سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۶۸۷۰) گناهان کبیره کدام‌اند؟

(۶۸۷۰) سوال: گناهان کبیره کدام‌اند؟ و گناهان صغیره کدام‌اند؟ و «اللَّمَم» به چه معناست؟

جواب:

گناهان کبیره آنهایی هستند که بر آنها عقوبت خاصی تعیین شده است، یعنی تنها با نهی یا حرام بودن (در نصوص) نیامده است بلکه حتماً باید عقوبت ویژه‌ای نیز برای آنها (در نصوص قرآن و سنت) آمده باشد مانند اینکه گفته شود: کسی که این کار را انجام دهد مؤمن نیست یا از ما نیست یا عباراتی مشابه، این‌ها گناهان کبیره هستند.

گناهان صغیره آنهایی هستند که عقوبت مشخصی در مورد آن‌ها نیامده باشد اما درباره «لَمَم» در این قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که می‌‌فرماید: {ٱلَّذِینَ یَجۡتَنِبُونَ كَبَـٰۤىِٕرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ} [سوره النجم: ۳۲]: ((همان) کسانی‌که از گناهان کبیره و اعمال زشت جز گناهان صغیره دوری می‌کنند)، گفته شده است که معنای آن گناهان صغیره است و بر این اساس، استثنای منقطع می‌باشد.

همچنین گفته شده است که {إِلَّا ٱللَّمَمَ} یعنی مگر مقدار اندکی از گناهان کبیره.

در هر صورت، انسان باید از هر گناهی که مرتکب شده به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند، چه گناه صغیره باشد و چه کبیره چرا که انسان نمی‌داند چه زمانی مرگ غافل‌گیرش می‌کند، پس بر او واجب است که فوراً به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از هر گناهی توبه کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي الكبائر من الذنوب؟ وما هي الصغائر؟ وما معنى اللَّمَم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الكبائر هي ما رُتِّب عليه عقوبة خاصة، بمعنى أنها ليست مقتصرةً على مجرد النهي أو التحريم، بل لا بد من عقوبة خاصة، مثل أن يقال: من فعل هذا فليس بمؤمن، أو فليس منا، أو ما أشبه ذلك، هذه هي الكبائر.

والصغائر هي المحرمات التي ليس عليها عقوبة.

وأما اللَّمَم في قوله – تعالى -: ﴿ ٱلَّذِینَ یَجۡتَنِبُونَ كَبَـٰۤىِٕرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ ﴾ [النجم: ۳۲] فقيل: معناه إلا الصغائر، وعلى هذا يكون الاستثناء منقطعا.

وقيل : إلا اللمم يعني إلا الشيء القليل من الكبائر.

وعلى كل حال فعلى الإنسان أن يتوب إلى الله من كل ذنب فعله، سواء كان صغيرا، أو كبيرًا، لأن الإنسان لا يدري متى يفجؤه الموت، فيجب عليه أن يبادر بالتوبة إلى الله -عز وجل- من كل ذنب.

مطالب مرتبط:

(۶۹۱۵) کدام یک افضل است، دهه‌ی اول ذی‌الحجه یا دهه‌ی آخر رمضان؟

در ده شب آخر رمضان شب قدر وجود دارد و شب قدر بهتر از هزار ماه است اما درباره‌ی دهه‌ی اول ذی‌الحجه، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند...

ادامه مطلب …

(۶۸۴۲) آیا مرگ عزیزان نشانه خشم الله متعال است یا جلوه‌ای از رحمت او؟

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بنده‌اش را با مصیبت‌های بزرگ و کوچک امتحان می‌کند تا ببیند آیا صبر می‌کند یا نارضایتی نشان می‌دهد؟ لذا کسی که صبر کند و راضی باشد، برای او رضا و پاداش است و کسی که نارضایتی نشان دهد، برای او نارضایتی و عذاب است...

ادامه مطلب …

(۶۸۷۹) آیا دیدن مردی در کنار چند زن نشانه گناه است یا حکایتی از محارم بودن؟

معماها سخت فهمیده و تفهیم می‌شوند و فقط برای دانش‌آموزان برای تیز کردن ذهنشان آورده می‌شود اما با این حال، حال که این سؤال را مطرح کرده‌اید، از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای پاسخ به آن کمک می‌طلبیم...

ادامه مطلب …

(۶۸۸۴) خطر ترفه و تنعم و رفاه بر آینده مسلمانان چیست؟

خطر این ترفه، به‌ویژه اگر از حد بگذرد، در نظر من بسیار شدید است زیرا اگر اسباب این ترفه از بین برود، واکنش شدیدی به دنبال خواهد داشت چرا که مردم به این رفاه و تنعم عادت کرده‌اند؛ لذا اگر این نعمت‌ها از دست برود - از الله سلامت می‌خواهیم - آن‌ها دچار مشقت شدیدی خواهند شد چون کسی که به چیزی عادت کرده، وقتی آن را از دست می‌دهد، تأثیر زیادی بر نفس او می‌گذارد برخلاف کسی که از ابتدا به آن عادت نداشته است....

ادامه مطلب …

(۶۹۲۸) شخصی حافظ قرآن است اما هیچ‌گاه در شب برای نماز شب بلند نمی‌شود، آیا این شخص گناهکار است؟

گناهکار نیست زیرا انسان مختار است که وتر را در اول شب یا آخر شب بخواند اما اگر امید دارد که در آخر شب برای نماز شب بیدار شود، نماز در آخر شب مشهود است....

ادامه مطلب …

(۶۹۴۳) حکم شرعی و محتوایی پیام مشهور به بلیط سفر آخرت

نظر من این است که این بلیط نابود شود و بین مردم منتشر نشود و به جای آن چیزی از کتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ یا از سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم  نوشته شود تا چنین مواعظی به شکل تمسخر ارائه نشوند همچنین در کتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آنچه وجود دارد، برای همه‌ی این موضوعات کافی است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه