پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۶۷۱۹) نظر شرع در مورد تقلب در درس انگلیسی چیست؟

(۶۷۱۹) سوال: نظر شرع در نظر شما شیخ بزرگوار، در مورد تقلب در درس انگلیسی چیست؟ آیا این عمل در امتحان شامل همان گفته‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که فرمودند: «مَنْ غَشَّنَا فَلَيْسَ مِنَّا» : (کسی که ما را فریب دهد، از ما نیست) می‌شود؟

جواب: تقلب حرام است و حتی از گناهان کبیره محسوب می‌شود، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «مَنْ غَشَّنَا فَلَيْسَ مِنَّا»[۱]: (کسی که ما را فریب دهد، از ما نیست) این جمله به‌طور عام است و شامل  هر نوع معامله یا کاری که کلمه‌ی فریب بر آن صدق کند، می‌شود؛ تقلب در امتحان نیز در این عموم قرار می‌گیرد، بنابراین جایز نیست که دانش‌آموز در امتحان تقلب کند، چه به خود و چه به دیگران و برای او جایز نیست از کسی در حل سوالات کمک بخواهد و نباید به دیگری کمک کند، زیرا بیزاری رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از شخص فریب‌دهنده و متقلب، نشان‌دهنده‌ی آن است که تقلب از گناهان کبیره است و از صفات یک مسلمان نیست و تفاوتی بین درس‌های مختلف در امتحان وجود ندارد پس همان‌طور که تقلب در قرآن، تفسیر، حدیث، شروح آن، فقه، اصول فقه، نحو و فروع آن حرام است، تقلب در درس انگلیسی و علوم و… نیز حرام است، زیرا همه‌ی این موارد برابر هستند یعنی در مواجهه‌ی حکومت در آنچه به حقوق و مراتب شغلی پس از فارغ ‌التحصیلی متعلق است، تفاوتی نمی‌کند و حکومت (الله آن را موفق بگرداند) مواد مشخصی را برای هر دانش‌آموز تعیین کرده است که اگر موفق گردد اهلیت آنچه مقتضای آن مدرک می‌باشد را داشته در حالی که اگر با تقلب موفق شود در واقع او موفق نگشته است پس مستحق آن جایگاه و حقوقی که برای آن مدرک می‌گیرد، نیست.

تقلب در امتحان، علاوه بر این که یک رفتار بد است، شامل فریب مسئولان مدرسه، معهد، یا دانشگاه نیز می‌شود و این عمل فریب دادن دولت و تمام جامعه و حتی خود فرد است  همچنین باعث می‌شود که کشور همچنان به معلمان خارجی نیاز داشته باشد، زیرا افرادی که با تقلب موفق می‌شوند از تدریس مانند فرارشان از شیر فرار می‌کنند، چون مهارت لازم برای مواجهه با دانش‌آموزان و توضیح دادن برای آن‌ها و پاسخگویی به سوالات را ندارند لذا می‌یابی که یکی از آن‌ها به شغل دیگری فرار می‌کند زیرا در واقع اهلیت تدریس را ندارند و این امر باعث می‌شود که مشاغل تدریس خالی بمانند و ما نیازمند کسانی باشیم که این خلأها را پر کنند.

خلاصه‌ی جواب این است که برای دانش‌آموز جایز نیست در هیچ درسی تقلب کند، نه در انگلیسی و نه در سایر دروس که به او محول شده و اخذ مدرک به فهم این دروس وابسته است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع في نظركم فضيلة الشيخ، في الغش في الامتحان بين الطلاب؟ وهل الغش في المادة الإنجليزية حرام؟ وهل هذا يدخل في قوله صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «مَنْ غَشَّنَا فَلَيْسَ مِنَّا».

فأجاب رحمه الله تعالى: الغش، حرام بل من كبائر الذنوب، لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «مَنْ غَشَّنَا فَلَيْسَ مِنَّا». وهذه الجملة عامة تشمل كل ما صدق عليه غش في أي نوع من أنواع المعاملة، أو العمل، والغش في الامتحان داخل في هذا العموم، فلا يجوز للطالب أن يقوم بالغش في الامتحان، لا مع نفسه، ولا مع غيره، فلا يجوز له أن يطلب من يساعده على الحل، ولا أن يُعِين غيره في الحل، لأن تبرؤ النبي – عليه الصلاة والسلام – من الغاشّ يَدُلُّ على أن الغش من كبائر الذنوب وليس من سمات المسلمين ولا فرق بين المواد في الامتحان، فكما أن الغش في القرآن وتفسيره، والحديث وشروحه، والفقه وأصوله، والنحو وفروعه محرَّم، فكذلك الغش في مادة الإنجليزي والعلوم وغيرها، لأن الكل سواء فيه، يعني في مواجهة الحكومة فيما يتعلق بالراتب والمراتب بعد التخرج، والحكومة – وفقها الله – جعلت مواد مُعيَّنة لهذا الطالب إذا نجح فيها صار أهلا لما تقتضيه هذه الشهادة، فإذا نجح فيها بالغش، فإنه لم يكن ناجحا فيها في الواقع، فلا يستحق المرتبة، ولا الراتب الذي جعل على هذه الشهادة.

والغش في الامتحان، كما أنه سُلوك سيئ ففيه خداع للمسئولين في المدرسة، أو المعهد، أو الجامعة، وفيه غش للدولة، وفيه غش للمجتمع كله، وفيه غش للإنسان نفسه، وفيه أنه يستلزم أن تبقى الدولة محتاجة للمدرسين الأجانب الذين ليسوا من هذه الدولة لأن هؤلاء الذين ينجحون بالغش يهربون من التعليم هروبهم من الأسد، لأنه ليس عندهم حصيلة يستطيعون بها مواجهة الطلاب والشرح لهم وتقبل أسئلتهم، فتجد الواحد منهم يهرب من التعليم إلى وظائف أخرى، لأنه ليس أهلا للتعليم في الواقع، وحينئذ تبقى وظائف التعليم شاغرة، فنحتاج إلى من يسُدُّ هذه الثغور.

وخلاصة الجواب: أنه لا يجوز للطالب أن يغُشَّ في أي مادة من المواد، لا في الإنجليزي، ولا في غيره من المواد التي وُكِلَت إليه، وعُلقت الشهادة التي يُمْنَحُهَا على فهم هذه المواد.

مطالب مرتبط:

(۶۶۹۱) حکم معلمی به خاطر عدم وجود جایگزینی برای او، درسی را که خوب بلد نیست تدریس کند را پذیرفته است

اگر موافقت کرده است گناهی بر او نیست ولی اگر چیزی بگوید که نمی‌داند، گناه‌کار است...

ادامه مطلب …

(۶۶۹۷) آیا می‌توان با صدقه، حق‌الناس ناشی از غیبت کاری را جبران کرد؟

این کار او صحیح نیست اما بر او واجب است که پول را به دولت بازگرداند...

ادامه مطلب …

(۶۷۲۳) حکم ایستادن دانش‌آموزان به احترام معلم

ایستادن دانش‌آموزان به احترام معلم، عملی است که شایسته نیست و آنچه شایسته می‌باشد این است که وقتی معلم وارد می‌شود، سلام شرعی دهد و دانش‌آموزان نیز جوابی که مشروع است را بدهند...

ادامه مطلب …

(۶۷۲۷) آیا اصل انسان از میمون است؟

این سخن صحیح نیست که گفته شود اصل انسان میمون است و باور به این سخن کفر است، زیرا این سخن تکذیب قرآن است چرا که الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیان کرده است که اصل خلقت انسان با آفرینش آدم که ابو البشر بوده از گل است...

ادامه مطلب …

(۶۶۹۴) حکم ترک تلاوت قرآن به دلیل اشتغال به کار و تدریس

اگر امکان جمع بین خواندن قرآن و انجام وظایف تدریس وجود داشته باشد، این بهترین است اما اگر این امکان وجود نداشته نباشد، انجام وظایف تدریس اولویت دارد، زیرا انجام تدریس یک وظیفه واجب‌شده بر بنده است و خواندن قرآن از سنت‌هاست...

ادامه مطلب …

(۶۷۰۵) آیا گفت‌وگوی ما درباره‌ی دانش‌آموزان، غیبت به حساب می‌آید؟

این غیبت محسوب نمی‌گردد زیرا مقصود از آن بد‌گویی از دانش‌آموز نیست و مقصود بیان وضعیت دانش‌آموز می‌باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه