جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۶۵۶۸) حکم استخدام خدمتکار زن و نگاه به او در شرایط اضطرار

(۶۵۶۸) سوال: شرایط، من و همسرم را محبور کرده است که برای رعایت کودکان در هنگام غیاب ما خدمت‌کار خانگی استخدام کنیم و این خدمت‌کار الحمدلله مسلمان است ولی در بسیاری از اوقات او را می‌بینم که چهرهاش نمایان می‌باشد با وجود این که تلاش نمودم که به اندازه‌ی توان این رخ ندهد ولی این به سبب کوچکی منزل واقع می‌گردد و ما نیز برای رعایت کودکان مجبور به وجود آن هستیم، آیا رها نمودن کودکان با این زن، گناهی برای من است؟ و آیا دیدن این زن در حالی که چهره‌اش نمایان است، من گناهی دارم؟ مرا راهنمایی کنید، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما جزای خیر بدهد.

جواب:

اولا: برادران هم‌وطنم را نصیحت می‌کنم که خدمت‌کاران به کشور نیاورند چون در بعضی اوقات منجر به مفاسدی می‌گردد و باعث می‌شود که زن خانه‌دار مشغول کارهای خانه نباشد و دستش را زیر چانه‌اش بگیرد و بنشیند و سبب شود که وسوسه و اوهام بر او مسلط کردند و بدنش را هیچ حرکتی که موجب فعالیت گردد، ندهد و می‌یابی که زن خانه‌دار شب و روز خواب است و خدمت‌کار مشغول می‌باشد و زنی خودش کارها را انجام می‌دهد، خون او در حال حرکت و جریان است و روانش خیلی بهتر می‌باشد.

دوما: شاید از خدمت‌کاران فسادی بزرگی سر زند و چقدر شنیده‌ایم مردی مسن بوده و شیطان او را فریب داده و با خدمت‌کارش که زن بوده، عمل فاحشه را انجام داده‌اند.

سوما: برخی از خدمت‌کاران سحری را در خوراکی‌ها یا نوشیدنی‌ها یا مانند آن قرار داده‌اند و این خطرناک است چون این‌ خدمت‌کاران وقتی صاحب خانه آن‌ها را عصبانی کنند شاید برای او حیله کنند حتی اگر لحظه‌ی آخر باشد.

برای همین در درجه‌ی اول برادران هم‌وطنم را نصیحت می‌کنم که خدمت‌کاران (که زن هستند) را استخدام نکنند و اگر ضرورت ایجاب کرد نیز حتما باید با محرم باشند چون رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده‌اند: «لَا تُسَافِرِ الْمَرْأَةُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ إِلَّا مَعَ ذِي مَحْرَمٍ»[۱]: (زن سه روز سفر نمی‌کند مگر همراه با محرم).

لذا این زن باید محرم او، شوهر یا نزدیکانش همراه او باشد اما این که بدون محرم بیاید، او و اهل خانه در خطر هستند مخصوصا اگر در خانه جوانانی وجود دارند و پدر و مادر در غفلت می‌باشند لذا مسئله‌ی خطرناکی است همچنین برای مرد خانه نیز خطر دارد در حالی وارد خانه می‌شود که همسرش برای تعلیم و تدریس از خانه خارج شده و در خانه فقط او و این خدمت‌کار می‌باشد، پس در این صورت با او خلوت کرده و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد این فرموده‌اند: «لَا يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ إِلَّا كَانَ ثَالِثَهُمَا الشَّيْطَانُ»[۲]: (هیچ مردی با زنی خلوت نکند مگر این که شیطان سومی آن‌ها باشد).

بنابراین نظر ما این است که خدمت‌کار زن استخدام نشود مگر به دو شرط:

اول: ضرورت داشته باشد.

دوم: همراه او محرم باشد.

اما در مورد نگاه کردن به چهره‌اش مانند دیگران است که حلال نیست که به چهره‌یشان در حالی که محرم او نمی‌باشد، نگاه کند؛ هنگامی که وارد خانه شد و چهره‌ی او نمایان بود در حالی که این را نمی‌دانست و در نگاه اول او را دید، پس نگاه خود را برمی‌گرداند و زن، خود را می‌پوشاند و اشکال تمام می‌شود ولی این‌که چهره‌اش نمایان باقی بماند و آن‌گونه چای، صبحانه، نهار و شام بیاورد مخصوصا اگر جوان و زیبا باشد، پس شیطان ناگزیر او را تحریک می‌کند.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] سنن ترمذی: كتاب الفتن، باب ما جاء في لزوم الجماعة، شماره (٢١٦٥) وقال: حسن صحيح.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا ممن اضطرته الظروف وظروف الزوجة إلى جلب عاملة منزلية لرعاية الأطفال أثناء غيابنا، وهذه العاملة مسلمة – والحمد لله – غير أنني كثيرا ما أراها كاشفة الوجه، رغم محاولاتي أن أتجنبها بقدر الإمكان، وذلك بسبب صغر المنزل، علما بأنني مضطر لوجودها لرعاية الأطفال، فهل عليَّ إثم في ترك الأطفال مع هذه المرأة؟، وهل على إثم في رؤية هذه المرأة، وهي كاشفة لوجهها؟ أفيدوني مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا أشير على إخواني المواطنين ألا يجلبوا الخدم إلى البلاد، لأن هذا يؤدي إلى مفاسد في بعض الأحيان، ويؤدي إلى أن المرأة ربة البيت لا تشتغل بالبيت تبقى يدُها على خدها، وتستولي عليها الهواجس والهموم، ولا يتحرك البدن تحركا يوجب النشاط، فتجد ربة البيت نائمة ليلا ونهارا، والخادمة تشتغل، وكون المرأة تشتغل بنفسها، وتحرك دمها وأعصابها أولى بكثير.

ثانيا: إنه قد حصل مفاسد عظيمة من هؤلاء الخدم، فكم سمعنا عن رجل مستقيم كبير السن أغواه الشيطان، فحصل ما حصل من الفاحشة بينه، وبين الخادمة.

ثالثا: بعض الخدم حصل منهن اعتداء بوضع السحر إما في المأكول، أو في المشروب، أو نحو ذلك، وهذا خطر، لأن هؤلاء الخدم إذا أغضبها رب البيت فقد تكيد له ولو في آخر لحظة.

لذلك بالدرجة الأولى أنصح إخواننا المواطنين من جلب الخادمات، فلا يجلبوهن، فإذا دعت الضرورة إلى هذا فلا بد من المحرم، لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: «لا تُسَافِرِ الْمَرْأَةُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ إِلَّا مَعَ ذِي تَحْرَمٍ».

فهذه امرأة لا بد من محرم زوج أو قريب، أما أن تأتي بلا محرم فهي على خطر، وأهل البيت على خطر، لا سيما إذا كان في البيت شباب، وكان الأبوان عندهما غفلة، فالمسألة خطيرة، ثم إذا جاء الزوج ، وامرأته ذهبت لتعلم وتدرس، وليس في البيت إلا هذه الخادمة، فسيكون قد خلا بها، وفي هذا قال النبي صلى الله عليه وسلم: «لَا يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ إِلَّا كَانَ ثَالِثَهُمَا الشَّيْطَانِ».

لذلك نرى ألا تُستجلب الخادمة إلا بشرطين: الشرط الأول: الضرورة. والشرط الثاني: وجود المحرم. أما نظر الإنسان إلى وجهها فهي مثل غيرها، لا يحل له أن ينظر إليها، وهي غير محرم له، وله النظرة الأولى، إذا دخل البيت، وينتهي وهي كاشفة الوجه، ولم تعلم به فهنا يصرف بصره، وتتغطى المرأة، الإشكال، وأما أن تبقى كاشفة وجهها تأتي له بالشاي والفطور والعشاء والغداء، وهي كاشفة، لا سيما إن كانت شابة وجميلة، فالشيطان لا بد أن يحرك الساكن.

مطالب مرتبط:

(۶۵۵۴) در مقابل همسایه‌ای که همیشه از نماز صبح باز می‌ماند چه چیزی بر من واجب است؟

برای شما واجب است که او را نصیحت کنید چون که همسایه‌ی شما می‌باشد و بر شما حق دارد ولی بر صورت توبیخ و سرزنش نباشد بلکه نصیحت از روی حکمت باشد...

ادامه مطلب …

(۶۵۶۶) از شما می‌خواهیم که برادران را به نرمی رفتار کردن با خدمت‌کاران توصیه کنید؟

برای مسلمان واجب است که به اخلاق والا و نیک مزین باشد و با خدمت‌کارانی که چه بسا خانواده‌هایشان را ترک کرده‌اند، رحم نمایند و چه بسا آن زنی باشد که فرزندانش در کشورش باشد یا مادری داشته باشد و دنبال روزی بوده، لذا واجب است که به آن‌ها رحم شود...

ادامه مطلب …

(۶۵۶۴) حکم شرعی درباره به‌ کارگیری زنان غیرمسلمان در تربیت فرزندان مسلمان

از دو ناحیه خطر دارد: خطر اجتماعی و خطر اخلاقی....

ادامه مطلب …

(۶۵۵۳) چگونه با همسایه‌ای که نماز نمی‌خواند رفتار کنیم؟

بر تو لازم نیست که به خاطر همسایه‌ی بد از آن‌جا نقل مکان کنی در حالی که او را چندین بار نصحیت کردی لذا هر کس که هدایت شود به سود خود اوست، و هر کس‌که گمراه شود، تنها به زیان خودش خواهد بود......

ادامه مطلب …

(۶۵۷۴) حکم پاسخ به سلام غیرمسلمانان در روابط اجتماعی

آنهایی که از شرق و غرب به سوی ما می‌آیند و مسلمان نیستند، برای ما حلال نیست که شروع کننده‌ی سلام به آن‌ها باشیم ...

ادامه مطلب …

(۶۵۴۱) حکم پدری که در حق پسرانش جفا می‌کند و همیشه می‌بینی که در صورت فرزندانش عبوس و عصبانی است، چیست؟

شایسته‌ی این پدر است همانطور که با مردم خوش‌رفتاری می‌کند با خانواده و فرزندانش نیز خوش‌رفتاری نماید و خوش‌رفتاری و احسان با اهل و فرزندانش با‌فضلیت‌تر از احسان و خوش‌رفتاری با دیگران می‌باشد ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه