دوشنبه 14 شعبان 1447
۱۳ بهمن ۱۴۰۴
2 فوریه 2026

(۶۶۴۸) حکم شرعی غیبت کودک نابالغ

(۶۶۴۸) سوال: من از شما بزرگوار، در مورد غیبت کودکی که به سن بلوغ نرسیده است سوال دارم که آیا اگر ما غیبت او را کنیم، گناهی داریم؟ مخصوصا كه کودک سبب می‌شود ما شدیدا پریشان گردیم که انسان از کنترل خارج گردد و به او ناسزا گوید؟

جواب:

غیبت یعنی یاد کردن از برادرت در غیاب او با آنچه خوشش نمی‌آید، این غیبت است زیرا الغيبة (غيبت) الغيب، بر وزن فِعْلة می‌باشد.

اما اگر حاضر می‌باشد یاد کردن او با آنچه خوشش نمی‌آید، اسم آن غیبت نیست و اسم آن دشنام و ناسزا است و شایسته نیست که انسان کودک را ناسزا یا دشنام دهد بلکه برای او واجب است که نفس خود را از کاری که برای او جایز نیست منع کند و آن را انجام ندهد و تفاوتی نمی‌کند که قولی یا فعلی باشد و از آداب والا این است که خشم خود را فرو کشاند و عصبانیتش را کنترل کند مخصوصا در تعامل با کودکان زیرا اگر کودکان دیدند که کسی اینگونه با خشم، دشنام و ناسزا با آن‌ها تعامل می‌کند، بر آن عادت می‌کنند و اشکالی در آن نمی‌بینند و برای همین دشنام به کودک مانند دشنام به بزرگ است و بلکه چه بسا بدتر باشد زیرا این که کودک را برگفته‌ها و کارهایی که دیگران انجام می‌دهند تربیت کنی نتایج بدتری دارد به نسبت تربیت کردن انسانی بزرگ بر آن.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا أسأل فضيلتكم عن غيبة الصغير الذي لم يبلغ سن البلوغ، هل يكتب علينا ذَنْب إن نحن اغتبناه؟ خاصةً أن الصغير دائما يُسبب لنا الانفعال الشديد الذي يُخْرِج الإنسان مِن طَوْرِهِ فَيَشْتُمُه؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: الغيبة هي ذكر الإنسان بما يكره في غيبته، هذه هي الغيبة، لأنها فِعْلَة مِنَ الغَيْب.

أما إذا كان حاضرا، فإن ذِكْرَه بما يَكْرَه لا يُسَمَّى غِيبَة، وإنما يُسَمَّى سبا وشتها، ولا ينبغي أن يُسَبَّ الصغير، أو يُشتَم، بل الواجب على المرء أن يمنع نفسه مما لا يجوز له فعله، سواء كان قولا أم فعلا، ومن الآداب العالية الفاضلة أن يكتم غيظه، ويحبس غضبه، لا سيما في معاملة الصغار، لأن الصغار إذا رأوا من يعاملهم بمثل هذا مِن الغَضَبِ والسَّبِّ والشَّتْم تَعَوَّدُوا عليه، ورأوه أمرًا لا بأس به، ولهذا كان سَبُّ الصغير كَسَبِّ الكبير، بل ربما يكون أَشَدَّ، لأن كونك تربي الصغير على ما يقال، أو يُفْعَل عنده أَشَدُّ مِن أن تُرَبِّي الكبير على ذلك.

مطالب مرتبط:

(۶۶۵۵) آیا ذکر صفات اشخاص در غیاب آنان، غیبت محسوب می‌شود؟

ستودن شخصی به آنچه متصف می‌باشد در حال غیاب او، خوب و نیک است اما عیب جویی کردن از او با آنچه که به آن متصف است، حرام می‌باشد چون از غیبت می‌باشد و غیبت از گناهان کبیره است...

ادامه مطلب …

(۶۶۷۱) بعضی از دوستانم به من دشنام و ناسزا می‌گویند آیا من نیز مثل خودشان جواب آن‌ها را بدهم؟

به مصلحت آن بنگر؛ اگر مصلحت در ترک و هجر آن‌ها و عدم مقابله بالمثل در آنچه گفته‌اند، می‌باشد پس آن را انجام بده و اگر مصلحت خلاف آن را می‌طلبد پس می‌توانی به مانند آنچه با تو مقابله کردند، مقابله کنی ....

ادامه مطلب …

(۶۶۵۰) کسی که بخواهد از بهتان و غیبت توبه کند، چکار کند؟

اگر که از آن خبری ندارد پس اولی‌تر این است که او را باخبر نسازد چون چه بسا اگر او را از آن باخبر سازد، لج کند و او را نبخشد و بین آن‌ها دشمنی به وجود آید و سبب برانگیختن کینه و دشمنی بین آ‌ن‌ها گردد...

ادامه مطلب …

(۶۶۸۴) آیا برای انسان جایز است که کلمه (المُعذَّب) را برای خود اطلاق نماید؟

بله زیرا معنای عذاب اذیت شدن با چیزی می‌باشد و برای همین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند...

ادامه مطلب …

(۶۶۵۴) آیا جایز است در مورد مردمی که مرتکب محرمات و فواحش می‌گردند، در غیابشان صحبت کنیم؟

بله جایز است که در مورد کارهایی که می‌کنند برای تحذیر دادن از آن و هم‌نشینی با آن‌ها صحبت کنی...

ادامه مطلب …

(۶۶۶۴) حکم دروغ‌گویی در تاریخ طلاق به توصیه‌ی پدر و تأثیر آن بر صحت طلاق

شکی نیست آنچه پدرت به تو امر نموده، حرام است و باید توبه کند و به سوی الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برگردد شاید الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌ی او را قبول کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه