جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۶۷۷۸) گاهی اوقات احساس ناراحتی و افسردگی می‌کنم، علت این احساس چیست؟

(۶۷۷۸) سوال: شیخ بزگوار، گاهی اوقات احساس ناراحتی و افسردگی می‌کنم، علت این احساس چیست؟ و چه درمانی دارد؟ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شما را پاداش دهد.

جواب:

علت این احساس را نمی‌توانم بدانم زیرا علل افسردگی و ناراحتی بسیار متنوع هستند و اما یک چیزی که می‌تواند مفید باشد این است که شخص آنچه را که در سنت آمده، بگوید: {لَّاۤ إِلَـٰهَ إِلَّاۤ أَنتَ سُبۡحَـٰنَكَ إِنِّی كُنتُ مِنَ ٱلظَّـٰلِمِینَ} [سوره اﻷنبياء: ۸۷]: (هیچ معبودی بر حق جز تو نیست، تو منزهی! بی‌گمان من از ستمکاران بودم) این یکی از راهکارهاست.

راهکار دوم: این است که حدیث ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ را بخواند: «اللَّهُمَّ إِنِّي عَبْدُكَ، وَابْنُ عَبْدِكَ، وَابْنُ أَمَتِكَ، نَاصِيَتِي بِيَدِكَ، مَاضٍ فِيَّ حُكْمُكَ، عَدْلٌ فِيَّ قَضَاؤُكَ، أَسْأَلُكَ بِكُلِّ اسم هُوَ لَكَ، سَمَّيْتَ بِهِ نَفْسَكَ، أَوْ أَنْزَلْتَهُ فِي كِتَابِكَ، أَوْ عَلَّمْتَهُ أَحَدًا مِنْ خَلْقِكَ، أَوِ اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِي عِلْمِ الْغَيْبِ عِنْدَكَ، أَنْ تَجْعَلَ الْقُرْآنَ رَبِيعَ قَلْبِي، وَنُورَ صَدْرِي، وَجَلاءَ حُزْنِي، وَذَهَابَ هَمِّي»[۱]: (بارالهی من بنده‌ی تو و فرزند بنده‌ی تو و فرزند کنیز تو هستم، پیشانی من به دست توست، حکم تو در مورد من اجرا شدنی است، قضایت در مورد من نافذ است؛ از تو به هر نامی که داری و خودت بر خود گذاشته‌ای یا به کسی از آفریده‌هایت یاد داده‌ای یا در کتابت نازل کرده‌ای، یا در علم غیب نزد خودت محفوظ داشته‌ای می‌خواهم قرآن را بهار قلب من و نور سینه‌ام و از بین برنده‌ی اندوهم و غصه‌ام قرار دهی).

این دعاها از داروهای موثر و مفید هستند و هرچه بیشتر انسان به یاد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بپردازد، غم‌ها و نگرانی‌ها از او دور می‌شوند چنانکه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {أَلَا بِذِكۡرِ ٱللَّهِ تَطۡمَىِٕنُّ ٱلۡقُلُوبُ} [سوره الرعد: ۲۸]: (آگاه باشید! (تنها) با یاد الله دل‌ها آرام می‌گیرند).

شایسته است که انسان از اذکار ثابت و مأثور (روایت شده) از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در صبحگاه و شامگاه بیشتر استفاده کند و بیشترین چیزی که به مردم در این امور ضرر می‌رساند، غفلت از یاد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و اذکار شرعی است.


[۱] مسند أحمد (١ / ٤٥٢، شماره ٤٣١٨).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: فضيلة الشيخ، أشعر بعض الأحيان بالضيق والاكتئاب، فما سبب ذلك؟ وما العلاج مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: السبب لا أستطيع أن أعرفه، لأن أسباب الاكتئاب والضيق متنوعة، ولكن هناك شيء ينتفع به المرء، وهو أن يقول ما جاءت به السُّنة ﴿ لَّاۤ إِلَـٰهَ إِلَّاۤ أَنتَ سُبۡحَـٰنَكَ إِنِّی كُنتُ مِنَ ٱلظَّـٰلِمِینَ ﴾ [الأنبياء: ٨٧] هذه واحدة.

الثاني: أن يقرأ حديث ابن مسعود رضي الله عنه: «اللَّهُمَّ إِنِّي عَبْدُكَ، وَابْنُ عَبْدِكَ، وَابْنُ أُمَتِكَ، نَاصِيَتِي بِيَدِكَ، مَاضٍ فِيَّ حُكْمُكَ، عَدْلٌ فِي قَضَاؤُكَ، أَسْأَلُكَ بِكُلِّ اسْمِ هُوَ لَكَ، سَمَّيْتَ بِهِ نَفْسَكَ، أَوْ أَنْزَلْتَهُ فِي كِتَابِكَ، أَوْ عَلَّمْتَهُ أَحَدًا مِنْ خَلْقِكَ، أَوِ اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِي عِلْمِ الْغَيْبِ عِنْدَكَ، أَنْ تَجْعَلَ الْقُرْآنَ رَبِيعَ قَلْبِي، وَنُورَ صَدْرِي، وَجَلاءَ حُزْنِي، وَذَهَابَ هَمِّي».

فإن هذا من الأدوية الناجعة المفيدة، وكلما أكثر الإنسان من ذكر الله ارتفعت عنه الهموم والغموم لقول الله -تعالى- ﴿ أَلَا بِذِكۡرِ ٱللَّهِ تَطۡمَىِٕنُّ ٱلۡقُلُوبُ ﴾ [الرعد: ۲۸]

 وينبغي للإنسان أن يُكثر من الأوراد الثابتة عن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- في الصباح والمساء، وأكثر ما يضر الناس في هذه الأمور هو الغفلة عن ذكر الله، وعن الأوراد الشرعية.

مطالب مرتبط:

(۶۷۸۴) به بیماری روانی مبتلا هستم لذا چه دعاهایی برای رفع این بیماری وجود دارد؟

ما از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای او شفا و عافیت می‌طلبیم و بهترین کاری که می‌تواند انجام دهد، این است که معوذتین را تلاوت کند...

ادامه مطلب …

(۶۷۷۴) راه رهایی و تمرکز در عبادت

راه رهایی از آن‌ها افزایش ذکر و پناه بردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان رانده شده و خواندن آیة الکرسی است ...

ادامه مطلب …

(۶۷۸۷) علاج وسواس شدید و آثار آن بر زندگی و آرامش روان

نظر من در این‌باره این است که داروی مؤثر برای این وسواس، طبق راهنمایی‌های رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم، پناه بردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان رانده‌شده و اجتناب از این وساوس است...

ادامه مطلب …

(۶۷۶۸) راهکارهای رهایی وسوسه‌های اعتقادی در جوان مؤمن

وسوسه‌هایی که به انسان دست می‌دهد از شیطان است و این نشان‌دهنده قوت ایمان او و خلوص ایمانش است زیرا شیطان فقط به قلبی که آباد (پر از ایمان) است می‌آید تا آن را خراب کند...

ادامه مطلب …

(۶۷۷۵) اگر زنی نسبت به اطرافیانش سوءظن داشته باشد، آیا این کار او گناه محسوب می‌شود؟

بله، گناه دارد زیرا بر هر مسلمان واجب است که به مسلمانی که ظاهرش عدالت است، حسن‌ظن داشته باشد و برای هیچ‌کس جایز نیست بدون دلیل یا قرینه‌ای، به برادرش سوءظن داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۶۷۶۵) وسواس فکری در نماز و تلاوت قرآن و راه علاج شرعی

وسواس در اغلب موارد ناشی از خلأ روانی، فکری و حتی جسمی است زیرا وقتی انسان مشغول به کاری است، به آن‌چیزی که بدان مشغول است اهتمام می‌ورزد و افکار و وساوس بد از او دور می‌شوند اما حتی با وجود مشغولیت فکری، جسمی و روانی، ممکن است وسواس رخ دهد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه