شنبه 27 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
7 نوامبر 2026

(۶۶۰۳) حکم نوشیدن در حالتی که انسان ایستاده است، چیست؟

(۶۶۰۳) سوال: حکم نوشیدن در حالتی که انسان ایستاده است، چیست؟ آیا احادیثی در این‌باره وارد شده است؟ و آیا در هنگام نوشیدن آب زمزم باید نشست؟

جواب:

شکی نیست که نشسته نوشیدن افضل است بلکه ایستاده نوشیدن مکروه می‌باشد مگر اینکه نیازی باشد چون رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم: «نَهَى أَنْ يَشْرَبَ الرَّجُلُ قَائِمًا»[۱]: (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از اينکه کسی ايستاده بنوشد، نهی نمود) اما اگر نیازی وجود داشته باشد مثل این‌که بعضی از آب‌سرد کن‌ها بالا قرار دارد و انسانی که نشسته است نمی‌تواند از آن بنوشد لذا اینجا ضرورت می‌باشد چون از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که: «شَرِبَ مِنْ فِي قِرْبَةٍ مُعَلَّقَةٍ قَائِمًا»[۲]: (ايستاده از دهانه‌ی مشکی که آويزان بود‌، نوشید) یعنی از مشک قدیمی آویزان در حالی که ظرفی نیز نزد آن نبوده است همچنین اگر مکان تنگ است و امکان نشستن وجود ندارد پس ایستاده می‌نوشد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم: «شَرِبَ مِنْ زَمْزَمَ فشَرِبَ وَهُوَ قَائِمٌ»[۳]: (آب زمزم را در حالی که ایستاده بود نوشید) اما در حالت فراخی، باید نشسته بنوشد.

اینجا مسئله‌‌ای وجود دارد: انسانی تشنه وارد مسجد می‌گردد و در مسجد آب وجود دارد آیا او بنشیند و بنوشد یا می‌گوییم: نماز تحیه‌ی مسجد بخوان سپس بنوش؟ جواب: دومی یعنی می‌گوییم: نماز تحیه‌ را بخوان سپس بنوش و این افضل است و اگر ترسیدی که اگر نماز تحیه خواندی نزد آب شلوغ شود و به تأخیر می‌افتی پس ایستاده بنوش و اشکالی ندارد زیرا این حاجت و نیاز است.


[۱] صحیح مسلم: كتاب الأشربة، باب كراهية الشرب قائما، شماره (٢٠٢٤).

[۲] سنن ترمذی: كتاب الأشربة، باب ما جاء في الرخصة في ذلك، شماره (۱۸۹۲) وقال: حسن صحيح غريب. و سنن ابن ماجه: كتاب الأشربة، باب الشرب، قائما، شماره (٣٤٢٣).

[۳] صحیح بخاری: كتاب الحج، باب ما جاء في زمزم، شماره (١٥٥٦) ، و صحیح مسلم: كتاب الأشربة، باب في الشرب من زمزم قائما، شماره (۲۰۲۷).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرب والإنسان واقف؟، وهل ورد في ذلك أحاديث ؟ وعند الشرب من ماء زمزم، هل لا بد من الجلوس؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الشرب قاعدا أفضل بلا شك، بل يُكره الشرب قائما إلا لحاجة، ودليل ذلك أن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم نَهَى أَنْ يَشْرَبَ الرَّجُلُ قَائِما. أما إذا كان هناك حاجة، مثل أن يكون الماء الذي يُشرب منه عاليا، كما يوجد في بعض البرادات، تكون مرفوعة، لا يستطيع الإنسان أن يشرب منها، وهو قاعد فهنا تكون هذه للضرورة، لأنه ثبت عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – أَنَّهُ شَرِبَ مِنْ فِي قِرْبَةٍ مُعَلَّقَةٍ قائما. أي من قربة قديمة مُعَلَّقة، وليس عنده إناء، وكذلك أيضا إذا كان المكان ضيقا لا يمكن أن يجلس فليشرب قائما، لأن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم – شَرِبَ مِنْ زَمْزَمَ، فَشَرِبَ وَهُوَ قَائِم. أما في حالة السَّعَة، فليشرب وهو قاعد.

وهنا مسألة: إنسان دخل المسجد، وفيه ماء، وهو عطشان يريد أن يشرب، فهل يجلس ويشرب، أو نقول: صَلِّ التحية، ثم اشرب؟ الجواب: الثاني، نقول: صَلِّ التحية، ثم اشرب هذا هو الأفضل، فإن خِفْتَ إذا صليت التحية أن يَكْثُر الناس على الماء وتتأخر، فاشرب قائما، ولا حرج، لأن هذا حاجة.

مطالب مرتبط:

(۶۶۰۴) جمع میان نهی از پرکردن شکم و دستور پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به نوشیدن مکرر

حدیث ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ در مورد شیر می‌باشد که خفیف است حتی اگر انسان از آن سیر بنوشد بر خلاف غذا سریع هضم می‌گردد اما غذا اگر معده از آن پر گردد هضم آن بر معده سخت است و بی‌رمق و سنگین باقی می‌ماند....

ادامه مطلب …

(۶۶۲۰) برخی مردم بعد از خمیازه می‌گویند: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم، آیا این وارد گشته است؟

(در نصوص) وارد نشده است هنگامی که انسان خمیازه بکشد، بگوید: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم بلکه چیزی که وارد شده این است که انسان خمیازه‌اش را در حد توان مخفی کند و اگر نتواند دستش را جلوی دهانش بگیرد...

ادامه مطلب …

(۶۵۹۴) اگر مردی به شخصی سلام نماید درحالی که کسی دیگر آن سلام را بشنود، آیا برای او جواب دادن به آن واجب است؟

اگر شخصی به کسی (معین) سلام نماید، لازم نیست که کسی دیگر جواب آن را بدهد چون که او، مقصود این سلام نبوده است ...

ادامه مطلب …

(۶۶۱۱) در اثنای غذا خوردن ممکن است انسان بعضی از غذا را با دست چپ بخورد، حکم آن چیست؟

برای انسان حرام است که با دست چپ بنوشد و بخورد؛ لذا وقتی حرام است، بر اساس قاعده‌ی شریعت، حرام، حلال نمی‌گردد مگر برای ضرورت و ضرورت مثل اینکه دست راست او فلج یا شکسته یا سوخته یا مانند آن از اموری معذور می‌باشد که با دست راست بخورد و بنوشد....

ادامه مطلب …

(۶۶۰۶) حکم برپایی جشن به مناسبت انتقال به خانه‌ی جدید

بله جایز است زیرا این از عادت‌ می‌باشد و از امور محظور و حرام نیست...

ادامه مطلب …

(۶۶۱۴) حکم خوابیدن بر شکم چیست؟

بر شکم خوابیدن اشکالی ندارد مخصوصا اگر که به آن نیاز باشد زیرا انسان گاهی اوقات به خاطر بیماری یا  غرغر معده و مانند آن نیاز دارد که بر شکم بخوابد اما اگر نیازی نباشد بهتر است که بر پهلوی راست بخوابد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه