جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۶۵۸۳) وقتی قرآن می‌خوانم و کسی سلام می‌کند، پاسخ بدهم یا ادامه دهم؟

(۶۵۸۳) سوال: شیخ بزرگوار، هنگامی‌که در مسجد و در حال قرائت قرآن هستم، بعضی از نمازگزاران که وارد می‌شوند، سلام می‌کنند، آیا جواب سلام آن‌ها را بدهم یا به قرائتم ادامه دهم؟ لطفا توضیح دهید.

جواب:

علما می‌گویند: سلام کردن به کسی در حال قرائت قرآن یا مشغول قرائت کتابی است، شایسته نمی‌باشد چون که (سلام کردن) او را مشغول می‌سازد و بسیاری از مردم که قرآن قرائت می‌کنند مخصوصا آن‌هایی که از حفظ می‌خوانند، اگر کسی به آن‌ها سلام کند، گیج می‌گردند و فراموش می‌کنند که کجا توقف نمودند چون‌که امر ناگهانی برایشان پیش آمده و چه بسا همان آیات را چندین بار بخوانند اگر که تعداد سلام کننده‌ها به آن‌ها زیاد شود لذا سلام کردن بر کسی که مشغول است، شایسته نیست مگر آنکه مشغولیتش تمام گردد و بتوانی به آن سلام کنی؛ این برای کسانی است که احساسات حساس ندارند که اگر به آن‌ها سلام نکردی، گمان کنند آن‌ها را تحقیر نمودی یا هجرشان کرده‌ای که در این صورت به خاطر اجتناب از این مفسده، سلام کن.

اما به نسبت نمازگزار؛ اگر به شخصی که در حال نماز است سلام نمودی، اشکالی ندارد ولی او با کلام جواب تو را نمی‌دهد و بگوید: علیک السلام؛ چون اگر با کلام و قصد و علم به این‌که کلام نماز را باطل می‌کند، جوابت را بدهد، نمازش باطل می‌شود ولی با اشاره جواب می‌دهد و دستش را برای اینکه حس کنی متوجه سلام تو شده است بالا می‌برد و سلام تو را جواب داده ولی دستش را همانگونه که بسیاری از مردم بالا می‌برند، بالا نمی‌برد تا که به شانه‌هایش برسد بلکه فقط کمی دستش را بالا می‌برد تا سلام کننده حس کند که متوجه شده و جواب او را داده است سپس اگر این سلام کننده بعد از سلام نماز هنوز آنجا بود با کلام به او جواب می‌دهد و اگر خواستی با او صحبت می‌کنی اما اگر رفته بود پس همان اشاره‌ی اولی کفایت می‌کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل فضيلة الشيخ عندما أكون في المسجد، وأنا أقرأ القرآن، ويدخل البعض من المصلين، ويُلقون السلام، فهل أرد عليهم السلام أم أستمر في القراءة؟ أرجو الإفادة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: يقول العلماء: إن السلام على قارئ القرآن أو على غيره ممن هو مشتغل بقراءة كتاب أو نحو ذلك- لا ينبغي، لأن هذا يَشْغَلُه، وكثير من الناس الذين يقرءون القرآن – ولا سيما الذين يقرءون عن ظهر قلب- إذا سلَّم عليهم أحد ارتبكوا ، ثم نَسُوا أين وقفوا عليه، لأن الأمر يأتيهم بغتةً، فربما يكررون الآيات عدة مرات إذا كثر المسلمون عليهم، لهذا لا ينبغي أن تسلّم على من كان مشغولا، إلا إذا انتهى شغله فبإمكانك أن تسلّم، هذا ما لم يكن هذا المشغول من ذوي الإحساس والشعور المرهف الذي يظن أنك لم تسلم احتقارا له، أو هجرا له، فحينئذ سلّم درءا لهذه المفسدة.

أما المصلّي فقد ورد السلام عليه، إذا دخلت على شخص يصلي، وسلمت عليه، فلا بأس، ولكن لا يرُدُّ عليك باللفظ فيقول: عليك السلام. لأنه إذا رد عليك باللفظ قاصدا عالما أن الكلام يبطل الصلاة، فإن صلاته تبطل، ولكنه يرد بالإشارة، يرفع يده مشيرا إلى أنه أحس بك، ورد عليك السلام، ولكن لا يرفعها كما يرفعها كثير من الناس، حتى تكون حَذْوَ أذنيه، إنما يرفعها رفعا يسيرا يعرف به المسلّم أنه أحسّ به ورد عليه السلام، ثم إن بقي هذا المسلّم حتى سلّمت من الصلاة فَرُدَّ عليه السلام لفظا، وتحدث إليه إذا شئت، أما إذا انصرف فتكفي الإشارة الأولى.

مطالب مرتبط:

(۶۵۸۶) حکم استفاده از تحیت‌های غیرشرعی به جای سلام اسلامی

این یا از جهل است یا از سهل‌انگاری است؛ لذا اینکه برخی مردم این کار را انجام می‌دهند یا به خاطر جهلشان به نسبت امر مشروع می‌باشد یا به خاطر سهل‌انگاری و عدم اهمیت به آن است که هر دوی آن مذموم است...

ادامه مطلب …

(۶۶۰۶) حکم برپایی جشن به مناسبت انتقال به خانه‌ی جدید

بله جایز است زیرا این از عادت‌ می‌باشد و از امور محظور و حرام نیست...

ادامه مطلب …

(۶۶۱۳) حکم شرعی استفاده از روزنامه به عنوان سفره با وجود اسماء الهی و احادیث در آن

اگر دانسته شود که در این روزنامه‌ها آیاتی از قرآن یا اسم‌هایی از اسماء الله یا برخی احادیث وجود دارد جایز نیست که از آن برای خوردن یا نشستن بر آن یا مانند آن استفاده کرد ...

ادامه مطلب …

(۶۶۲۳) مسئولیت رعایت حقوق راه هنگام همراهی با دوستان

نظر ما در مورد آنچه ذکر کردند که حقوقی که در این‌باره آمده است درباره‌ی کسی می‌باشد که در راه می‌نشیند و نه برای کسی از آن عبور می‌کند، این است که صحیح می‌باشد چون حدیث در مورد کسی آمده که در راه می‌نشیند ...

ادامه مطلب …

(۶۶۱۴) حکم خوابیدن بر شکم چیست؟

بر شکم خوابیدن اشکالی ندارد مخصوصا اگر که به آن نیاز باشد زیرا انسان گاهی اوقات به خاطر بیماری یا  غرغر معده و مانند آن نیاز دارد که بر شکم بخوابد اما اگر نیازی نباشد بهتر است که بر پهلوی راست بخوابد...

ادامه مطلب …

(۶۵۹۵) حکم سلام دادن به کسی که پاسخ نمی‌دهد

اهل علم ذکر کرده‌اند که شروع سلام سنت می‌باشد و جواب آن فرض است لذا آن‌ها به خاطر انجام سنت اجر دارند و آن کسی که جواب سلام را نمی‌دهد نیز به خاطر عدم انجام واجب خود، گناه دارد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه