

(۶۸۷۹) آیا دیدن مردی در کنار چند زن نشانه گناه است یا حکایتی از محارم بودن؟

معماها سخت فهمیده و تفهیم می‌شوند و فقط برای دانش‌آموزان برای تیز کردن ذهنشان آورده می‌شود اما با این حال، حال که این سؤال را مطرح کرده‌اید، از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای پاسخ به آن کمک می‌طلبیم...

ادامه مطلب …

(۶۹۰۵) حکم قطع رابطه بین دو دوست چیست؟

قطع رابطه میان مسلمانان حرام است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که از هجر کردن نهی کرده و امر کرده که ما بندگان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ،  برادران هم باشیم...

ادامه مطلب …

(۶۹۴۷) حکم نگاه شرع به ازدواج با زن بیوه و پاسخ به طعنه‌های اطرافیان

ازدواج تو با این زنی که قبل از تو ازدواج کرده، اشکالی ندارد و بر تو عیب و سرزنشی نیست و آنهایی که تو را سرزنش می‌کنند یا بر تو عیب می‌گذارند، همان‌ها هستند که باید سرزنش شوند و بر آن‌ها عیب است و اجازه ندارند بین مرد و همسرش دخالت یا تعرض کنند...

ادامه مطلب …

(۶۸۹۳) اگر کسی بخواهد در کارهای خیر مشارکت کند، آیا بهتر است مدرسه‌ای برای حفظ قرآن بنا کند یا مسجدی بسازد؟

بستگی به نیاز دارد: اگر مردم آن منطقه به مسجد بیشتر از مدرسه حفظ قرآن نیاز دارند، مسجد ساخته شود و اگر برعکس باشد، مدرسه ساخته شود و انسان باید تأمل کند و بسنجد و عجله نکند....

ادامه مطلب …

(۶۹۳۹) آیا تفاوتی بین حسنه و درجه، بین سیئه و خطیئه وجود دارد؟

بین حسنه و درجه تفاوت وجود دارد؛ حسنه در عمل است و درجه در ثواب می‌باشد همان‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: ..

ادامه مطلب …

(۶۸۹۰) حکم شرع در مورد اینکه مردی درباره خودش بگوید: من این کار و آن کار را انجام دادم، چیست؟

ایرادی در این کار نیست چرا که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «أَنَا النَّبِيُّ لَا كَذِبْ أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبْ»[1]: (من پیامبر هستم و این دروغ نیست و من پسر عبدالمطلب هستم). ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه