شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۶۸۸۴) خطر ترفه و تنعم و رفاه بر آینده مسلمانان چیست؟

(۶۸۸۴) سوال: خطر این ترفه و تنعم و رفاه بر آینده مسلمانان چیست؟

جواب:

خطر این ترفه، به‌ویژه اگر از حد بگذرد، در نظر من بسیار شدید است زیرا اگر اسباب این ترفه از بین برود، واکنش شدیدی به دنبال خواهد داشت چرا که مردم به این رفاه و تنعم عادت کرده‌اند؛ لذا اگر این نعمت‌ها از دست برود – از الله سلامت می‌خواهیم – آن‌ها دچار مشقت شدیدی خواهند شد چون کسی که به چیزی عادت کرده، وقتی آن را از دست می‌دهد، تأثیر زیادی بر نفس او می‌گذارد برخلاف کسی که از ابتدا به آن عادت نداشته است.

از بین رفتن این رفاه و تنعم دور از انتظار نیست، اگر مردم از این نعمت‌ها برای نافرمانی از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و غفلت از طاعت او استفاده کنند چرا که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِذۡ تَأَذَّنَ رَبُّكُمۡ لَىِٕن شَكَرۡتُمۡ لَأَزِیدَنَّكُمۡۖ وَلَىِٕن كَفَرۡتُمۡ إِنَّ عَذَابِی لَشَدِیدࣱ} [سوره إبراهيم: ۷]: (و (و به یاد آورید) هنگامی را که پروردگارتان اعلام کرد که: اگر شکر گزاری کنید، یقیناً (نعمت خود را) به شما افزون می‌دهم، و اگر کفران کنید، بی‌گمان عذاب من سخت است) همچنین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {إِنَّ ٱللَّهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوۡمٍ حَتَّىٰ یُغَیِّرُوا۟ مَا بِأَنفُسِهِمۡ} [سوره الرعد: ۱۱]: (بی‌گمان الله حالت (و سرنوشت) هیچ قومی را تغیر نمی‌دهد، تا وقتی که آنان آنچه را که در ضمیر‌شان است، تغیر دهند) و می‌فرماید: {وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلا قَرۡیَةكَانَتۡ ءَامِنَةمُّطۡمَىِٕنَّةیَأۡتِیهَا رِزۡقُهَا رَغَدا مِّن كُلِّ مَكَانفَكَفَرَتۡ بِأَنۡعُمِ ٱللَّهِ فَأَذَٰقَهَا ٱللَّهُ لِبَاسَ ٱلۡجُوعِ وَٱلۡخَوۡفِ بِمَا كَانُوا۟ یَصۡنَعُونَ} [سوره النحل: ۱۱۲]: (و الله مثلی زده است: قریه‌ای که ایمن و آسوده بود، همواره روزی‌اش به فراوانی از هرجا می‌رسید، پس (اهلش) به نعمت‌های الله ناسپاسی کردند، آنگاه الله به (کیفر) آنچه که انجام می‌دادند؛ لباس گرسنگی و ترس (و نا امنی) را بر آن‌ها پوشانید (و طعمش را چشانید)).

اگر بنده شکر این نعمت‌ها را به جا آورد و از آن‌ها برای طاعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ استفاده کند و با آن‌ها نعمت‌های پروردگارش و بخشش و رحمت او را بشناسد، طبق وعده الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن افزوده خواهد شد اما اگر نسبت به آن‌ها کفران ورزد، از او گرفته می‌شوند و برکت آن‌ها نیز از بین می‌رود همان‌طور که از سه آیه‌ای که ذکر کردیم، همین دلالت را می‌دهد.

بنابراین، اگر این نعمت‌ها پس از فرو رفتن در رفاه و تنعم از بین بروند، ترس آن می‌رود که تأثیر شدیدی از جهت مشقت، نگرانی، غم و اندوه به همراه داشته باشد، از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سلامتی می‌خواهیم.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل في سؤاله الرابع ما خطر هذا الترفيه على مستقبل المسلمين؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: خطر هذا الترفيه – ولا سيما إذا تجاوز الحد في رأيي – أنه شديد، وذلك أنه إذا انقطعت أسبابه فستكون النتيجة رد فعل عظيما بالغا، لأن الناس اعتادوا على هذا الترفه وهذا التنعم، فإذا فقد  منهم-نسأل الله السلامة – فإنه يحصل عليهم بذلك مشقة شديدة، لأن من اعتاد على شيء، ثم فقده صار له أثر بالغ في نفسه، بخلاف من لم يعتده من قبل.

وزوال هذا الترفه، وهذا التنعم ليس ببعيد إذا استعان الناس بهذا على معصية الله -تعالى- والغفلة عن طاعته، لأن الله يقول ﴿ وَإِذۡ تَأَذَّنَ رَبُّكُمۡ لَىِٕن شَكَرۡتُمۡ لَأَزِیدَنَّكُمۡۖ وَلَىِٕن كَفَرۡتُمۡ إِنَّ عَذَابِی لَشَدِیدࣱ ﴾ [إبراهيم: ٧].

ويقول -سبحانه وتعالى -: ﴿ إِنَّ ٱللَّهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوۡمٍ حَتَّىٰ یُغَیِّرُوا۟ مَا بِأَنفُسِهِمۡ ﴾ [الرعد: ١١].

ويقول -سبحانه وتعالى -: ﴿ وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلࣰا قَرۡیَةࣰ كَانَتۡ ءَامِنَةࣰ مُّطۡمَىِٕنَّةࣰ یَأۡتِیهَا رِزۡقُهَا رَغَدࣰا مِّن كُلِّ مَكَانࣲ فَكَفَرَتۡ بِأَنۡعُمِ ٱللَّهِ فَأَذَٰقَهَا ٱللَّهُ لِبَاسَ ٱلۡجُوعِ وَٱلۡخَوۡفِ بِمَا كَانُوا۟ یَصۡنَعُونَ ﴾ [النحل: ١١٢].

فهذه النعم إذا شكرها العبد، واستعان بها على طاعة الله -سبحانه وتعالى وعرَف بها نعمة ربه وآلاءه ،ورحمته ازدادت بوعد الله -سبحانه وتعالى- وإن كَفَرَها فإنها تنتزع منه، وتنتزع بركتها، كما ذكرنا ما يدل عليه من الآيات الثلاث.

وعلى هذا، فإنه يخشى إذا زالت هذه النعم بعد الانغماس في الترف والتنعم بها أن يكون لها أثر بالغ في المشقة والنكد والحزن والأسى، نسأل الله السلامة.

مطالب مرتبط:

(۶۹۲۴) نقش آگاهی در تحقق ثواب اعمال عبادی

برای دریافت پاداش، شرط نیست که انسان از آن آگاه باشد بلکه پاداش به فردی که آن عمل را انجام داده است، داده می‌شود خواه او نیت دریافت آن پاداش را داشته باشد یا نداشته باشد...

ادامه مطلب …

(۶۸۶۴) چگونه بین اسراف، کرم و سخاوت تفاوت قائل شویم؟

سخاوت و کرم این است که فرد با دست و دلبازی، آنچه را که شایسته است ببخشد به صورتی که بدان امر شده است و بدون اسراف، ببخشد همان‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  فرموده است...

ادامه مطلب …

(۶۹۲۲) کسی که در ماه رمضان بر عبادات حریص است و پس از ماه مبارک رمضان آن‌ها را رها می‌کند؛ آیا عمل او درست است؟

اگر تمام اعمال را رها کند، از جمله نماز، کسی که نماز را ترک کند، کافر شده است اما اگر تنها برخی از عبادات غیر واجب را ترک کند، او از انجام این اعمال صالح محروم شده اما تا زمانی که این عبادات واجب نبوده‌اند، گناهی را مرتکب نشده است....

ادامه مطلب …

(۶۹۰۴) علت ناتوانی از قیام شب و رابطه آن با گناهان

موانع انجام طاعت فراوان است و شاید یکی از دلایل آن گناهان باشد....

ادامه مطلب …

(۶۸۸۹) حکم مطالبه‌ی مال و اجبار به طلاق از سوی ولیّ دختر

هر کس که سعی کند میان زن و شوهر جدایی بیفکند، به جادوگران شباهت دارد و عمل او شبیه کار جادوگران است و این بر آن‌ها حرام است و اگر سخن‌چینی باشد باعث تفرقه میان دو نفر می‌شود، از گناهان کبیره است...

ادامه مطلب …

(۶۸۵۱) حکم شرعی نسبت دادن چشم‌زخم به دیگران

ادعای این‌که او را چشم‌زخم زده است ممکن است نادرست باشد و از توهماتی باشد که شیطان در دل او انداخته است و اگر احتمال این موضوع وجود داشته باشد، بر برادر دیگر شایسته است که کاری کند تا دل او آرام گیرد به‌گونه‌ای که وضو بگیرد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه