(۶۷۰۷) سوال: من دوست دارم سوره‌های قرآنی را بخوانم و نماز را دوست دارم و مردی که نماز می‌خواند را دوست دارم و همیشه به سوره‌های قرآنی گوش می‌دهم اما خودم نماز نمی‌خوانم با این حال، علت اینکه نماز نمی‌خوانم این است که من در مدرسه‌ای مختلط هستم، چه چیزی بر من واجب است که آن را انجام دهم؟

جواب:

این سؤال، سؤالی عجیب است و شاهدی است بر واقعیت فساد مدارس مختلط و اینکه آن‌ها شری بزرگ و فتنه‌ای عظیم هستند همچنین دلیلی است از واقعیت بر اینکه واجب است این کسانی که مدارس خود را مختلط کرده‌اند، باید مدارس زنان را از مدارس مردان جدا کنند تا از این فتنه‌ی بزرگ که باعث گمراهی چنین جوانی در دینش شده و موجب شده که نماز نخواند، در امان بمانند.

 با این داستان عجیب، خطر در کمین نشسته مدارس مختلط که در آن مردان و زنان باهم هستند آشکار می‌شود و حکمت شرع در وجوب جدایی بین مردان و زنان در تحصیل و همچنین در کار نیز روشن می‌گردد.

در صحیح بخاری ثابت شده است که زنی نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمد و نزد ایشان شکایت برد که مردان بر زنان چیره شده‌اند و زیاد در حضور ایشان می‌باشند و از علم ایشان بهره می‌برند؛ او از رسول الله  صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم درخواست کرد که نزدآن‌ها برود تا از آنچه الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به ایشان آموخته است را به آن‌ها بیاموزد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن‌ها وعده داد که در خانه یکی از آن‌ها خواهد آمد و به آن‌ها آموزش خواهد داد[۱] و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نفرمودند: همراه با مردان بیایید تا از آنچه مردان می‌آموزند، یاد بگیرید بلکه روزی را در مکانی جداگانه به آن‌ها اختصاص داد تا به آن‌ها از آنچه الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به ایشان آموخته بود، آموزش دهد.

 زمانی که زنان برای نماز همراه با رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حاضر می‌گشتند اگر که می‌خواستند نماز جماعت بخوانند و چاره‌‌ای جز حضور آن‌ها در مسجد نبود، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «خَيْرُ صُفُوفِ الرِّجَالِ أَوَّلُهَا وَشَرُّهَا آخِرُهَا، وَخَيْرُ صُفُوفِ النِّسَاءِ آخِرُهَا وَشَرُّهَا أَوَّلُهَا»[۲]: (بهترین صفوف مردان، صف اول و بدترین آن‌ها، صف آخر است و بهترین صفوف زنان، صف آخر و بدترین آن‌ها، صف اول است) همه‌ی اینها تشویق رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به دور کردن زنان از مردان می‌باشد و بیان این است که نزدیکی زن به مرد شر می‌باشد زیرا فرمودند: «وَشَرُّهَا أَوَّلُهَا»: (و بدترین آن‌ها صف اول است).

پس بر مسلمانان واجب است که از این هدایت بزرگ پیروی کنند که در آن رحمت برای خلایق، اصلاح آن‌ها، سعادت و موفقیت آن‌هاست، همانطور که الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حکمت فرستادن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را بیان نموده و فرموده است: {وَمَاۤ أَرۡسَلۡنَـٰكَ إِلَّا رَحۡمَةࣰ لِّلۡعَـٰلَمِینَ}[سوره اﻷنبياء: ۱۰۷]: (و (ای پیامبر!) تو را جز رحمتی برای جهانیان نفرستادیم).

پس اگر مسلمانان به شریعت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که رحمتی برای جهانیان است، پایبند باشند باعث و سبب رحمت می‌گردد؛ پس نصیحت من به کسانی که مدارسشان را مختلط کرده‌اند این است که به سوی الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنند و مدارس مردان و زنان را جدا کنند و معلم زنی که به مختلطین آموزش می‌دهد، مخصوص زنان شود و معلم مردی که به مختلطین درس می‌دهد مخصوص مردان شود؛ از الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهیم که بر مسلمانان از آنچه که شریعت پیامبرشان محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برایشان مقتضی می‌کند، از آداب و اخلاق، عبادات و معاملات، و عقاید سالم، منت گذارد.

[۱] صحیح بخاری: كتاب العلم، باب هل يجعل للنساء يوم على حدة في العلم؟ شماره (۱۰۱)، و صحیح مسلم: كتاب البر والصلة والآداب، باب فضل من يموت له ولد فيحتسبه، شماره (٢٦٣٣).

[۲] صحیح مسلم: كتاب الصلاة، باب تسوية الصفوف وإقامتها، شماره ( ٤٤٠).