(۶۷۱۹) سوال: نظر شرع در نظر شما شیخ بزرگوار، در مورد تقلب در درس انگلیسی چیست؟ آیا این عمل در امتحان شامل همان گفتهی رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم که فرمودند: «مَنْ غَشَّنَا فَلَيْسَ مِنَّا» : (کسی که ما را فریب دهد، از ما نیست) میشود؟
جواب: تقلب حرام است و حتی از گناهان کبیره محسوب میشود، زیرا رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم فرمودند: «مَنْ غَشَّنَا فَلَيْسَ مِنَّا»[۱]: (کسی که ما را فریب دهد، از ما نیست) این جمله بهطور عام است و شامل هر نوع معامله یا کاری که کلمهی فریب بر آن صدق کند، میشود؛ تقلب در امتحان نیز در این عموم قرار میگیرد، بنابراین جایز نیست که دانشآموز در امتحان تقلب کند، چه به خود و چه به دیگران و برای او جایز نیست از کسی در حل سوالات کمک بخواهد و نباید به دیگری کمک کند، زیرا بیزاری رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم از شخص فریبدهنده و متقلب، نشاندهندهی آن است که تقلب از گناهان کبیره است و از صفات یک مسلمان نیست و تفاوتی بین درسهای مختلف در امتحان وجود ندارد پس همانطور که تقلب در قرآن، تفسیر، حدیث، شروح آن، فقه، اصول فقه، نحو و فروع آن حرام است، تقلب در درس انگلیسی و علوم و… نیز حرام است، زیرا همهی این موارد برابر هستند یعنی در مواجههی حکومت در آنچه به حقوق و مراتب شغلی پس از فارغ التحصیلی متعلق است، تفاوتی نمیکند و حکومت (الله آن را موفق بگرداند) مواد مشخصی را برای هر دانشآموز تعیین کرده است که اگر موفق گردد اهلیت آنچه مقتضای آن مدرک میباشد را داشته در حالی که اگر با تقلب موفق شود در واقع او موفق نگشته است پس مستحق آن جایگاه و حقوقی که برای آن مدرک میگیرد، نیست.
تقلب در امتحان، علاوه بر این که یک رفتار بد است، شامل فریب مسئولان مدرسه، معهد، یا دانشگاه نیز میشود و این عمل فریب دادن دولت و تمام جامعه و حتی خود فرد است همچنین باعث میشود که کشور همچنان به معلمان خارجی نیاز داشته باشد، زیرا افرادی که با تقلب موفق میشوند از تدریس مانند فرارشان از شیر فرار میکنند، چون مهارت لازم برای مواجهه با دانشآموزان و توضیح دادن برای آنها و پاسخگویی به سوالات را ندارند لذا مییابی که یکی از آنها به شغل دیگری فرار میکند زیرا در واقع اهلیت تدریس را ندارند و این امر باعث میشود که مشاغل تدریس خالی بمانند و ما نیازمند کسانی باشیم که این خلأها را پر کنند.
خلاصهی جواب این است که برای دانشآموز جایز نیست در هیچ درسی تقلب کند، نه در انگلیسی و نه در سایر دروس که به او محول شده و اخذ مدرک به فهم این دروس وابسته است.
[۱] تخریج آن گذشت.