جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۶۵۷۳) مسلمانی از کافری قرض گرفته و حق او را خورده است، آیا مسلمان می‌تواند از مال کافر بدون حق داشتن در آن بخورد؟

(۶۵۷۳) سوال: مسلمانی از کافری قرض گرفته و حق او را خورده است آیا مسلمان می‌تواند از مال کافر بدون حق داشتن در آن بخورد؟ ما را در این‌باره راهنمایی کنید؟

جواب:

برای مسلمان حلال نیست که از مال کافری که در آن حق ندارد، بخورد لذا وقتی که از او قرض گرفته است، پس شایسته نمی‌باشد که خوبی را با بدی جواب دهد و در برگرداندن حقش تأخیر کند یا حق او را منکر شود چنانچه: «أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اشْتَرَى طَعَامًا مِنْ يَهُودِيٍّ إِلَى أَجَلٍ، وَرَهَنَهُ دِرْعًا مِنْ حَدِيدٍ»[۱]: (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از فردی یهودی غذایی خرید و سپر آهنی خود را در برابر آن گرو گذاشت). و: «تُوُفِّيَ رَسُولُ اللّه صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وَدِرْعُهُ مَرْهُونَةٌ بدينٍ كانَ عليه»[۲]: (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حالی وفات نمودند که سپر او در گرو دِینی که بر او بود، قرار داشت) و بدون شک دَین او پرداخت شده است.

 باید دانسته شود که معاملات دنیایی مانند معاملات دینی نیست؛ لذا کافر در معاملات دینی به مقتضای حالش با او تعامل می‌گردد و نباید او را دوست داشت و بغضش را داریم و باید معتقد بود که او دشمن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، پیامبرش و مؤمنان است ولی این به ما اجازه نمی‌دهد که در مالش به او خیانت کنیم یا از آن بخوریم یا آن را انکار کنیم بلکه آنطور که شریعت اسلامی مقتضای تعامل با عدالت در معاملات است با آن‌ها تعامل ‌کنیم.


[۱] صحیح بخاری: كتاب البيوع، باب شراء النبي صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بالنسيئة، رقم (٢٠٦٨)، ومسلم: كتاب:المساقاة، باب الرهن وجوازه في الحضر كالسفر، شماره (١٢٢٦).

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: شخص مسلم تَدَيَّن من شخص كافر، وأكل حقه، فهل يصح للمسلم أكل مال الكافر بغير حق؟ أفيدونا في ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يحل للمسلم أن يأكل مال الكافر بغير حق، فإذا كان قد استدان منه، فإنه لا ينبغي له أن يكافئ المعروف بالإساءة، ويماطل في حقه، أو يجحد حقه، فإن النبي عليه الصلاة والسلام- اشْتَرَى طَعَامًا مِنْ يَهُودِيٌّ إِلَى أَجَلٍ، وَرَهَنَهُ دِرْعًا مِنْ حَدِيد.

وَتُوُفِّيَ وَدِرْعُهُ مَرْهُونَةٌ بِدَيْنِ كَانَ عَلَيْهِ صلى الله عليه وسلم. وقد قُضِي دَينُه بلا شك.

وليعلم أن المعاملات الدنيوية ليست كالمعاملة الدينية، فالكافر يعامل في المعاملات الدينية بما تقتضيه حاله، فيُكرَه ويُبغض، ويعتقد فيه أنه عدو لله ولرسوله وللمؤمنين، ولكن هذا لا يُسوّغ أن نخونه في ماله، أو أن نأكل ماله أو أن نجحده بل نعامله بما تقتضيه الشريعة الإسلامية من العدل في المعاملات.

مطالب مرتبط:

(۶۵۴۹) آیا هنگامی که کودکی اشتباهی مرتکب شود، کتک زدن او در حالی که کوچک می‌باشد، جایز است؟

اگر کودک با کتک زدن تأدیب می‌شود و چاره‌ای دیگر وجود ندارد، اشکالی ندارد و مردم بر آن عادت کرده‌اند و اگر مانند کودکی که در گهواره گریه می‌کند، با کتک زدن مادرش، تأدیب نمی‌شود و این جایز نیست چون که در آن دردی بی فایده است...

ادامه مطلب …

(۶۵۵۴) در مقابل همسایه‌ای که همیشه از نماز صبح باز می‌ماند چه چیزی بر من واجب است؟

برای شما واجب است که او را نصیحت کنید چون که همسایه‌ی شما می‌باشد و بر شما حق دارد ولی بر صورت توبیخ و سرزنش نباشد بلکه نصیحت از روی حکمت باشد...

ادامه مطلب …

(۶۵۵۷) اگر همسایه‌ام در محله برای نماز جماعت حاضر نمی‌گردد، به فرزندانم اجازه دهم که به زیارت خانواده‌ی او بروند؟

اگر همسایه‌ای داری که به نماز جماعت نمی‌رود، واجب تو آن است که او را نصحیت و راهنمایی کنی و نزدش بروی یا او را به خانه‌ات دعوت کنی و او را پند دهی و به خیر تشویقش نمایی و فضل نماز جماعت را برایش واضح نمایی...

ادامه مطلب …

(۶۵۴۳) حکم گرفتن حقوق پسر و استفاده‌ی آن برای پدر و مادرش چیست؟

پدر می‌تواند هر اندازه که بخواهد از مال فرزندش بردارد به شرط این که فرزند با آن ضرر نبیند؛ لذا پدر می‌تواند از حقوق پسرش بردارد مادامی که به پسرش ضرری نرسد....

ادامه مطلب …

(۶۵۶۸) حکم استخدام خدمتکار زن و نگاه به او در شرایط اضطرار

اولا: برادران هم‌وطنم را نصیحت می‌کنم که خدمت‌کاران به کشور نیاورند چون در بعضی اوقات منجر به مفاسدی می‌گردد و باعث می‌شود که زن خانه‌دار مشغول کارهای خانه نباشد و دستش را زیر چانه‌اش بگیرد و بنشیند و سبب شود که وسوسه و اوهام بر او مسلط کردند....

ادامه مطلب …

(۶۵۵۲) وظیفه والدین در برابر فرزندان ناسپاس و حکم دعا برای آنان

شایسته نیست که به آنچه به ضرر آن‌ها می‌باشد دعا کنی بلکه آنچه به نفعشان و نفع خودت می‌باشد، دعا کن و نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای آن‌ها، دعا کن که به نیکی کردن به شما و عدم آزردنتان برگردند تا این که با این دعا به آن‌ها و خودت احسان کرده باشی...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه