(۶۸۱۴) حکم شرعی روش‌های مختلف در به دام انداختن و کشتن حیوانات موذی

(۶۸۱۴) سوال: در مکانی تجاری کار می‌کنم و گاهی برخی از حشرات و جانوران موذی مانند موش‌های صحرایی یا موش‌ها یا موجودات دیگر را می‌یابم و بسیار تلاش کرده‌ام که بلافاصله او را بکشم ولی به خاطر سختی آن نتواسته‌ام، بنابراین برای به دام انداختن آن‌ها چسب خریده‌ام که باعث آسیب به کالاها شده است سپس تله‌ای به شکل جعبه گذاشته‌ام که این حیوانات و حشرات را در حالت زنده به دام می‌اندازد سپس آن‌ها را با یک میله یا وسیله تیز می‌کشم و این کار باعث نوعی عذاب به آن‌ها در اثنای کشتنشان می‌شود و زمانی که آن‌ها را نمی‌کشم آن‌ها را در ظرفی از آب می‌اندازم که نمی‌توانند از آن خارج گردند تا بمیرند؛ آیا انجام این کار بر من مشکلی دارد؟

جواب:

اولاً، سؤال‌کننده می‌گوید که او از «مدینه منوره» است؛ این اصطلاحی رایج میان مردم است که مدینه را «مدینه منوره» می‌نامند و حقیقت این است که «لَمَّا كَانَ الْيَوْمُ الَّذِي دَخَلَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ الْمَدِينَةَ؛ أَضَاءَ مِنْهَا كُلُّ شَيْءٍ، فَلَمَّا كَانَ الْيَوْمُ الَّذِي مَاتَ فِيهِ؛ أَظْلَمَ مِنْهَا كُلُّ شَيْءٍ»[۱]: (روزی که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد مدینه شد، از (وجود) او همه چیز در مدینه روشن گشت اما روزی که در اشان فوت شدند، همه چیز در مدینه تاریک شد) این‌گونه این حدیث از انس بن مالک نقل شده است.

بدون شک، این شهر با علم و ایمان نورانی است و همین‌طور هر شهری که اسلام وارد آن شده است، با علم و ایمان منور شده است لذا شایسته است که این شهر را «مدینه نبوی» بنامیم همان‌طور که گذشتگان ما، مورخان، آن را «مدینه نبویة» می‌نامیدند و این ویژگی، یعنی نبوی بودن، خاص مدینه است زیرا این همان شهری است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن مهاجرت کردند و آن را برای اقامت انتخاب نمودند و در آنجا وفات یافتند؛ بنابراین توصیف مدینه به عنوان «نبویة» شایسته‌تر از «منوره» است.

اما درباره‌ی سؤال شما در مورد حشرات و موش‌ها، پس می‌تواند آن‌ها را با کمترین درد بکشد، چه با استفاده از چسب باشد (ولی اگر از چسب استفاده می‌کند، باید مرتب آن را بررسی کند تا از مرگ آن‌ها به دلیل گرسنگی یا تشنگی جلوگیری شود و به محض دیدنش آن‌ها را بکشد) چه با استفاده از تله‌هایی که آن‌ها را گرفتار کرده سپس آن‌ها را بکشد همچنین می‌تواند آن‌ها را در آب بیندازد تا بمیرند اما بر او واجب است که از آسان‌ترین راه برای کشتن آن‌ها استفاده کند زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الْإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ، فَإِذَا قَتَلْتُمْ فَأَحْسِنُوا الْقِتْلَةَ، وَإِذَا ذَبَحْتُمْ فَأَحْسِنُوا الذَّبْحَ، وَلْيُحِدَّ أَحَدُكُمْ شَفْرَتَهُ فَلْيُرِحْ ذَبِيحَتَهُ»[۲]: (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نيكى كردن در هر چيزى را واجب كرده است، پس اگر كشتيد با نيكى بكشيد و اگر ذبح کردید با نيكى ذبح کنید و هر كدام از شما چاقوى خود را تيز كند و حيوان خود را به راحتى سر ببرد).

[۱] سنن ترمذی: كتاب المناقب، بعد باب في فضل النبي شماره (٣٦١٨)، وسنن ابن ماجه: کتاب الجنائز، باب ذكر وفاته ودفنه شماره (١٦٣١).

[۲] صحیح مسلم: كتاب الصيد والذبائح، باب الأمر بإحسان الذبح والقتل، وتحديد الشفرة، شماره (١٩٥٥).

تعداد بازدید: 78

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من المدينة المنورة: أعمل في محل تجاري، وأحيانا أجد بعض الهوام مِن جُرذان أو فئران أو غيرها، وقد حاولت القضاء عليها بالقتل مباشرة، فلم أستطع لصعوبة ذلك، فاشتريت مادة غراء لاصقة لإمساكها، فتسبب ذلك بأضرار في البضاعة، فاهتديت إلى مصيدة على شكل صندوق مخرّم تدخل فيه تلك الحشرات والحيوانات، فتنطبق عليها وهي حية، ثم بعد ذلك أقوم بقتلها بواسطة سيخ أو آلة حادة، مع العلم بأن ذلك يحدث بعض العذاب لها أثناء القتل، وإذا لم أقتلها أقوم برميها في إناء فيه ماء، فلا تستطيع الخروج منه، وتبقى كذلك حتى تموت، فهل علي حرج في ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى:

أولا: السائل يقول بأنه من المدينة المنورة، وهذه كلمة شائعة بين الناس أن يسموا المدينة بأنها المدينة المنورة، والحقيقة أن النبي صلى الله عليه وسلم لَّا كَانَ اليَوْمُ الَّذِي دَخَلَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم المَدِينَةَ أَضَاءَ مِنْهَا كُلُّ شَيْءٍ، فَلَمَّا كَانَ اليَوْمُ الَّذِي مَاتَ فِيهِ أَظْلَمَ مِنْهَا كُلُّ شَيْءٍ. هكذا جاء الحديث عن أنس بن مالك رضي الله عنه.

وهي مدينة منورة بلا شك بالعلم والإيمان، وكذلك كل مدينة دخلها الإسلام، فإنها منورة بالعلم والإيمان والذي ينبغي أن تسمى «المدينة المدينة النبوية»، كما كان سلفنا المؤرخون يسمونها بذلك، أي بالمدينة النبوية وهذه الخصيصة – أعني كونها نبوية- خاصة بالمدينة، لأنها البلد التي هاجر إليها رسول صلى الله عليه وسلم واختارها موطنا له ومات فيها، فوصف المدينة بأنها نبوية أولى من وصفها بأنها المنورة.

وأما ما يتعلق بسؤاله عن هذه الحشرات والجرذان، فإن له أن يقتلها بأهون وسيلة، سواء إن كان ذلك باللاصق -لكن إذا كان باللاصق فلا بد أن يلاحظها ويكرر ملاحظتها، لئلا تموت جوعا، أو عطشا، فيقتلها من حين أن يراها – أو كان ذلك بما ذكره من وضع فَخّ تدخل فيه، ثم يقضي عليها بالقتل، أو كان ذلك بإلقائها بالماء حتى تموت لكن يجب أن يسلك أسهل طريق يحصل به الموت، لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الْإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ، فَإِذَا قَتَلْتُمْ فَأَحْسِنُوا الْقِتْلَةَ، وَإِذَا ذَبَحْتُمْ فَأَحْسِنُوا الذَّبْحَ، وَلْيُحِدَّ أَحَدُكُمْ شَفْرَتَهُ، فَلْيُرِحْ ذَبِيحَتَهُ».