یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۶۵۷۳) مسلمانی از کافری قرض گرفته و حق او را خورده است، آیا مسلمان می‌تواند از مال کافر بدون حق داشتن در آن بخورد؟

(۶۵۷۳) سوال: مسلمانی از کافری قرض گرفته و حق او را خورده است آیا مسلمان می‌تواند از مال کافر بدون حق داشتن در آن بخورد؟ ما را در این‌باره راهنمایی کنید؟

جواب:

برای مسلمان حلال نیست که از مال کافری که در آن حق ندارد، بخورد لذا وقتی که از او قرض گرفته است، پس شایسته نمی‌باشد که خوبی را با بدی جواب دهد و در برگرداندن حقش تأخیر کند یا حق او را منکر شود چنانچه: «أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اشْتَرَى طَعَامًا مِنْ يَهُودِيٍّ إِلَى أَجَلٍ، وَرَهَنَهُ دِرْعًا مِنْ حَدِيدٍ»[۱]: (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از فردی یهودی غذایی خرید و سپر آهنی خود را در برابر آن گرو گذاشت). و: «تُوُفِّيَ رَسُولُ اللّه صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وَدِرْعُهُ مَرْهُونَةٌ بدينٍ كانَ عليه»[۲]: (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حالی وفات نمودند که سپر او در گرو دِینی که بر او بود، قرار داشت) و بدون شک دَین او پرداخت شده است.

 باید دانسته شود که معاملات دنیایی مانند معاملات دینی نیست؛ لذا کافر در معاملات دینی به مقتضای حالش با او تعامل می‌گردد و نباید او را دوست داشت و بغضش را داریم و باید معتقد بود که او دشمن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، پیامبرش و مؤمنان است ولی این به ما اجازه نمی‌دهد که در مالش به او خیانت کنیم یا از آن بخوریم یا آن را انکار کنیم بلکه آنطور که شریعت اسلامی مقتضای تعامل با عدالت در معاملات است با آن‌ها تعامل ‌کنیم.


[۱] صحیح بخاری: كتاب البيوع، باب شراء النبي صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بالنسيئة، رقم (٢٠٦٨)، ومسلم: كتاب:المساقاة، باب الرهن وجوازه في الحضر كالسفر، شماره (١٢٢٦).

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: شخص مسلم تَدَيَّن من شخص كافر، وأكل حقه، فهل يصح للمسلم أكل مال الكافر بغير حق؟ أفيدونا في ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يحل للمسلم أن يأكل مال الكافر بغير حق، فإذا كان قد استدان منه، فإنه لا ينبغي له أن يكافئ المعروف بالإساءة، ويماطل في حقه، أو يجحد حقه، فإن النبي عليه الصلاة والسلام- اشْتَرَى طَعَامًا مِنْ يَهُودِيٌّ إِلَى أَجَلٍ، وَرَهَنَهُ دِرْعًا مِنْ حَدِيد.

وَتُوُفِّيَ وَدِرْعُهُ مَرْهُونَةٌ بِدَيْنِ كَانَ عَلَيْهِ صلى الله عليه وسلم. وقد قُضِي دَينُه بلا شك.

وليعلم أن المعاملات الدنيوية ليست كالمعاملة الدينية، فالكافر يعامل في المعاملات الدينية بما تقتضيه حاله، فيُكرَه ويُبغض، ويعتقد فيه أنه عدو لله ولرسوله وللمؤمنين، ولكن هذا لا يُسوّغ أن نخونه في ماله، أو أن نأكل ماله أو أن نجحده بل نعامله بما تقتضيه الشريعة الإسلامية من العدل في المعاملات.

مطالب مرتبط:

(۶۵۶۹) آیا زن می‌تواند خدمت‌کار زن خود را بدون خبر او، وقتی که بخواهد سفر کند، تفتیش کند؟

نمی‌تواند وسایل‌ او را تفتیش کند چون که این خیانت است و خدمت‌کار نیز حقی دارد که محفوظ است و کسانی که این‌کار را می‌کنند وسواس دارند...

ادامه مطلب …

(۶۵۴۳) حکم گرفتن حقوق پسر و استفاده‌ی آن برای پدر و مادرش چیست؟

پدر می‌تواند هر اندازه که بخواهد از مال فرزندش بردارد به شرط این که فرزند با آن ضرر نبیند؛ لذا پدر می‌تواند از حقوق پسرش بردارد مادامی که به پسرش ضرری نرسد....

ادامه مطلب …

(۶۵۵۳) چگونه با همسایه‌ای که نماز نمی‌خواند رفتار کنیم؟

بر تو لازم نیست که به خاطر همسایه‌ی بد از آن‌جا نقل مکان کنی در حالی که او را چندین بار نصحیت کردی لذا هر کس که هدایت شود به سود خود اوست، و هر کس‌که گمراه شود، تنها به زیان خودش خواهد بود......

ادامه مطلب …

(۶۵۵۵) وظایف امام مسجد در قبال اهالی محله و ترک‌کنندگان جماعت

مسؤلیت امام مسجد از دیگران بیشتر است وگرنه بر همه‌ی اهل محل واجب است که یک‌دیگر را بشناسند و با یک‌دیگر الفت گیرند و اگر یک شبی در هفته یا هر دو هفته یا حداقل هر ماه جمع‌ شوند و مشکلاتی که رخ می‌دهد را بررسی کنند...

ادامه مطلب …

(۶۵۵۹) حکم شرعی قطع رابطه یا ترک محل سکونت به سبب بی‌اعتنایی همسایگان

نصیحت من به تو این است که در خانه‌ات بمانی و و خود و فرزندانت را منتقل نکنی و به اکرام نمودن همسایگانت ادامه دهی حتی اگر آن‌ها اکرامت نکنند مگر این که از آن‌ها اذیتی ببینی که تحمل آن وجود نداشته باشد که در این صورت ناچار به نقل مکان هستی.....

ادامه مطلب …

(۶۵۴۶) اساس تربیت اسلامی صحیح و سالم نسل جوان چیست؟

تربیت دو طریق دارد: طریق نظری و طریق عملی....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه