شنبه 25 صفر 1448
۱۷ مرداد ۱۴۰۵
8 آگوست 2026

(۶۷۷۸) گاهی اوقات احساس ناراحتی و افسردگی می‌کنم، علت این احساس چیست؟

(۶۷۷۸) سوال: شیخ بزگوار، گاهی اوقات احساس ناراحتی و افسردگی می‌کنم، علت این احساس چیست؟ و چه درمانی دارد؟ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شما را پاداش دهد.

جواب:

علت این احساس را نمی‌توانم بدانم زیرا علل افسردگی و ناراحتی بسیار متنوع هستند و اما یک چیزی که می‌تواند مفید باشد این است که شخص آنچه را که در سنت آمده، بگوید: {لَّاۤ إِلَـٰهَ إِلَّاۤ أَنتَ سُبۡحَـٰنَكَ إِنِّی كُنتُ مِنَ ٱلظَّـٰلِمِینَ} [سوره اﻷنبياء: ۸۷]: (هیچ معبودی بر حق جز تو نیست، تو منزهی! بی‌گمان من از ستمکاران بودم) این یکی از راهکارهاست.

راهکار دوم: این است که حدیث ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ را بخواند: «اللَّهُمَّ إِنِّي عَبْدُكَ، وَابْنُ عَبْدِكَ، وَابْنُ أَمَتِكَ، نَاصِيَتِي بِيَدِكَ، مَاضٍ فِيَّ حُكْمُكَ، عَدْلٌ فِيَّ قَضَاؤُكَ، أَسْأَلُكَ بِكُلِّ اسم هُوَ لَكَ، سَمَّيْتَ بِهِ نَفْسَكَ، أَوْ أَنْزَلْتَهُ فِي كِتَابِكَ، أَوْ عَلَّمْتَهُ أَحَدًا مِنْ خَلْقِكَ، أَوِ اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِي عِلْمِ الْغَيْبِ عِنْدَكَ، أَنْ تَجْعَلَ الْقُرْآنَ رَبِيعَ قَلْبِي، وَنُورَ صَدْرِي، وَجَلاءَ حُزْنِي، وَذَهَابَ هَمِّي»[۱]: (بارالهی من بنده‌ی تو و فرزند بنده‌ی تو و فرزند کنیز تو هستم، پیشانی من به دست توست، حکم تو در مورد من اجرا شدنی است، قضایت در مورد من نافذ است؛ از تو به هر نامی که داری و خودت بر خود گذاشته‌ای یا به کسی از آفریده‌هایت یاد داده‌ای یا در کتابت نازل کرده‌ای، یا در علم غیب نزد خودت محفوظ داشته‌ای می‌خواهم قرآن را بهار قلب من و نور سینه‌ام و از بین برنده‌ی اندوهم و غصه‌ام قرار دهی).

این دعاها از داروهای موثر و مفید هستند و هرچه بیشتر انسان به یاد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بپردازد، غم‌ها و نگرانی‌ها از او دور می‌شوند چنانکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {أَلَا بِذِكۡرِ ٱللَّهِ تَطۡمَىِٕنُّ ٱلۡقُلُوبُ} [سوره الرعد: ۲۸]: (آگاه باشید! (تنها) با یاد الله دل‌ها آرام می‌گیرند).

شایسته است که انسان از اذکار ثابت و مأثور (روایت شده) از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در صبحگاه و شامگاه بیشتر استفاده کند و بیشترین چیزی که به مردم در این امور ضرر می‌رساند، غفلت از یاد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و اذکار شرعی است.


[۱] مسند أحمد (١ / ٤٥٢، شماره ٤٣١٨).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: فضيلة الشيخ، أشعر بعض الأحيان بالضيق والاكتئاب، فما سبب ذلك؟ وما العلاج مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: السبب لا أستطيع أن أعرفه، لأن أسباب الاكتئاب والضيق متنوعة، ولكن هناك شيء ينتفع به المرء، وهو أن يقول ما جاءت به السُّنة ﴿ لَّاۤ إِلَـٰهَ إِلَّاۤ أَنتَ سُبۡحَـٰنَكَ إِنِّی كُنتُ مِنَ ٱلظَّـٰلِمِینَ ﴾ [الأنبياء: ٨٧] هذه واحدة.

الثاني: أن يقرأ حديث ابن مسعود رضي الله عنه: «اللَّهُمَّ إِنِّي عَبْدُكَ، وَابْنُ عَبْدِكَ، وَابْنُ أُمَتِكَ، نَاصِيَتِي بِيَدِكَ، مَاضٍ فِيَّ حُكْمُكَ، عَدْلٌ فِي قَضَاؤُكَ، أَسْأَلُكَ بِكُلِّ اسْمِ هُوَ لَكَ، سَمَّيْتَ بِهِ نَفْسَكَ، أَوْ أَنْزَلْتَهُ فِي كِتَابِكَ، أَوْ عَلَّمْتَهُ أَحَدًا مِنْ خَلْقِكَ، أَوِ اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِي عِلْمِ الْغَيْبِ عِنْدَكَ، أَنْ تَجْعَلَ الْقُرْآنَ رَبِيعَ قَلْبِي، وَنُورَ صَدْرِي، وَجَلاءَ حُزْنِي، وَذَهَابَ هَمِّي».

فإن هذا من الأدوية الناجعة المفيدة، وكلما أكثر الإنسان من ذكر الله ارتفعت عنه الهموم والغموم لقول الله -تعالى- ﴿ أَلَا بِذِكۡرِ ٱللَّهِ تَطۡمَىِٕنُّ ٱلۡقُلُوبُ ﴾ [الرعد: ۲۸]

 وينبغي للإنسان أن يُكثر من الأوراد الثابتة عن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- في الصباح والمساء، وأكثر ما يضر الناس في هذه الأمور هو الغفلة عن ذكر الله، وعن الأوراد الشرعية.

مطالب مرتبط:

(۶۷۶۷) حکم شرعی افکار وسواسی در دل

انسان با آنچه که در دل خود از وسواس‌ها می‌یابد، که ممکن است به کفر برسد، کافر نمی‌شود چرا که صحابه نیز از چنین اموری به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شکایت کردند و ایشان به آنها دستور دادند که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرند...

ادامه مطلب …

(۶۷۷۰) علاج وسواس در صحت روزه و حکم شرعی تردیدهای مکرر در رمضان

راه حل برای این زن که به این وسواس دچار شده، این است که به یاد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ زیاد بپردازد و از او بخواهد که آنچه که بر او واقع گشته است را از او دور کند و زیاد به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان رانده پناه ببرد ...

ادامه مطلب …

(۶۷۸۶) علاج مشکلات تمرکز در نماز و تأثیر افکار ناخواسته بر مسئولیت شرعی

در مورد نماز، اگر هنگام نماز احساس می‌کند که وساوس او را از نمازش مشغول می‌کنند شایسته است که سه بار به سمت چپ خود تف کند و از شیطان رانده‌شده به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببرد...

ادامه مطلب …

(۶۷۷۷) گاهی اوقات در برخی از امور شرعی به شک دچار می‌شوم، آیا در قرآن و سنت درمانی برای این مشکل وجود دارد؟

اگر شک او در مورد حکم شرعی است، باید از اهل علم بپرسد و اگر شک او در عمل خودش است، باید به یقینش عمل کند مگر در مواردی که غلبه ظن کافی است که در این صورت بر اساس غلبه ظن عمل کند....

ادامه مطلب …

(۶۷۷۹) آیا وسواس قلبی از نشانه‌های نفاق است یا نشان‌دهنده ضعف ایمان؟

وسواس قلبی نه نفاق است و نه دلیلی بر ضعف ایمان بلکه نشانه قوت ایمان است اما بر انسان واجب است که در برابر آن مقاومت کند...

ادامه مطلب …

(۶۷۸۱) حکم صحت نماز و روزه در حالت ابتلا به کبر

بر کسی که به یک بیماری روانی - مانند وسواس‌ها و غیره - مبتلا شده است، واجب است که به پروردگارش پناه ببرد و با اصرار و امید به اجابت و حسن ظن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بسیار دعا کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه