پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۶۷۸۷) علاج وسواس شدید و آثار آن بر زندگی و آرامش روان

(۶۷۸۷) سوال: مشکل من وسواس بیش از حد در همه چیز است، به‌طوری که از زندگی و از خودم بیزار شده‌ام و از همه چیز ناراحت می‌شوم و مدت زیادی است که از این وسواس رنج می‌برم لذا درخواست راهنمایی برای آرامش ذهن و روان خود را دارم، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شما را پاداش خیر دهد.

جواب:

نظر من در این‌باره این است که داروی مؤثر برای این وسواس، طبق راهنمایی‌های رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم، پناه بردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان رانده‌شده و اجتناب از این وساوس است و انسان به کارهای خود مشغول شود و از وساوس دوری کند برای مثال، اگر وسواس در هنگام طهارت به او دست داد، به طهارت ادامه دهد و بعد از تمام کردن طهارت، بار دیگر به آن فکر نکند حتی اگر نفسش به او بگوید که وضو را کامل نکرده، به این وسواس توجه نکند و ادامه دهد.

همین‌طور، اگر در نماز دچار شک و تردید شد که آیا تکبیره الإحرام را گفته؟ فاتحه را خوانده؟ یا اینکه یک رکعت یا دو رکعت خوانده؟ یا مانند آن، از شک‌های زیادی که در هنگام هر نماز به سراغش می‌آید؛ لذا به آن‌ها توجه نکند و به آن اهمیت ندهد زیرا اگر به این وسواس توجه کند، آن‌ها بیشتر شده و زندگی‌‌اش سخت می‌گردد.

 همچنین کسی که به وسواس در مورد خانواده‌اش دچار شده و گمان می‌کند که همسرش را طلاق داده است و زندگی زناشویی‌اش دچار آشفتگی شده، نباید به این وسوسه‌ها توجه کند و باید از شر شیطان رانده شده به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد و از این افکار دوری کند تا به خواست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از بین بروند تا جایی که برخی افراد به دلیل شدت این وسوسه‌ها، وقتی شیطان به آنها می‌گوید که همسرشان را طلاق داده‌اند، می‌گویند: اگر او را طلاق بدهم، راحت می‌شوم و طلاق می‌دهند، این یک اشتباه بزرگ است و از امور مشروع نیست حتی اگر فرض کنیم که این فرد به خاطر فشار روانی داخلی چنین عملی انجام داده و همسرش را طلاق داده باشد، در این حالت، طلاق همسرش واقع نمی‌شود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده‌اند: «لَا طلاقَ و لا عَتَاقَ في إغلاقٍ»[۱]: (طلاق و آزاد کردن برده در حالت اغلاق (اکراه و غضب شدید) واقع نمی‌شود).

و این مردی که به این وسواس دچار شده و تحت فشار روانی است در واقع در حالت اکراه طلاق داده است.

مهم این است که درمان این وسواس‌ها در وضو، عبادت و تعاملات با مردم و خانواده، پناه بردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان رانده شده و اجتناب از توجه به آن‌ها است.


[۱] مسند أحمد (٦ / ٢٧٦ ، شماره ٢٦٤٠٣)، و سنن أبو داود كتاب: الطلاق، باب في الطلاق على غلط، شماره (۲۱۹۳) ، و سنن ابن ماجه: كتاب الطلاق، باب طلاق المكره والناسي، شماره (٢٠٤٦).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: مشكلتي التي أعاني منها هي كثرة الوسوسة في كل شيء، حتى أصبحت أكره الحياة، وأكره نفسي، وأتضايق من كل شيء، ولكني ما زلت أعاني من هذا الوسواس منذ زمن بعيد، فأرجو إرشادي إلى ما فيه راحة نفسي وتفكيري، جزاكم الله خيرا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الذي أرى أن الدواء الناجع لهذا الوسواس هو ما أرشد إليه الرسول صلى الله عليه وسلم وهو الاستعاذة بالله من الشيطان الرجيم، والانتهاء والإعراض عن هذه الوساوس، فيشتغل الإنسان بعمله، ويُعرض عن هذه الوساوس.

فمثلا: لو قدر أن الوساوس تعتريه في حال طهارته، فليتطهر، وليمض في طهارته، وإذا فرغ فلا يفكر مرة أخرى، حتى لو قالت له نفسه: إنه لم يُتِمَّ الطهارة. فليمض، ولا يهتم بذلك.

وكذلك في الصلاة: لو صار يشك في صلاته : هل كبر تكبيرة الإحرام؟ هل قرأ الفاتحة؟ هل صلى ركعة، أو ركعتين؟ أو نحو ذلك من الشكوك الكثيرة التي تعتريه عند كل صلاة، فلا يلتفت إلى هذا، ولا يهتم به، لأنه إذا التفت إلى هذا، واهتم به ازداد عليه، وتنكدت حياته.

وكذلك من ابتلي بالوسواس في أهله، وصار يظن أنه طلق، وارتبك في حياته الزوجية، فإنه لا يلتفت إلى هذا وليستعذ بالله من الشيطان الرجيم ويُعرض عن هذا ، حتى يزول بإذن الله عز وجل – حتى إن بعض الناس من شدة الأمر عليهم إذا قال له الشيطان: إنك قد طلقت زوجتك. يقول: إذا أطلقها وأرتاح. ويمضي الطلاق، وهذا خطأ عظيم، وليس من الأمور المشروعة، بل إنه لو فُرض أنه حدث له هذا الأمر، وطلق من أجل الضغط النفسي الداخلي، فإن امرأته لا تطلق في هذا الحال، لأن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «لا طَلَاقَ، وَلَا عَتَاقَ فِي إِغْلَاقٍ».

وهذا الرجل الذي عنده هذا الوسواس، والضغط النفسي هو في الواقع قد طلق في إغلاق.

المهم أن هذه الوساوس التي تحصل للإنسان في طهارته، وفي عبادته عموما، وفي معاملته مع الناس، ومع أهله، دواؤها أن يستعيذ بالله من الشيطان الرجيم، وأن يُعرض عنها، ولا يلتفت إليها.

مطالب مرتبط:

(۶۷۸۰) آیا انسان به خاطر وسواس‌هایی که به او دست می‌دهد مؤاخذه می‌شود؟

انسان به خاطر وسواس‌های قلبی مؤاخذه نمی‌شود بلکه این وسواس‌ها نشانه کمال و خلوص ایمان هستند زیرا شیطان نتوانسته است این شخص را از دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به وسیله سستی و کوتاهی بازدارد، بنابراین به وسوسه‌گری روی آورده است ...

ادامه مطلب …

(۶۷۶۸) راهکارهای رهایی وسوسه‌های اعتقادی در جوان مؤمن

وسوسه‌هایی که به انسان دست می‌دهد از شیطان است و این نشان‌دهنده قوت ایمان او و خلوص ایمانش است زیرا شیطان فقط به قلبی که آباد (پر از ایمان) است می‌آید تا آن را خراب کند...

ادامه مطلب …

(۶۷۷۲) درمان مؤثر وسواس از نظر شما در قرآن و سنت چیست؟

درمان مؤثر برای وسوسه‌ها، چه در عقیده و چه در اعمال، این است که انسان به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان رانده شده پناه ببرد و کاملاً از آن دست بکشد....

ادامه مطلب …

(۶۷۸۵) راهکارهای شرعی و ادعیه برای رفع ترس از مرگ و عذاب قبر

درمان آن این است که انسان به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شر شیطان رانده‌شده پناه ببرد و آیه‌الکرسی را بخواند...

ادامه مطلب …

(۶۷۷۶) تاثیر وسواس‌های قلبی در ذکر و شهادتین

این‌ها وسواس هستند، پس به آن‌ها اهمیت نده و توجهی نکن و اگر چنین وسواسی را احساس کردی، از شیطان رانده به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببر....

ادامه مطلب …

(۶۷۸۱) حکم صحت نماز و روزه در حالت ابتلا به کبر

بر کسی که به یک بیماری روانی - مانند وسواس‌ها و غیره - مبتلا شده است، واجب است که به پروردگارش پناه ببرد و با اصرار و امید به اجابت و حسن ظن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بسیار دعا کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه