یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۶۸۵۳) حکم استفاده غیررسمی از خدمات خوابگاه و رستوران دانشگاه

(۶۸۵۳) سوال: او دانشجوی دانشگاه است و به صورت غیررسمی در خوابگاه دانشگاه اقامت دارد و از غذای رستوران دانشگاه استفاده می‌کند، آیا این کار برای او جایز است یا اینکه این رستوران به طور اختصاصی برای دانشجویان رسمی ساکن در خوابگاه است؟

جواب:

این سوال کننده می‌گوید: او در خوابگاه دانشگاه اقامت دارد و از دانشجویان دانشگاه است، اما اقامت او به صورت غیررسمی بوده است، آیا جایز است که او در خوابگاه بماند و از غذای رستوران دانشگاه استفاده کند؟ پاسخ ما این است که برای او جایز نیست که در خوابگاه بماند یا از غذای رستوران دانشگاه استفاده کند زیرا او حقی در آن ندارد اگر که به صورت رسمی نیست.

بر او واجب است که خوابگاه دانشگاه را ترک کند اما اگر او واقعاً نیازمند اقامت در خوابگاه دانشگاه است، پس مجدداً به مسئولان مربوطه درخواست بدهد تا اقامت رسمی به او اعطا شود و با این مجوز رسمی، اقامت و استفاده از غذای دانشگاه برای او حلال خواهد بود.

در این مناسبت، دوست دارم به برادران مسلمانم نصیحت کنم که کم‌شمردن و بی‌توجهی به اینگونه مسائل یا استفاده از حیله‌های غیرمجاز برای فریب دادن مسئولان و گاهی دروغ گفتن به آن‌ها، نوعی خیانت محسوب می‌شود و چیزی که از راه خیانت به دست آید، برای آن‌ها برکتی نخواهد داشت همانطور که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده که فرمودند: «الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا فَإِنْ صَدَقَا وَبَيَّنَا بُورِكَ لَهُمَا فِي بَيْعِهِمَا، وَإِنْ كَتَمَا وَكَذَبَا مُحِقَتْ بَرَكَةُ بَيْعِهِمَا»[۱]: (فروشنده و خریدار تا زمانی که از هم جدا نشده‌اند، حق انتخاب (فسخ معامله) دارند، اگر راست بگویند و حقیقت را آشکار کنند، برکت در معامله‌شان خواهد افتاد اما اگر حقیقت را پنهان کنند و دروغ بگویند، برکت از معامله‌شان برداشته می‌شود).

مؤمن امین و راستگو است و دروغ نمی‌گوید، خیانت نمی‌کند و کسی را فریب نمی‌دهد، لذا نصیحت من به همه افرادی که با مسؤلان و صاحبان امر در تعامل هستند این است که با صداقت و درستی و وضوح با آن‌ها برخورد کنند.


[۱] صحیح بخاری: كتاب البيوع، باب إذا بين البيعان ولم يكتها ونصحا، شماه (۱۹۷۳)، وصحیح مسلم: كتاب البيوع، باب الصدق في البيع والبيان، شماره (١٥٣٢).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه طالب في الجامعة، يسكن في القسم الداخلي بغير صفة رسمية، ويأكل من مطعم الجامعة، فهل يحق له ذلك، أم يُعتبر هذا المطعم وقفًا للطلبة الرسميين فقط في القسم الداخلي؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا السائل يقول: إنه يسكن في سكن الجامعة، وهو من طلاب الجامعة، لكن سكناه كانت بغير صفة رسمية، فهل يحل له ذلك؟ يعني: هل يحل له أن يسكن، ويطعم من مطعم الجامعة؟ وجوابنا على هذا: أنه لا يحل له أن يسكن ولا أن يأكل، ويطعم من مطعم الجامعة، لأنه لا حَقَّ له في ذلك إذا لم يكن بصفة رسمية.

ويجب عليه الخروج من سكن الجامعة ولكن إذا كان مضطرا إلى السكن في سكن الجامعة فليقدّم مرة أخرى للجهات المسئولة لتمنحه السكني، فيكون سكناه في ذلك بصفة رسمية يستبيح بها السكن والأكل والشرب من الجامعة.

وإنني بهذه المناسبة أود أن أنصح إخواني المسلمين بأن الاستخفاف في مثل هذه الأمور، أو الالتواء في الطلب بالحيل المحرمة التي يُموهون بها على ولي الأمر، ويكذبون عليه أحيانا يعتبر ذلك من الخيانة، ولا بركة لهم فيما يحصلون عن طريق الخيانة، كما صح عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: «البَيِّعَانِ بِالخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا، فَإِنْ صَدَقَا وَبَيَّنَا بُورِكَ هُمَا فِي بَيْعِهِمَا، وَإِنْ كَتَهَا وَكَذَبَا محِقَّتْ بَرَكَةُ بيعهما».

والمؤمن أمين صدوق لا يكذب، ولا يخون ولا يغدر بأحد، فنصيحتي لكل من يتعامل مع ولاة الأمور أن يتعامل معهم بالحق والصدق والبيان.

مطالب مرتبط:

(۶۹۴۲) حکم وسوسه‌ی نفس و اندیشه‌های ناپسند در شریعت

اگر انسان نفسش او را به انجام کار حرام وا دارد، چه ترک واجبی باشد یا انجام کاری حرام باشد اما از آن وسوسه دست بکشد و واجب خود را انجام دهد و آنچه را که بر او حرام است ترک کند، برای این ترک، پاداش می‌گیرد...

ادامه مطلب …

(۶۹۲۸) شخصی حافظ قرآن است اما هیچ‌گاه در شب برای نماز شب بلند نمی‌شود، آیا این شخص گناهکار است؟

گناهکار نیست زیرا انسان مختار است که وتر را در اول شب یا آخر شب بخواند اما اگر امید دارد که در آخر شب برای نماز شب بیدار شود، نماز در آخر شب مشهود است....

ادامه مطلب …

(۶۸۸۱) هدف و ماهیت اختراعات غربی

درباره وسایل سرگرمی، رفاه و آسایش که ما را با آن‌ها غرق کرده‌اند، بی‌شک این‌ها از نعمت‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بنده است که افرادی را مسخر کرده تا برای او چیزهایی فراهم کنند که به رفاه و راحتی او کمک کند و امور سخت را برایش آسان نماید و بدون شک این‌ها از نعمت‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است....

ادامه مطلب …

(۶۹۳۸) بسیاری از مردم می‌گویند «این از سنت‌ها یا عادات ماست» لطفاً درباره‌ی این عبارت توضیح دهید؟

بسیاری از مردم بین عبادت و تقلید تفاوتی قائل نمی‌شوند و مرادشان از تقلید عبادت است که این نقصی در علم است و واجب می‌باشد که بین آنچه از دین ماست که هیچ اختیاری در آن نداریم و آنچه از عادات ماست که قابل تغییر به چیزهای مفیدتر و بهتر است، تفکیک کنیم...

ادامه مطلب …

(۶۸۴۲) آیا مرگ عزیزان نشانه خشم الله متعال است یا جلوه‌ای از رحمت او؟

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بنده‌اش را با مصیبت‌های بزرگ و کوچک امتحان می‌کند تا ببیند آیا صبر می‌کند یا نارضایتی نشان می‌دهد؟ لذا کسی که صبر کند و راضی باشد، برای او رضا و پاداش است و کسی که نارضایتی نشان دهد، برای او نارضایتی و عذاب است...

ادامه مطلب …

(۶۸۹۹) چه ویژگی‌هایی بر انسان مؤمن واجب است که به آن مزین باشد تا در دنیا و آخرت نجات یابد؟

با ایمان و عمل صالح، انسان به جنات نعیم می‌رسد چنان‌چه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده است: ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه