(۶۵۸۶) سوال: برخی مردم وقتی کسی را ملاقات می‌کنند، سلام اسلامی نمی‌کنند و نمی‌گویند: السلام علیکم و رحمة الله و برکاته ولی تحیتی دیگر که نزد برخی مردم وجود دارد را می‌گویند؛ مثل: یا الله حیهم یا مانند آن.

جواب:

این یا از جهل است یا از سهل‌انگاری است؛ لذا اینکه برخی مردم این کار را انجام می‌دهند یا به خاطر جهلشان به نسبت امر مشروع می‌باشد یا به خاطر سهل‌انگاری و عدم اهمیت به آن است که هر دوی آن مذموم است ولی سهل‌انگاری بدتر از جهل می‌باشد و برای همین برادرانمان را که به این عادت کرده‌اند، نصیحت می‌کنیم که این را رها نمایند و اولا سلام اسلامی بکنند سپس تحیت (سلام و درود دیگر) بگویند؛ مثلا اگر نزد کسانی رفت یا با آن‌ها ملاقات نمود، بگوید: السلام علیکم و رحمة الله و برکاته سپس تحیت غیر ممنوعی که مناسب می‌داند را بگوید و همچنین وقتی کسی به او سلام مشروع نمود، کافی نیست که بگوید: أهلا و مرحبا یا حیاک الله یا مانند آن چون که این کفایت نمی‌کند بلکه اگر به همین اکتفا نمود گناه‌کار نیز می‌گردد یعنی هنگامی که کسی به تو گفت: السلام علیکم، پس واجب است که به او جواب دهی و بگویی: علیک السلام یا وعلیک السلام یا (با صیغه‌ی) جمع بگویی: علیکم یا وعلیکم؛ اما اگر به قول: مرحبا یا مانند آن اکتفا نمودی، واجب جواب دادن سلام را ادا ننمودی چنانچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَإِذَا حُیِّیتُم بِتَحِیَّةࣲ فَحَیُّوا۟ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَاۤ أَوۡ رُدُّوهَاۤ} [سوره النساء: ۸۶]: (و چون شما را تحیت (و سلام) گویند، پس پاسخی بهتر و یا همانند آن بدهید).

کسی که با لفظ مرحبا، أهلا، حیاک الله جواب کسی که با السلام علیکم، سلام نموده است را می‌دهد، جوابی مانند آن یا بهتر از آن را نداده و وجه آن، این است که قول سلام کننده که گفته است: السلام علیکم، دعایی می‌باشد که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را از تمام آفت‌ها سالم بدارد، از آفت‌های دنیا و آخرت همچنین نشانه‌ای از سلامتی و امنیت است، پس این هم دعاست و خبری از سلامتی و امنیت است.

شما وقتی بگویی: حیاک الله یا أهلا و مرحبا، در دعا نمودن مانند او دعا نکردی و نهایت کاری که انجام دادی با این لفظ به او درود و تحیت فرستادی و او به تو خوش‌آمدگویی و دعا نموده و به تو امان داده است ولی در قول: السلام علیکم، تحیت، دعا و امان است، اما در لفظ مرحبا و أهلا فقط مجرد تحیت می‌باشد و برای همین واجب است که به این مسئله توجه شود و انسان در ابتدا جواب سلام را مانند خودش بدهد سپس تحیت مباح را برساند.