پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۶۵۵۹) حکم شرعی قطع رابطه یا ترک محل سکونت به سبب بی‌اعتنایی همسایگان

(۶۵۵۹) سوال: همسایگانی دارم که هیچ سببی حتی ناچیز نیز برای خصومت بین من و آن‌ها وجود ندارد و من هرگز با آن‌ها درگیر نمی‌شوم و همیشه زیارتشان می‌کنم و با آن‌ها می‌نشینم ولی بر آن‌ها تأثیری نگذاشته و ومرا اکرام نکرده‌اند و به زیارتم نمی‌آیند، آیا بعد از همه‌ی این‌ها باز نیز مجامله کنم و همین منوال را ادامه دهم یا با آن‌ها قطع رابطه کنم یا به جای دور از آن‌ها نقل مکان نمایم و درونم با این راه‌حل راحت‌تر است؟ آیا این راه‌حل اسلامی می‌باشد؟

جواب:

در حدیث صحیح از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرموند: «مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ جاره»[۱]: (هر کسی که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و روز قیامت ایمان دارد پس همسایه ‌اش را اکرام کند. (

اکرام همسایه بر اساس آنچه در عرف اکرام می‌باشد صورت می‌گیرد و حد شرعی برای آن تعیین نشده است؛ لذا اکرام همسایه‌ات با زیارت کردن او و دادن هدیه و مانند آن می‌باشد که از کمال ایمان تو است حتی اگر او در مقابل چنین نکند بلکه اگر با بدی نیز مقابله کند اما بر تو واجب است که صبر نمایی و او را از اکرام خود دریغ نکنی چون معلق کردن اکرام کردنت به اکرام کردن آن‌ها به تو، این آن اکرامی نیست که از ایمان برخواسته باشد و از روی آن است که جواب او را همانندش دادی چون انسان وقتی کسی او را اکرام کرد، او نیز اکرامش می‌کند و برای همین نصیحت من به تو این است که در خانه‌ات بمانی و و خود و فرزندانت را منتقل نکنی و به اکرام نمودن همسایگانت ادامه دهی حتی اگر آن‌ها اکرامت نکنند مگر این که از آن‌ها اذیتی ببینی که تحمل آن وجود نداشته باشد که در این صورت ناچار به نقل مکان هستی.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لي جيران يسكنون معي، ولا سبب بيني وبينهم يدعو للمخاصمة، حتى ولو كان طفيفًا، وأنا لم أخاصمهم أبدا، فأنا أزورهم، وأجلس معهم، وأكرر الزيارة مرات، ولم يتأثر هؤلاء، ويتكرموا بالزيارة، فهل بعد هذا كله أجامِلُهم، وأسير على هذا المنوال، أم أنقطع عنهم، أم أرحل عنهم بعيدا، وهو أقرب الحلول راحةً للضمير؟ فهل هذا الحل إسلامي أم لا؟

فأجاب رحمه الله تعالى : ثبت في الحديث الصحيح عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: «مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ جَارَهُ».

وإكرام الجار بحسب ما يُعَدَّ عُرفًا إكراما ليس فيه حد شرعي، فإكرامك لجيرانك بالزيارة والهدية، ونحو هذا مِن تمام إيمانك، حتى وإن لم يقابلوك بالمثل، بل وإن قابلوك بالإساءة، فإن الواجب عليك الصبر، وعدم التخلي عن إكرامهم، لأن تعليقك إكرامهم بإكرامهم لك، ليس هذا من باب الإكرام الذي يدعو إليه الإيمان، ولكن هذا من باب المكافأة، فإن الإنسان إذا أكرم من يكرمه، فهو مكافئ له، لذلك أنصحك بأن تبقى في بيتك، ولا تزعزع نفسك وأولادك، وأن تستمر في إكرام هؤلاء الجيران، وإن لم يكرموك، إلا إذا رأيت منهم أذيَّة لا تطاق، فحينئذ لا بد من الرحيل.

مطالب مرتبط:

(۶۵۵۶) حکم همسایه‌ای که نماز نمی‌خواند چیست؟

همسایه‌ای که نماز نمی‌خواند نیز حقوقی دارد و از بزرگ‌ترین حقوق او نصحیت کردنش به اندازه‌ی توان می‌باشد و این‌که با هر وسیه‌ای برای قانع کردنش تلاش نماید...

ادامه مطلب …

(۶۵۵۰) اگر فرزندانم بسیار به ورزش اهتمام ورزند (و وقت خود را در آن می‌گذرانند) آیا آن‌ها را از آن بازدارم؟

چیزی که بر انسان عاقل واجب است، این می‌باشد که وقت و جوانی‌اش را در أموری مثل این به هدر ندهد ولی گاهی اوقات برای تقویت عضلات و آسایش روحی‌اش ورزش کند، اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۶۵۳۵) اهمیت تربیت دینی فرزندان و خطر غفلت والدین

پند من به تو‌ای سوال کننده و دیگرانی که این را می‌شنوند این است که تقوای پرودگارشان را در مورد خود و خانواده‌ها‌یشان رعایت کنند تا نسل صالحی را بعد خودشان به جای بگذارند تا بعد از مرگشان به آن‌ها نفع برسانند...

ادامه مطلب …

(۶۵۵۱) فضل و اجر تربیت دختران در اسلام

از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم احادیثی روایت شده که دلالت بر فضل کسی که دختران را تربیت می‌کند، می‌دهد و این که آن‌ها ستری برای او، بر دوزخ خواهند بود....

ادامه مطلب …

(۶۵۴۹) آیا هنگامی که کودکی اشتباهی مرتکب شود، کتک زدن او در حالی که کوچک می‌باشد، جایز است؟

اگر کودک با کتک زدن تأدیب می‌شود و چاره‌ای دیگر وجود ندارد، اشکالی ندارد و مردم بر آن عادت کرده‌اند و اگر مانند کودکی که در گهواره گریه می‌کند، با کتک زدن مادرش، تأدیب نمی‌شود و این جایز نیست چون که در آن دردی بی فایده است...

ادامه مطلب …

(۶۵۷۳) مسلمانی از کافری قرض گرفته و حق او را خورده است، آیا مسلمان می‌تواند از مال کافر بدون حق داشتن در آن بخورد؟

باید معتقد بود که او دشمن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، پیامبرش و مؤمنان است ولی این به ما اجازه نمی‌دهد که در مالش به او خیانت کنیم یا از آن بخوریم یا آن را انکار کنیم بلکه آنطور که شریعت اسلامی مقتضای تعامل با عدالت در معاملات است با آن‌ها تعامل ‌کنیم....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه