چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۶۸۸۴) خطر ترفه و تنعم و رفاه بر آینده مسلمانان چیست؟

(۶۸۸۴) سوال: خطر این ترفه و تنعم و رفاه بر آینده مسلمانان چیست؟

جواب:

خطر این ترفه، به‌ویژه اگر از حد بگذرد، در نظر من بسیار شدید است زیرا اگر اسباب این ترفه از بین برود، واکنش شدیدی به دنبال خواهد داشت چرا که مردم به این رفاه و تنعم عادت کرده‌اند؛ لذا اگر این نعمت‌ها از دست برود – از الله سلامت می‌خواهیم – آن‌ها دچار مشقت شدیدی خواهند شد چون کسی که به چیزی عادت کرده، وقتی آن را از دست می‌دهد، تأثیر زیادی بر نفس او می‌گذارد برخلاف کسی که از ابتدا به آن عادت نداشته است.

از بین رفتن این رفاه و تنعم دور از انتظار نیست، اگر مردم از این نعمت‌ها برای نافرمانی از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و غفلت از طاعت او استفاده کنند چرا که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِذۡ تَأَذَّنَ رَبُّكُمۡ لَىِٕن شَكَرۡتُمۡ لَأَزِیدَنَّكُمۡۖ وَلَىِٕن كَفَرۡتُمۡ إِنَّ عَذَابِی لَشَدِیدࣱ} [سوره إبراهيم: ۷]: (و (و به یاد آورید) هنگامی را که پروردگارتان اعلام کرد که: اگر شکر گزاری کنید، یقیناً (نعمت خود را) به شما افزون می‌دهم، و اگر کفران کنید، بی‌گمان عذاب من سخت است) همچنین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {إِنَّ ٱللَّهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوۡمٍ حَتَّىٰ یُغَیِّرُوا۟ مَا بِأَنفُسِهِمۡ} [سوره الرعد: ۱۱]: (بی‌گمان الله حالت (و سرنوشت) هیچ قومی را تغیر نمی‌دهد، تا وقتی که آنان آنچه را که در ضمیر‌شان است، تغیر دهند) و می‌فرماید: {وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلا قَرۡیَةكَانَتۡ ءَامِنَةمُّطۡمَىِٕنَّةیَأۡتِیهَا رِزۡقُهَا رَغَدا مِّن كُلِّ مَكَانفَكَفَرَتۡ بِأَنۡعُمِ ٱللَّهِ فَأَذَٰقَهَا ٱللَّهُ لِبَاسَ ٱلۡجُوعِ وَٱلۡخَوۡفِ بِمَا كَانُوا۟ یَصۡنَعُونَ} [سوره النحل: ۱۱۲]: (و الله مثلی زده است: قریه‌ای که ایمن و آسوده بود، همواره روزی‌اش به فراوانی از هرجا می‌رسید، پس (اهلش) به نعمت‌های الله ناسپاسی کردند، آنگاه الله به (کیفر) آنچه که انجام می‌دادند؛ لباس گرسنگی و ترس (و نا امنی) را بر آن‌ها پوشانید (و طعمش را چشانید)).

اگر بنده شکر این نعمت‌ها را به جا آورد و از آن‌ها برای طاعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ استفاده کند و با آن‌ها نعمت‌های پروردگارش و بخشش و رحمت او را بشناسد، طبق وعده الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن افزوده خواهد شد اما اگر نسبت به آن‌ها کفران ورزد، از او گرفته می‌شوند و برکت آن‌ها نیز از بین می‌رود همان‌طور که از سه آیه‌ای که ذکر کردیم، همین دلالت را می‌دهد.

بنابراین، اگر این نعمت‌ها پس از فرو رفتن در رفاه و تنعم از بین بروند، ترس آن می‌رود که تأثیر شدیدی از جهت مشقت، نگرانی، غم و اندوه به همراه داشته باشد، از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سلامتی می‌خواهیم.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل في سؤاله الرابع ما خطر هذا الترفيه على مستقبل المسلمين؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: خطر هذا الترفيه – ولا سيما إذا تجاوز الحد في رأيي – أنه شديد، وذلك أنه إذا انقطعت أسبابه فستكون النتيجة رد فعل عظيما بالغا، لأن الناس اعتادوا على هذا الترفه وهذا التنعم، فإذا فقد  منهم-نسأل الله السلامة – فإنه يحصل عليهم بذلك مشقة شديدة، لأن من اعتاد على شيء، ثم فقده صار له أثر بالغ في نفسه، بخلاف من لم يعتده من قبل.

وزوال هذا الترفه، وهذا التنعم ليس ببعيد إذا استعان الناس بهذا على معصية الله -تعالى- والغفلة عن طاعته، لأن الله يقول ﴿ وَإِذۡ تَأَذَّنَ رَبُّكُمۡ لَىِٕن شَكَرۡتُمۡ لَأَزِیدَنَّكُمۡۖ وَلَىِٕن كَفَرۡتُمۡ إِنَّ عَذَابِی لَشَدِیدࣱ ﴾ [إبراهيم: ٧].

ويقول -سبحانه وتعالى -: ﴿ إِنَّ ٱللَّهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوۡمٍ حَتَّىٰ یُغَیِّرُوا۟ مَا بِأَنفُسِهِمۡ ﴾ [الرعد: ١١].

ويقول -سبحانه وتعالى -: ﴿ وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلࣰا قَرۡیَةࣰ كَانَتۡ ءَامِنَةࣰ مُّطۡمَىِٕنَّةࣰ یَأۡتِیهَا رِزۡقُهَا رَغَدࣰا مِّن كُلِّ مَكَانࣲ فَكَفَرَتۡ بِأَنۡعُمِ ٱللَّهِ فَأَذَٰقَهَا ٱللَّهُ لِبَاسَ ٱلۡجُوعِ وَٱلۡخَوۡفِ بِمَا كَانُوا۟ یَصۡنَعُونَ ﴾ [النحل: ١١٢].

فهذه النعم إذا شكرها العبد، واستعان بها على طاعة الله -سبحانه وتعالى وعرَف بها نعمة ربه وآلاءه ،ورحمته ازدادت بوعد الله -سبحانه وتعالى- وإن كَفَرَها فإنها تنتزع منه، وتنتزع بركتها، كما ذكرنا ما يدل عليه من الآيات الثلاث.

وعلى هذا، فإنه يخشى إذا زالت هذه النعم بعد الانغماس في الترف والتنعم بها أن يكون لها أثر بالغ في المشقة والنكد والحزن والأسى، نسأل الله السلامة.

مطالب مرتبط:

(۶۹۰۳) آیا اسبابی وجود دارد که به کاهش خواب کمک کند تا بتوانم فقط ساعات کمی بخوابم و برای عبادت بیدار بمانم؟

شاید اسبابی وجود داشته باشد زیرا وقتی بدن از حالت طبیعی خود خارج شود، به بیماری منجر می‌شود بنابراین، به این سؤال‌کننده پیشنهاد می‌کنم که به بیمارستان مراجعه کند تا سبب این خواب زیادش مشخص شود....

ادامه مطلب …

(۶۹۰۲) چگونه می‌توانم بر نفسم محافظت کنم؟

جایز نیست که انسان با ترک آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برایش حلال کرده است، عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را کند زیرا این از افراط و زیاده‌روی در دین است بلکه آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برایت حلال کرده است به خاطر به جا آوردن این قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که می‌فرماید:...

ادامه مطلب …

(۶۹۴۴) حکم کاشت گل‌ها به‌ خاطر عطر، جلوه و زیبایی آنها در خانه چیست؟

برای انسان اشکالی ندارد که در خانه درختان و گیاهان خوشبو بکارد که باعث شادابی و آرامش خاطر او شود زیرا این‌ها از نعمت‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بندگان است....

ادامه مطلب …

(۶۸۸۹) حکم مطالبه‌ی مال و اجبار به طلاق از سوی ولیّ دختر

هر کس که سعی کند میان زن و شوهر جدایی بیفکند، به جادوگران شباهت دارد و عمل او شبیه کار جادوگران است و این بر آن‌ها حرام است و اگر سخن‌چینی باشد باعث تفرقه میان دو نفر می‌شود، از گناهان کبیره است...

ادامه مطلب …

(۶۹۰۱) آیا تفاوتی بین کبر، غرور، خودبزرگ‌بینی، تفاخر و عُجب وجود دارد؟

از بهترین توضیحاتی که در مورد تفاوت‌های این واژه‌ها دیده‌ام، تفاوت‌هایی دقیقی است که حافظ ابن قیم رَحِمَهُ‌الله در آخر کتاب «الروح» نوشته است بنابراین، سؤال‌کننده را به آنچه ابن قیم رَحِمَهُ‌الله ذکر کرده است، ارجاع می‌دهم....

ادامه مطلب …

(۶۹۱۴) آیا با نیت نماز شب، پاداش می‌گیرم؟

بله، انسان بر اساس نیت خود پاداش می‌گیرد،...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه