سه‌شنبه 28 رمضان 1447
۲۶ اسفند ۱۴۰۴
17 مارس 2026

(۶۷۱۹) نظر شرع در مورد تقلب در درس انگلیسی چیست؟

(۶۷۱۹) سوال: نظر شرع در نظر شما شیخ بزرگوار، در مورد تقلب در درس انگلیسی چیست؟ آیا این عمل در امتحان شامل همان گفته‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که فرمودند: «مَنْ غَشَّنَا فَلَيْسَ مِنَّا» : (کسی که ما را فریب دهد، از ما نیست) می‌شود؟

جواب: تقلب حرام است و حتی از گناهان کبیره محسوب می‌شود، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «مَنْ غَشَّنَا فَلَيْسَ مِنَّا»[۱]: (کسی که ما را فریب دهد، از ما نیست) این جمله به‌طور عام است و شامل  هر نوع معامله یا کاری که کلمه‌ی فریب بر آن صدق کند، می‌شود؛ تقلب در امتحان نیز در این عموم قرار می‌گیرد، بنابراین جایز نیست که دانش‌آموز در امتحان تقلب کند، چه به خود و چه به دیگران و برای او جایز نیست از کسی در حل سوالات کمک بخواهد و نباید به دیگری کمک کند، زیرا بیزاری رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از شخص فریب‌دهنده و متقلب، نشان‌دهنده‌ی آن است که تقلب از گناهان کبیره است و از صفات یک مسلمان نیست و تفاوتی بین درس‌های مختلف در امتحان وجود ندارد پس همان‌طور که تقلب در قرآن، تفسیر، حدیث، شروح آن، فقه، اصول فقه، نحو و فروع آن حرام است، تقلب در درس انگلیسی و علوم و… نیز حرام است، زیرا همه‌ی این موارد برابر هستند یعنی در مواجهه‌ی حکومت در آنچه به حقوق و مراتب شغلی پس از فارغ ‌التحصیلی متعلق است، تفاوتی نمی‌کند و حکومت (الله آن را موفق بگرداند) مواد مشخصی را برای هر دانش‌آموز تعیین کرده است که اگر موفق گردد اهلیت آنچه مقتضای آن مدرک می‌باشد را داشته در حالی که اگر با تقلب موفق شود در واقع او موفق نگشته است پس مستحق آن جایگاه و حقوقی که برای آن مدرک می‌گیرد، نیست.

تقلب در امتحان، علاوه بر این که یک رفتار بد است، شامل فریب مسئولان مدرسه، معهد، یا دانشگاه نیز می‌شود و این عمل فریب دادن دولت و تمام جامعه و حتی خود فرد است  همچنین باعث می‌شود که کشور همچنان به معلمان خارجی نیاز داشته باشد، زیرا افرادی که با تقلب موفق می‌شوند از تدریس مانند فرارشان از شیر فرار می‌کنند، چون مهارت لازم برای مواجهه با دانش‌آموزان و توضیح دادن برای آن‌ها و پاسخگویی به سوالات را ندارند لذا می‌یابی که یکی از آن‌ها به شغل دیگری فرار می‌کند زیرا در واقع اهلیت تدریس را ندارند و این امر باعث می‌شود که مشاغل تدریس خالی بمانند و ما نیازمند کسانی باشیم که این خلأها را پر کنند.

خلاصه‌ی جواب این است که برای دانش‌آموز جایز نیست در هیچ درسی تقلب کند، نه در انگلیسی و نه در سایر دروس که به او محول شده و اخذ مدرک به فهم این دروس وابسته است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع في نظركم فضيلة الشيخ، في الغش في الامتحان بين الطلاب؟ وهل الغش في المادة الإنجليزية حرام؟ وهل هذا يدخل في قوله صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «مَنْ غَشَّنَا فَلَيْسَ مِنَّا».

فأجاب رحمه الله تعالى: الغش، حرام بل من كبائر الذنوب، لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «مَنْ غَشَّنَا فَلَيْسَ مِنَّا». وهذه الجملة عامة تشمل كل ما صدق عليه غش في أي نوع من أنواع المعاملة، أو العمل، والغش في الامتحان داخل في هذا العموم، فلا يجوز للطالب أن يقوم بالغش في الامتحان، لا مع نفسه، ولا مع غيره، فلا يجوز له أن يطلب من يساعده على الحل، ولا أن يُعِين غيره في الحل، لأن تبرؤ النبي – عليه الصلاة والسلام – من الغاشّ يَدُلُّ على أن الغش من كبائر الذنوب وليس من سمات المسلمين ولا فرق بين المواد في الامتحان، فكما أن الغش في القرآن وتفسيره، والحديث وشروحه، والفقه وأصوله، والنحو وفروعه محرَّم، فكذلك الغش في مادة الإنجليزي والعلوم وغيرها، لأن الكل سواء فيه، يعني في مواجهة الحكومة فيما يتعلق بالراتب والمراتب بعد التخرج، والحكومة – وفقها الله – جعلت مواد مُعيَّنة لهذا الطالب إذا نجح فيها صار أهلا لما تقتضيه هذه الشهادة، فإذا نجح فيها بالغش، فإنه لم يكن ناجحا فيها في الواقع، فلا يستحق المرتبة، ولا الراتب الذي جعل على هذه الشهادة.

والغش في الامتحان، كما أنه سُلوك سيئ ففيه خداع للمسئولين في المدرسة، أو المعهد، أو الجامعة، وفيه غش للدولة، وفيه غش للمجتمع كله، وفيه غش للإنسان نفسه، وفيه أنه يستلزم أن تبقى الدولة محتاجة للمدرسين الأجانب الذين ليسوا من هذه الدولة لأن هؤلاء الذين ينجحون بالغش يهربون من التعليم هروبهم من الأسد، لأنه ليس عندهم حصيلة يستطيعون بها مواجهة الطلاب والشرح لهم وتقبل أسئلتهم، فتجد الواحد منهم يهرب من التعليم إلى وظائف أخرى، لأنه ليس أهلا للتعليم في الواقع، وحينئذ تبقى وظائف التعليم شاغرة، فنحتاج إلى من يسُدُّ هذه الثغور.

وخلاصة الجواب: أنه لا يجوز للطالب أن يغُشَّ في أي مادة من المواد، لا في الإنجليزي، ولا في غيره من المواد التي وُكِلَت إليه، وعُلقت الشهادة التي يُمْنَحُهَا على فهم هذه المواد.

مطالب مرتبط:

(۶۷۱۷) حکم شرعی تشویق هم‌کلاسی به ارائه گواهی پزشکی برای جبران غیبت در امتحان

این پیشنهاد شما پیشنهاد حرامی است و شما دوستتان را فریب داده‌اید و او را در خطر انداخته‌اید...

ادامه مطلب …

(۶۷۲۲) آیا برخواستن برای معلم جایز است؟

وادار کردن دانش‌آموزان پسر یا دختر به ایستادن برای معلم مرد یا معلم زن از امور منکر است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده که فرمودند: ...

ادامه مطلب …

(۶۷۰۷) حکم شرعی ترک نماز در شرایط حضور در محیط مختلط

نصیحت من به کسانی که مدارسشان را مختلط کرده‌اند این است که به سوی الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنند و مدارس مردان و زنان را جدا کنند و معلم زنی که به مختلطین آموزش می‌دهد، مخصوص زنان شود و معلم مردی که به مختلطین درس می‌دهد مخصوص مردان شود....

ادامه مطلب …

(۶۷۱۵) حکم شرعی مواجهه با تقلب هم‌کلاسی‌ها و گزارش آن به معلم

اگر دانش‌آموزی در جلسه امتحان کسی را در حال تقلب ببیند، بر او واجب است که موضوع را به مراقب امتحان گزارش دهد و اگر این گزارش نتیجه‌ای نداشت، باید به مدیر اطلاع دهد و سکوت در برابر این موضوع حلال نیست...

ادامه مطلب …

(۶۷۱۰) حکم شرعی حضور در مدارس مختلط

آنچه که بر تو، ‌ای برادر، واجب است این می‌باشد که مدرسه‌ای را پیدا کنی که این اختلاطی که وصف کردی در آن نباشد زیرا این یک فتنه‌ی عظیم است و جایز نیست که انسان خود را در معرض فتنه‌ها قرار دهد....

ادامه مطلب …

(۶۶۹۹) آیا کسر حقوق در برابر غیبت بدون عذر، موجب برائت ذمه می‌گردد؟

بله، لازم است که به درگاه الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و به درستی به سوی الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بازگردد و حال خود را اصلاح کند و به وظایف شغلی‌اش به نحو احسن پایبند باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه